13-Unis: ένας αγώνας δρόμου και ένας περίπατος για να μείνει ζωντανή η συλλογική μνήμη, δέκα χρόνια μετά τις επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου 2015
Ο αγώνας 13-Unis θα πραγματοποιηθεί στις 9 Νοεμβρίου, στη μνήμη των θυμάτων των επιθέσεων της 13ης Νοεμβρίου 2015. Η αθλητική, επετειακή και αλληλέγγυα πρωτοβουλία της AfVT γεννήθηκε από την ανάγκη να ενώσει δρομείς και περιπατητές, δέκα χρόνια μετά τα γεγονότα που σημάδεψαν βαθιά τη Γαλλία. Ο αγώνας Liberté των 15 km θα ξεκινήσει από τον προαύλιο χώρο του Stade de France, ενώ ο περίπατος Égalité των 7 km από την place de la République. Όλοι οι συμμετέχοντες θα συναντηθούν στη συνέχεια στο χωριό Fraternité, στον προαύλιο χώρο του Hôtel de Ville de Paris. Δύο αγωνίσματα, ένα ισχυρό σύμβολο: η ελπίδα και η αλληλεγγύη ενώνονται σε μια κοινή συλλογική προσπάθεια.
Σχεδόν 200 μελλοντικοί συμμετέχοντες έχουν ήδη κινητοποιηθεί, είτε είναι τακτικοί δρομείς είτε μέλη της ένωσης, για να λάβουν μέρος σε αυτή την επετειακή διοργάνωση, η οποία μπορεί να φιλοξενήσει έως 10.000 άτομα. Υπάρχει ακόμη αρκετός χρόνος για να συμμετάσχετε. Από το 93 έως το 75, από το βόρειο τμήμα της Plaine Saint-Denis μέχρι το 4ο διαμέρισμα του Παρισιού, οι φίλοι του τρεξίματος θα μπορούν να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους ή απλώς να ζήσουν μια διαφορετική αθλητική εμπειρία: πιο ανθρώπινη, πιο δυνατή, πιο βιωματική. Ο αγώνας, που διοργανώνεται για έναν σκοπό μεγαλύτερο από τον καθένα μας, προσφέρει την ευκαιρία να θυμηθούμε όλοι μαζί μια ημερομηνία χαραγμένη στη μνήμη και στις καρδιές μας.
Ως απόηχος της δύναμης που έδειξαν να έχουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες του καλοκαιριού του 2024, με την ενότητα και το μοίρασμα να βρίσκονται στο επίκεντρο, η Association française des victimes du terrorisme (AfVT) σχεδίασε αυτή τη διοργάνωση, ανοιχτή σε όλους. Χάρη στο αγώνισμα του περιπάτου, ο καθένας μπορεί να συμμετάσχει σωματικά, με τον δικό του τρόπο, σε αυτή την επετειακή δράση. Η ιδέα ανήκει στην Catherine Bertrand, αντιπρόεδρο της ένωσης. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες αποτέλεσαν την αφορμή: η τελετή έναρξης της κέντρισε το ενδιαφέρον και στη συνέχεια όλα πήραν τον δρόμο τους. Αγόρασε ποδήλατο, άρχισε να αθλείται και συνειδητοποίησε πόσο θετικά επηρεάζει η σωματική δραστηριότητα την ψυχική υγεία. Έτσι γεννήθηκε η επιθυμία να μετατρέψει αυτή την ολυμπιακή ενέργεια σε έναν συλλογικό φόρο τιμής. «Η ιδέα είναι να δώσουμε νέα πνοή στις εκδηλώσεις μνήμης, χωρίς να τις μετατρέψουμε σε μια θλιβερή στιγμή. Βεβαίως, θα είναι μια στιγμή περισυλλογής, αλλά κυρίως μια ανοιχτή σε όλους δράση, όπου θα αθληθούμε μαζί», εξηγεί η Géraldine Gorgol, υπεύθυνη επικοινωνίας. Η ένωση δίνει επίσης έμφαση στη μεταλαμπάδευση των αξιών: «Οι δημοκρατικές μας αξίες είναι γραμμένες στο χαρτί, όμως πρέπει να τις κρατάμε ζωντανές, ιδιαίτερα για τις νεότερες γενιές.»
© φωτογραφία: 
© Catherine Bertrand
© Catherine Bertrand
© Catherine Bertrand
Μια συλλογική και αλληλέγγυα διοργάνωση
Για να γίνει πραγματικότητα το εγχείρημα, η AfVT πλαισιώθηκε από ενεργούς συνεργάτες. Η Fédération Française de Football (FFF), ιδρύματα όπως εκείνα της Decathlon και της La Caisse Fédérale du Crédit Mutuelle, αρκετές χορηγοί εταιρείες, καθώς και το υπουργείο Αθλητισμού και το υπουργείο Πολιτισμού, στηρίζουν την ανάπτυξη της διοργάνωσης. Η Ligue d’Île-de-France d’Athlétisme (LIFA) προσφέρει την αθλητική της τεχνογνωσία, ενώ αρκετές επιχειρήσεις στηρίζουν τον αγώνα με εξοπλισμό ή οικονομική ενίσχυση. Το πρακτορείο R&D Production, που ειδικεύεται στη διοργάνωση εκδηλώσεων, αναλαμβάνει τη λοজιστική προετοιμασία με περιορισμένο περιθώριο κέρδους, σε μια ουσιαστική κίνηση αλληλεγγύης. Ο αγώνας είναι επίσης καταχωρισμένος στην πλατφόρμα AdeoRun, σημείο αναφοράς για τους δρομείς, γεγονός που του εξασφαλίζει σημαντική προβολή στο ευρύ κοινό.
Μακροπρόθεσμα, η AfVT, με τη Géraldine Gorgol να έχει ενεργό ρόλο στην επικοινωνία, ελπίζει να επαναλάβει τη διοργάνωση: «Καθώς αυτή είναι η πρώτη διοργάνωση, θα δούμε πώς θα εξελιχθεί. Αν όμως πετύχει, γιατί να μην γίνει ένα ετήσιο ραντεβού; Θα μας επέτρεπε επίσης να εξαρτόμαστε όλο και λιγότερο από τις δημόσιες επιχορηγήσεις.»
Η ιδέα είναι να δώσουμε νέα πνοή στις εκδηλώσεις μνήμης, χωρίς να τις μετατρέψουμε σε μια θλιβερή στιγμή. Βεβαίως, θα είναι μια στιγμή περισυλλογής, αλλά κυρίως μια ανοιχτή σε όλους δράση, όπου θα αθληθούμε μαζί.
Μια διαδρομή με βαθύ συμβολισμό
Στις 9:30, εκπρόσωποι της AfVT θα δώσουν την εκκίνηση των 15 km κοντά στο Stade de France, εμβληματικό χώρο του γαλλικού αθλητισμού, που έχει φιλοξενήσει ποδοσφαιρικούς αγώνες, ολυμπιακά αγωνίσματα και μεγάλες διοργανώσεις, αλλά και τραγικό σύμβολο των επιθέσεων της 13ης Νοεμβρίου 2015. Οι επιθέσεις σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια του αγώνα Γαλλία-Γερμανία, ενώ χιλιάδες θεατές βρίσκονταν στις εξέδρες.
Η διαδρομή περνά από αρκετές γειτονιές του Παρισιού που συνδέθηκαν με τις επιθέσεις. Οι δρομείς θα περάσουν μεταξύ άλλων μπροστά από τα μπαρ Le Carillon και La Belle Équipe, καθώς και από το Bataclan, πριν φτάσουν στην place de la République, ένα πραγματικό σημείο συλλογικής μνήμης. Σε κάθε σημείο μνήμης θα μπορούν να κόψουν ρυθμό ή να σταματήσουν για να τιμήσουν τα θύματα, να αφήσουν ένα λουλούδι ή απλώς να κρατήσουν ενός λεπτού σιωπή, συνοδεία μουσικών παρεμβολών. «Ο καθένας είναι ελεύθερος να συμμετάσχει, να τιμήσει τη μνήμη, να σταθεί σε περισυλλογή ή όχι. Κάποιοι πιθανότατα δεν θα σταματήσουν, όμως ίσως τιμήσουν τα θύματα μέσα τους, με τον δικό τους τρόπο», σημειώνει η διοργανώτρια. Κλασικοί μουσικοί, όπως τσελίστες, βιολιστές και κοντραμπασίστες, θα βρίσκονται στα έξι σημεία που συνδέονται με τις επιθέσεις. «Δεν θέλουμε αυτή η μουσική να είναι θλιβερή. Θα είναι στιγμές επίσημες, δεν θα πω χαρούμενες, αλλά θα μεταφέρουν μια ορισμένη δυναμική», διευκρινίζει. Σχεδόν 500 εθελοντές θα κινητοποιηθούν για τη διοργάνωση, ανάμεσά τους και αρκετοί φοιτητές σχολών τέχνης και μουσικής.
Για τους περιπατητές, η εκκίνηση από την place de la République δεν είναι καθόλου τυχαία. Ο γεμάτος συμβολισμούς αυτός χώρος, όπου δεσπόζει το «Δέντρο της Ελευθερίας» ή η «Δρυς της Μνήμης», έχει φιλοξενήσει πολλές αυθόρμητες εκδηλώσεις μνήμης για τα θύματα, τόσο του 11ου διαμερίσματος όσο και του Stade de France. Οι περιπατητές θα ακολουθήσουν, άλλωστε, την ίδια συμβολική διαδρομή με τους δρομείς.
Ένα έργο που θα δημιουργηθεί μέσα στη μέρα
Σε όλη τη διαδρομή, ανώνυμοι πολίτες θα μπορούν να αφήσουν καλλιτεχνικές δημιουργίες στη μνήμη των θυμάτων. Η ημέρα θα κορυφωθεί με τη δημιουργία ενός νέου έργου, του L’Empreinte de vie, που συνδέεται με τις επιθέσεις και θα φιλοτεχνηθεί από τον καλλιτέχνη Olivier Terral, δημιουργό και του 13 novembre, résilience, ενός πρώτου, ελάχιστα γνωστού έργου που δημιουργήθηκε το 2016 αποκλειστικά με τη συμμετοχή θυμάτων, ανθρώπων που πενθούσαν και κατοίκων του 11ου διαμερίσματος, οι οποίοι είχαν φιλοξενήσει επιζώντες. «Δέκα χρόνια αργότερα, ο Olivier Terral και η AfVT συμφώνησαν να κάνουν αυτό το έργο συνεργατικό και ανοιχτό σε όλους», εξηγεί η υπεύθυνη επικοινωνίας της ένωσης. Η νέα δημιουργία θα πάρει τη μορφή ψηφιδωτού από δακτυλικά αποτυπώματα: κάθε συμμετέχων θα κληθεί να αφήσει το αποτύπωμα του αντίχειρά του σε ένα από τα έξι πάνελ που θα τοποθετηθούν στα έξι σημεία των επιθέσεων, κοντά στους μουσικούς. Τα πάνελ θα ενωθούν στη συνέχεια για να σχηματίσουν ένα ενιαίο συλλογικό έργο, μια συμβολική εικόνα που θα ανασυντεθεί σαν σύνθεση από pixels.
Ένα χωριό Fraternité αφιερωμένο στην ανθρωπιά
Στην εκκίνηση και στον τερματισμό, η AfVT, οι επίσημοι συνεργάτες και αρκετές ενώσεις θα οργανώσουν συμβολικές ομιλίες. Στον χώρο θα υπάρχει σκηνή για συναυλίες, με δύο καλλιτέχνες να έχουν ήδη επιβεβαιώσει τη συμμετοχή τους, καθώς και για αναγνώσεις, μαρτυρίες και δημόσιες παρεμβάσεις. Εκθέσεις θα ανατρέξουν στη συλλογική μνήμη της 13ης Νοεμβρίου. Ένα χωριό συλλόγων θα συγκεντρώσει διάφορες δομές υποστήριξης, όπως οι PAV75, Croix-Rouge, Protection civile και η πυροσβεστική, αλλά και αθλητικούς και θεσμικούς φορείς όπως οι CSINI, LIFA και Fédération française du sport adapté. Θα διαμορφωθούν επίσης χώροι εστίασης και χαλάρωσης.
Περισσότερο από μια απλή αθλητική διοργάνωση, θα είναι πάνω απ’ όλα μια στιγμή πολιτικής και κοινωνικής συνάντησης ανάμεσα σε οικογένειες, θύματα και ευρύ κοινό, με πνεύμα αλληλεγγύης και κοινής μνήμης. Εκπρόσωποι θα ενσαρκώσουν αυτή την προσπάθεια, όπως ο Georges Salines, συγγραφέας του Il nous reste les mots (το οποίο έγραψε μαζί με τον πατέρα ενός από τους δράστες, τον Azdyne Amimour). Παθιασμένος δρομέας, έχασε την 28χρονη κόρη του στο Bataclan και έχει ήδη κινητοποιήσει περίπου δέκα αθλητές από τον σύλλογό του στο 94 για να συμμετάσχουν στον αγώνα.
Πέρα από τον αθλητισμό, το 13-Unis μεταφέρει ένα ισχυρό μήνυμα: να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη των θυμάτων μέσα από τη συλλογική δράση, να δείξουμε ότι η ανθεκτικότητα χτίζεται μαζί και να θυμίσουμε στις νεότερες γενιές πως η ελευθερία, η ισότητα και η αδελφοσύνη είναι αξίες που πρέπει να προστατεύονται. Αυτός ο αγώνας και ο περίπατος, με κοινωνικό και επετειακό χαρακτήρα, συσπειρώνουν την κοινωνία γύρω από τις δημοκρατικές της αξίες και συμβολίζουν την υπέρβαση του εαυτού, τη ζωντανή μνήμη και την ενότητα που ξαναβρίσκεται.