Τα όρια για τον μαραθώνιο των Ολυμπιακών του Λος Άντζελες 2028 ανεβάζουν τον πήχη πολύ ψηλά

Για έναν αθλητή υψηλού επιπέδου, σε οποιοδήποτε αγώνισμα του στίβου, οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι το απόλυτο όνειρο. Εκεί πρέπει να βρίσκεσαι. Γύρω από αυτό το ραντεβού, που έρχεται κάθε τέσσερα χρόνια, οι αθλητές χτίζουν την καριέρα τους και διαλέγουν τους αγώνες τους. Για τους μαραθωνοδρόμους, είναι άσκηση ισορροπίας. Με τις απαιτήσεις και τη σκληρότητα της προσπάθειας, οι δρομείς των μεγάλων αποστάσεων δεν έχουν περιθώριο λάθους και αντέχουν μόνο λίγους αγώνες τον χρόνο. Στην κορύφωση της φόρμας τους, επιλέγουν συνήθως δύο μαραθωνίους ετησίως, έναν την άνοιξη και έναν το φθινόπωρο, ώστε να έχουν αρκετό χρόνο προετοιμασίας και καιρικές συνθήκες που ευνοούν την επίδοση. Και από τις 10 Νοεμβρίου γνωρίζουμε όλους τους κανόνες πρόκρισης για το 2028. Οι αθλητές (και οι μάνατζέρ τους) έχουν πλέον όλες τις πληροφορίες. 2:05 για τους άνδρες, 2:22:20 για τις γυναίκες. Μια λεπτομέρεια για τον μαραθώνιο: το παράθυρο πρόκρισης είχε ήδη ανοίξει από την 1η Νοεμβρίου.

Ένα χρονοδιάγραμμα που εγείρει ερωτήματα, μια εκκίνηση που στενεύει

Πρώτα απ’ όλα, είναι δύσκολο να μην αναρωτηθεί κανείς για το timing της ανακοίνωσης. Είναι αλήθεια ότι η World Athletics ανακοινώνει έξι εβδομάδες νωρίτερα σε σχέση με τους Αγώνες του 2024. Έρχεται όμως όταν η φθινοπωρινή σεζόν του μαραθωνίου έχει σχεδόν κλείσει, με Σίδνεϊ, Βερολίνο, Σικάγο, Άμστερνταμ και Νέα Υόρκη να έχουν ήδη γίνει. Για τους αθλητές που έτρεξαν τον καλύτερο μαραθώνιό τους τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, αυτοί οι χρόνοι δεν θα μετρήσουν. Πικρό χάπι. Το πρόβλημα πάντως δεν είναι καινούργιο, και μάλιστα έχει μετριαστεί: για το Παρίσι 2024, το παράθυρο άνοιγε επίσης την 1η Νοεμβρίου και οι μαραθωνοδρόμοι έτρεξαν επτά εβδομάδες στα τυφλά, χωρίς να γνωρίζουν τον στόχο, ως την (καθυστερημένη) δημοσίευση των ορίων στις 20 Δεκεμβρίου 2022.

Αυτή τη φορά η αναμονή κράτησε μόλις δέκα ημέρες. Όλα ξεκίνησαν στις 21 Οκτωβρίου. Σε ένα σημείωμα που στάλθηκε με email σε μάνατζερ και εκπροσώπους επαγγελματιών αθλητών, και το οποίο αποκάλυψε το αμερικανικό μέσο CITIUS Mag, η World Athletics ανέφερε ότι το παράθυρο πρόκρισης για το 2028 θα ξεκινούσε την 1η Νοεμβρίου. Μια ημερομηνία που συμπίπτει ακριβώς με τον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης. Έτσι, όλες οι επιδόσεις σε αυτόν τον αγώνα μετρούν για τα όρια πρόκρισης. Και αν οι χρόνοι-όρια δεν ήταν απαραίτητα εφικτοί εκεί, λόγω του προφίλ της διαδρομής, η Big Apple παραμένει πολύ σημαντικός σταθμός στο πρόγραμμα των αθλητών, γιατί μπορούν να μαζέψουν πολλούς πόντους για το ranking. Η Νέα Υόρκη είναι αγώνας με το υψηλότερο label της World Athletics, το Platinum. Και ένα τοπ 5 εκεί ισοδυναμεί με χρόνο κάτω από τα όρια. Θα επανέλθουμε σε αυτό παρακάτω.

Στο περίφημο σημείωμα αναφέρονταν κι άλλες λεπτομέρειες, όπως η δημοσίευση των ορίων που προβλεπόταν για τον Δεκέμβριο (τελικά ήρθαν νωρίτερα, στις 10 Νοεμβρίου) ή ο αριθμός των αθλητών στον μαραθώνιο, που πέφτει από 80 σε 70 ανά αγώνα. Μια μείωση που προκαλεί απορία, τη στιγμή που η πυκνότητα και το παγκόσμιο επίπεδο του μαραθωνίου ανεβαίνουν θεαματικά. Με 70 στην εκκίνηση, θα ήταν ο μικρότερος ολυμπιακός μαραθώνιος ανδρών από το Μόντρεαλ το 1976 και ο μικρότερος γυναικών από το Σίδνεϊ το 2000. Γιατί να μπει ακόμα χαμηλότερο ταβάνι, όταν ο μαραθώνιος δεν έχει γνωρίσει ποτέ τέτοια άνθηση και ο αγώνας διεξάγεται σε ανοιχτό χώρο, σε φαρδείς δρόμους; Βρήκαμε μια πιθανή εξήγηση: η ΔΟΕ διατήρησε το πλαφόν του στίβου στους 1.810 αθλητές, όπως στο Παρίσι.

Και στο LA28 το πρόγραμμα υποδέχεται ένα νέο αγώνισμα, τη μικτή σκυταλοδρομία 4x100 μ. Η World Athletics δεν διευκρινίζει πού πήγαν οι 20 θέσεις του μαραθωνίου, κάπου όμως έπρεπε να βρεθεί χώρος. Να σημειώσουμε επίσης ότι οι 70 θέσεις είναι περισσότερο στόχος παρά αυστηρό ταβάνι: στο Παρίσι, οι θέσεις καθολικότητας (universality) ξεπέρασαν το όριο και στους δύο αγώνες. Το πλαφόν στους αγώνες πίστας είναι κατανοητό (οι 8 διάδρομοι χωρούν περιορισμένο αριθμό αθλητών). Στον δρόμο όμως η απόφαση έχει λιγότερο νόημα. Τιμωρεί τους αθλητές και στερεί από τους φιλάθλους ένα επιπλέον θέαμα.

© CNOSF / KMSP

Τα όρια για το LA2028 και οι άλλοι τρόποι πρόκρισης

Όπως και στις προηγούμενες Ολυμπιάδες, η World Athletics θεσπίζει διπλή οδό για να συμμετάσχει κανείς στους Αγώνες του LA28. Με δηλωμένο στόχο το 40% των αθλητών να προκρίνεται με όρια και το 60% μέσω της παγκόσμιας κατάταξης. Αν περισσότεροι αθλητές από τις διαθέσιμες θέσεις πετύχουν το όριο, κρατούνται μόνο οι καλύτεροι χρόνοι και κανείς δεν περνά από το ranking.

Στους αγώνες μεγάλων αποστάσεων στην πίστα, το παράθυρο των 10.000 μ. εκτείνεται από τις 19 Δεκεμβρίου 2026 έως τις 18 Ιουνίου 2028. Αυτό των 5.000 μ. ξεκινά στις 19 Ιουνίου 2027 και λήγει στις 18 Ιουνίου 2028. Κι εδώ το επίπεδο ανέβηκε μια βαθμίδα. Τα 5.000 μ. ανδρών έχουν μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε όλο το πρόγραμμα: 15 δευτερόλεπτα λιγότερα από το Παρίσι. Για να το καταλάβετε πιο χειροπιαστά, μόλις δέκα άνθρωποι στον κόσμο έχουν κατέβει κάτω από 12:50 το 2026. Ο καλύτερος Γάλλος της σεζόν, Jimmy Gressier, σταμάτησε στο 12:57 τον περασμένο Ιούνιο στο Παρίσι.

Πιο γρήγορα, πιο ψηλά… αλλά και περισσότερο βάρος στο ranking

Τα όρια χάνουν 3 λεπτά και 10 δευτερόλεπτα στους άνδρες και 4 λεπτά και 30 δευτερόλεπτα στις γυναίκες. Είναι τεράστιο άλμα. Είναι όμως και το αποτύπωμα μιας δυναμικής που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει. Ίσως ζούμε τη χρυσή εποχή του μαραθωνίου. Για πάνω από μια δεκαετία, ο Eliud Kipchoge βασίλευε αδιαφιλονίκητος στη βασίλισσα των αποστάσεων. Άνοιξε τον δρόμο σε μια νέα γενιά ταλέντων που πλέον σπρώχνει τα όρια του εφικτού. Οι Sabastian Sawe και Yomif Kejelcha έτρεξαν και οι δύο κάτω από τις 2 ώρες στο Λονδίνο φέτος. Πίσω τους η πυκνότητα είναι τρελή, με τους Jacob Kiplimo, John Korir, αλλά και τους Benson και Amos Kipruto. Εκεί όμως που η πρόοδος είναι ακόμα πιο θεαματική, είναι στις γυναίκες. Το ρεκόρ της Ruth Chepngetich (που εξακολουθεί να ισχύει παρά την αναστολή της) κλονίστηκε αρκετές φορές, με το ντεμπούτο της Fotyen Tesfay στο 2:10 και την τρελή επίδοση της Tigst Assefa στο 2:11 στο Βερολίνο. Πίσω από αυτές τις αθλήτριες, η πυκνότητα είναι εξίσου εντυπωσιακή, με τις Sifan Hassan, Joyciline Jepkosgei, Brigid Kosgei, Sharon Lokedi, Hellen Obiri...

Η νέα κατανομή των προκριθέντων, που από 50/50 γίνεται 40/60 υπέρ του ranking, δείχνει μάλλον και τη διάθεση της World Athletics να επιβραβεύει τη σταθερότητα και τις καλές θέσεις στους μεγάλους αγώνες, αντί για έναν μεμονωμένο εντυπωσιακό χρόνο σε γρήγορη διαδρομή. Για την αυστηρότητα των ορίων, ο διεθνής φορέας δικαιολογείται εξηγώντας ότι σε ολυμπιακή χρονιά οι μαραθώνιοι είναι 30 έως 60 δευτερόλεπτα πιο γρήγοροι από ό,τι προβλέπουν οι τάσεις.

Κανένα περιθώριο λάθους για τους μαραθωνοδρόμους

Κάτω από 2:05 ή κάτω από 2:22:20, αυτός είναι ο νέος στόχος για όσους κυνηγούν τους Αγώνες του 2028. Το εισιτήριο αυτό όμως μένει προνόμιο της παγκόσμιας ελίτ, της αφρόκρεμας. Για παράδειγμα, στη Μεγάλη Βρετανία κανένας άνδρας δεν έχει τρέξει ποτέ κάτω από 2:05. Στη Γαλλία το έχει καταφέρει μόνο ο Morhad Amdouni και καμία Γαλλίδα δεν έχει κατέβει ποτέ κάτω από 2:22:20. Για τους περισσότερους αθλητές μένει πάντως μια ελπίδα: το ranking. Γι’ αυτούς, η στρατηγική θα είναι σίγουρα να επιλέξουν δύο κορυφαίους μαραθωνίους (label Platinum) ώστε να μαζέψουν περισσότερους πόντους στην κατάταξη. Μια καλή θέση σε μεγάλο αγώνα μπορεί να αξίζει περισσότερο από έναν καλό χρόνο σε μικρό αγώνα.

Με το παράθυρο πλέον ανοιχτό και λιγότερες διαθέσιμες θέσεις από το Παρίσι 2024, οι αθλητές θα πρέπει να διαλέξουν με ακρίβεια τους επόμενους αγώνες τους στο καλεντάρι. Λιγότερο περιθώριο λάθους. Και στον μαραθώνιο, το σενάριο μπορεί να αποδειχθεί σκληρό. Μόλις δύο ραντεβού μέσα στη χρονιά... κι ο καιρός της ημέρας μπορεί να σαρώσει ένα ολόκληρο σχέδιο καριέρας.

Ένα ακόμη σημείο που αξίζει να τονιστεί: η ημερομηνία κλειδώματος της κατάταξης. Η 19η Μαρτίου 2028 πέφτει πριν από τους μεγάλους μαραθωνίους του Απριλίου. Όσοι στηρίζονται στον μαραθώνιο της άνοιξης του 2028 θα παλέψουν μόνο για τις τελευταίες 15 θέσεις. Προοιωνίζεται ένα πολύ θεαματικό 2027, όπου το επίπεδο θα ανέβει ακόμα μία βαθμίδα. Ξεκινώντας από τον μαραθώνιο της Βαλένθια, σε λίγες μόλις εβδομάδες.

Με αυτά τα νέα όρια, η World Athletics τοποθέτησε τον πήχη στο ύψος της χρυσής εποχής που ζει ο μαραθώνιος. Για μια χούφτα αθλητές, το 2:05 και το 2:22:20 θα παραμείνουν ρεαλιστικός στόχος. Για όλους τους υπόλοιπους, ο δρόμος για το Λος Άντζελες θα περάσει από το ranking. Ένα συναρπαστικό κεφάλαιο του μαραθωνίου άνοιξε από την 1η Νοεμβρίου. Δεκαοκτώ μήνες κυνηγητό για έναν χρόνο ονείρου και μια θέση στους Ολυμπιακούς του LA 2028. Ως τότε, κάθε μαραθώνιος θα μετράει, κάθε θέση επίσης. Και στο τέλος, μια ιστορική γραμμή εκκίνησης με μόλις 70 δρομείς. Ο ανδρικός μαραθώνιος θα κλείσει μάλιστα τους Αγώνες στις 30 Ιουλίου 2028. Το καλύτερο για το τέλος. Πρέπει να είσαι εκεί.