Acht loopsters leggen 450 kilometer af tegen sportuitval bij jonge meisjes

Het ontstaan van het project

Alles begint met een cijfer. Volgens Santé publique France haalt slechts 33% van de meisjes tussen 6 en 17 jaar de beweegrichtlijnen van de WHO, tegenover 51% van de jongens. Vooral bij de overstap naar de middelbare school loopt dat verschil snel op. In die bepalende periode daalt de sportdeelname van meisjes sterk: zij vormen inmiddels bijna twee derde van de jongeren die niet regelmatig bewegen.

Voor de loopsters van Pack, een atletiekclub uit het 12e arrondissement van Parijs die drie jaar geleden werd opgericht, groeide die vaststelling uit tot een project. ‘We richtten ons meteen op meisjessport bij jongeren, want de cijfers spreken voor zich’, vat Justine de Paoli samen, een van de acht estafetteloopsters.

Het oorspronkelijke idee was bescheidener: acht loopsters samenbrengen voor een estafette van enkele honderden kilometers, om aandacht te vragen voor een zaak. ‘In het begin was het gewoon een project waarvoor we met acht loopsters zouden zijn. Toen we erover begonnen te vertellen, nam het een enorme vlucht. Vanaf mei-juni ging het snel en begonnen we sponsors te zoeken’, vertelt Justine de Paoli. Ook het parcours kreeg bijna vanzelf vorm. ‘We zochten binnen een straal van ongeveer 450 kilometer. Er zitten behoorlijk wat vrouwen uit Rennes in de groep, en zo is het idee ontstaan.’

Achter de sportieve uitdaging schuilt een diepere overtuiging: sport speelt een doorslaggevende rol in de ontwikkeling van je identiteit, zeker tijdens de adolescentie. ‘Sport is altijd belangrijk geweest in ons leven, maar we weten dat het niet vanzelfsprekend is. Er zijn maar weinig vrouwelijke rolmodellen die zichtbaar worden gemaakt. Wij willen hun voorbeelden tonen en zeggen dat sport emancipeert, welzijn en zelfstandigheid brengt. Het levert zoveel goeds op. We willen hun ook laten zien dat vrouwen dit soort projecten aankunnen, dat het niet alleen voor mannen is’, legt Justine de Paoli uit.

Die overtuiging om vroeg in te grijpen, op het moment dat gewoontes, zelfvertrouwen en het beeld van de eigen mogelijkheden vorm krijgen, heeft het project bepaald: toegankelijke vrouwelijke rolmodellen bieden, stereotypen bestrijden en jonge meisjes via sport laten geloven in hun eigen potentieel.

De acht loopsters die aan het avontuur beginnen, hebben sterk uiteenlopende sportieve achtergronden. Justine doet al sinds de middelbare school aan atletiek, Elisa loopt sinds haar elfde en Eva inmiddels tien jaar. Marie kwam vanuit de gymnastiek bij het hardlopen terecht, bijna tien jaar geleden. Ook Clara groeide op tussen de turnmatten, voordat ze de toestellen verruilde voor het asfalt. Ombline doet al vier jaar aan triatlon en hardlopen. Katell en Myriam maken het team compleet. Acht trajecten, één startlijn.

© Elisa Combes

Een voorbereiding die draait om herhaling

450 kilometer afleggen in estafettevorm doe je niet zomaar. Sinds eind augustus volgen de acht atletes een specifiek programma, samengesteld met hun coach. Ze bereiden hun lichaam voor op een ongebruikelijke inspanning: niet snel of ver lopen, maar drie dagen lang vaak opnieuw vertrekken.

De coach heeft voor eind augustus en begin september een voorbereidingsprogramma gemaakt. Het doel was om het wekelijkse kilometrage geleidelijk op te voeren. Idealiter liet hij ons meerdere trainingen per dag doen, om die herhaling te simuleren.

Een aanpak die voortkomt uit de ervaring van de coach ‘Volgens hem wordt dat het zwaarste onderdeel. Vijf kilometer lopen zijn we gewend, maar de opeenvolging maakt het allemaal wat technischer’, legt Justine de Paoli uit, een van de estafetteloopsters.

Het wekelijkse volume ligt, afhankelijk van de loopster, tussen 40 en 60 kilometer. In de laatste rechte lijn voor de start staan meerdere trainingen op dezelfde dag gepland, zodat het lichaam leert opnieuw te vertrekken zonder volledig hersteld te zijn.

Hoe ziet de logistieke organisatie eruit?

Onderweg volgt de estafette een strak draaiboek. Elke loopster neemt om de beurt een traject van 5 kilometer voor haar rekening, nooit alleen: een teamgenote fietst steevast met haar mee. Op korte afstand volgen een auto en een busje de groep, zonder er voortdurend vlak achter te rijden. ‘We zullen veel gebruikmaken van autovrije fietsroutes’, licht Justine de Paoli toe.

De nacht vraagt om een ander ritme. ‘s Nachts werken we met wat grotere shiften. We maken teams van vier die ongeveer vier uur bezig zijn, terwijl de andere vier meisjes slapen. We hebben twee Airbnb’s geboekt, zodat we elke nacht minstens vier uur kunnen slapen. Daardoor is er ook nooit een echte pauze.’

Een estafette die onderweg halt houdt om een boodschap door te geven

Hoewel het parcours zo is opgezet dat de estafette nooit stilvalt, zijn er verschillende haltes gepland om jongeren te ontmoeten. Op dinsdag 29 september om 14.00 uur vindt de eerste plaats in Saint-M'Hervé, een Bretonse gemeente op ongeveer vijftig kilometer van Rennes. De loopsters gaan er langs bij een basisschool en trekken daarna naar een bijeenkomst bij de jachthaven van Saint-M’Hervé, georganiseerd door het departement. Daar komen meisjes uit de onderbouw van de middelbare school samen om meisjessport en de voordelen ervan onder de aandacht te brengen tijdens een Color Run.

Het doel van die ontmoetingen is om herkenbare rolmodellen te bieden. ‘Een paar “gewone vrouwen” laten zien die aan sport beginnen, en tonen dat het echt voor iedereen mogelijk is’, vat het team samen. Elke etappe bestaat concreet uit een stuk dat samen met de leerlingen wordt gelopen en een moment om met elkaar in gesprek te gaan. De loopsters vertellen hoe de uitdaging verloopt, wat sport oplevert en welke rol sport speelt voor zelfvertrouwen en mentaal welzijn, onderbouwd met enkele belangrijke cijfers. De leerlingen komen op hun beurt met vragen die ze vooraf met hun docenten hebben voorbereid.

Op donderdag 1 oktober volgen in de laatste rechte lijn nog twee etappes: om 13.00 uur een bezoek aan de basisschool Louis Pasteur in Clichy, gevolgd door een passage langs het collège Denis Diderot in Aubervilliers. Later die dag komt de estafette aan in Parijs.

De partnerinstellingen vinden bleek intussen allesbehalve eenvoudig. ‘We hebben zoveel mogelijk mensen gecontacteerd, maar kregen maar weinig reacties’, vertelt het team. De wervingscampagne, die in mei en juni werd gestart, viel samen met de periode waarin de scholen geleidelijk sloten. Uiteindelijk gingen veel deuren open dankzij mond-tot-mondreclame en contacten van de groep.

De partners van het project

Het project Graines de sportives wordt gedragen door de vereniging Alice Milliat, waarvan de inzet voor meisjessport naadloos aansloot bij het initiatief van de acht loopsters. ‘Meisjessport maakt deel uit van hun waarden. Ze waren meteen enthousiast over ons project en vonden het bijzonder interessant. Ze willen hun communicatie diversifiëren en moderniseren, dus het sloot perfect bij ons project aan’, legt het team uit.

De tocht kreeg ook een ambassadrice: Anaïs Quemener. Voor de atlete was het doorgeven van de sport aan kinderen bijzonder belangrijk. Voor de start sprak ze de acht loopsters toe. Ze benadrukte hoe belangrijk het is om te sporten en die passie door te geven aan de jongste generatie.

Wat ik mooi vind aan Graines de Sportives, is de wil om al op jonge leeftijd in actie te komen. Meisjes rolmodellen geven met wie ze zich kunnen identificeren, en hun laten zien dat hun plaats overal is waar ze willen zijn: op een veld, een baan, een stadion of waar dan ook. Als mijn parcours zelfs maar één meisje kan inspireren om iets te durven, vol te houden of een droom na te jagen die vandaag nog onbereikbaar lijkt, dan heb ik al iets wezenlijks bereikt.

De documentaire moet het project een blijvend vervolg geven

Drie dagen lopen, hoe intensief ook, volstaan niet om blijvend iets te veranderen. Daarom heeft het team besloten het hele avontuur te filmen en er een documentaire van te maken, als natuurlijk vervolg op de estafette. De film moet worden vertoond op scholen en tijdens festivals rond meisjessport, zoals Sportives en lumière, in januari 2027 in Lille.

Zo wil de groep de boodschap van Graines de sportives veel verder laten reiken dan de wegen tussen Rennes en Parijs, en nog meer jonge meisjes bereiken. Komt er een volgende editie? Daarover is nog niets beslist. ‘We zijn er niet zeker van, maar sluiten het ook niet uit’, laat het team weten, dat zich voorlopig nog volledig richt op de kilometers die voor hen liggen.

Hoe kun je het project volgen?

De estafette van de acht loopsters van Pack is gedurende de drie loopdagen tussen Rennes en Parijs live te volgen via de sociale media van de club.