Waarom is de Marathon van Berlijn zo snel?
Van alle marathons spreekt de Marathon van Berlijn waarschijnlijk het meest tot de verbeelding van lopers die jagen op een persoonlijk record. Als vaste waarde binnen de Majors heeft de race een mythische reputatie opgebouwd in de hardloopwereld. En de cijfers liegen er niet om: hier zijn al dertien wereldrecords gelopen. Dit is zonder meer de tempel van de snelheid over 42,195 kilometer. Maar waarom leent Berlijn zich zo goed voor uitzonderlijke prestaties? We zoomen in op de ingrediënten die deze marathon tot een van de snelste ter wereld maken.
Een vlak parcours dat gemaakt is voor snelheid
Een van de grootste troeven van Berlijn is het ultr vlakke parcours. Het hoogteverschil blijft over de hele route beperkt tot 73 meter: voor marathonlopers is dat een echte snelweg. Zo kun je een constant tempo vasthouden zonder ooit uit je ritme te raken. Het resultaat: een stabiele hartslag, een soepele pas en een optimale loopeconomie.
Een ander voordeel: de lange rechte stukken en het beperkte aantal bochten, minder dan twintig in totaal. Alles is erop gericht dat lopers hun tempo kunnen vasthouden zonder door tempowisselingen te worden afgeremd.
En dan is er nog een kleine extra troef: de ondergrond. In Berlijn loop je op asfalt, dat meegeeft ten opzichte van beton en de gewrichten daardoor minder belast. Wedstrijdleider Mark Milde bevestigt dat: « Het lijkt gunstiger te zijn; atleten zeggen dat ze minder last hebben van hun gewrichten. »
Bijna ideale weersomstandigheden
Eind september biedt de Duitse hoofdstad vaak perfecte omstandigheden: weinig wind en een temperatuur tussen 12 °C en 18 °C. Experts zijn het erover eens dat de ideale temperatuur om snel te lopen tussen 10 °C en 16 °C ligt. Het historische gemiddelde in Berlijn valt met ongeveer 15 °C precies binnen die bandbreedte. Toeval? Nee, een natuurlijke troef van formaat.
Dit jaar voorspelt de weersverwachting wel een iets warmere start dan gebruikelijk, rond 20 °C.
De kracht van geschiedenis en records
Hier zijn dertien wereldrecords gesneuveld. Dertien! Geen enkele andere marathon kan dat evenaren. Van Kipchoge via Sawe tot Assefa: die reputatie trekt elk jaar de beste marathonlopers ter wereld aan en zorgt voor een ongeëvenaarde onderlinge stimulans.
Maar anders dan in Londen, waar de dichtheid van het deelnemersveld de race in een tactische strijd kan veranderen, kiest Berlijn voor een andere aanpak: de aandacht gaat naar één of twee atleten die jagen op een record, met hazen die zijn afgestemd om hen 30 kilometer lang te begeleiden. Eén of twee atleten die voor het wereldrecord gaan. Niet meer. Met een groter aantal zou de race draaien om de eerste plaats en het prijzengeld, en dus trager worden.
Dit jaar is het deelnemersveld veelbelovend. De Keniaan Sabastian Sawe, goed voor een persoonlijk record van 2:02:05, laat de WK in Tokio schieten om in Berlijn groot toe te slaan. Na klinkende zeges in Valencia in 2024 en Londen dit jaar komt hij naar Duitsland met de ambitie geschiedenis te schrijven.
Ook bij de recreanten biedt het Berlijnse parcours, net als de grootste marathons, een uitzonderlijke dichtheid. Van de eerste tot de laatste loper vindt iedereen zijn ritme in het peloton.
Ik heb voor Berlijn gekozen omdat het een van de snelste parcoursen ter wereld is. Na Valencia en Londen in 2:02 te hebben gelopen, is mijn doel om de snelst mogelijke race te lopen en die natuurlijk te winnen als alles goed gaat.
Kipchoge, koning van Berlijn
Je kunt niet over Berlijn praten zonder de GOAT van de marathon te noemen: Eliud Kipchoge. Op 25 september 2022 klokte de tweevoudig olympisch kampioen een onwaarschijnlijke 2:01:09. Daarmee liep hij destijds een wereldrecord en de op één na snelste tijd ooit. Een demonstratie van beheersing, des te indrukwekkender omdat hij de halve marathon in 59:50 passeerde en pas in de slotfase iets gas terugnam.
Met vijf overwinningen in Berlijn, in 2015, 2017, 2018, 2022 en 2023, werd Kipchoge de absolute heerser over de Berlijnse straten. Zijn prestatie uit 2022 laat als geen andere zien wat dit parcours zo bijzonder maakt.
Hazen en geoptimaliseerde bevoorrading
Berlijn draait ook om precisie. De hazen spelen een sleutelrol en houden tot kilometer 30 een perfect constant tempo aan. Dankzij hen konden veel kampioenen hun records opbouwen met een ‘negative split’, waarbij ze de tweede helft sneller lopen dan de eerste.
Een van de minst bekende geheimen schuilt in het persoonlijke bevoorradingssysteem. De topatleten maken hun bidons de dag voordien klaar, waarna vrijwilligers ze tijdens de race aanreiken. Claus Henning-Schulke, beter bekend als ‘Bottle Claus’, groeide uit tot een legende dankzij zijn aanstekelijke enthousiasme en chirurgische precisie tijdens de editie van 2022, toen hij Kipchoge persoonlijk van drank voorzag.
Zoals de Keniaan zelf vertelt: « Mijn mooiste herinnering aan Berlijn is de man die me water aanreikte. Hij is nog altijd mijn held. »
Henning-Schulke beschreef deze opdracht aan onze collega's van Runnersworlds, bijna als een parallelle wedstrijd: « Stel je voor: zij lopen sneller dan 20 km/u. Je moet oogcontact houden, roepen en hem op het juiste moment de bidon aanreiken. Daarna spring je op de fiets en race je met 40 km/u naar het volgende punt om opnieuw te beginnen. Het is uitputtend, maar elke geslaagde overdracht voelt als een overwinning. »
Stel je voor: zij lopen sneller dan 20 km/u. Je moet oogcontact houden, roepen en hem op het juiste moment de bidon aanreiken. Daarna spring je op de fiets en race je met 40 km/u naar het volgende punt om opnieuw te beginnen. Het is uitputtend, maar elke geslaagde overdracht voelt als een overwinning.
Berlijn is niet zomaar snel. Het is de combinatie van een vlak en rechtlijnig parcours, mild weer, een zachtere ondergrond, een geschiedenis vol records en een organisatie die tot op de millimeter klopt. Duitse degelijkheid. Hier is alles erop gericht om lopers, recreanten én elites, hun grenzen te laten verleggen. Elke september vormt de Brandenburger Tor het decor voor uitzonderlijke prestaties. Wie schrijft dit jaar zijn naam bij in de geschiedenis? In Berlijn lijkt alles mogelijk.
✔ Waar en wanneer kun je de Marathon van Berlijn 2025 bekijken?