Olympische Spelen Los Angeles 2028: de marathonlimieten leggen de lat extreem hoog
© CNOSF / KMSPDe hele hardloopwereld zat erop te wachten. Fans, maar vooral de atleten die op weg zijn naar de Olympische Spelen van Los Angeles 2028. World Athletics heeft eindelijk de olympische limieten bekendgemaakt. Zoals verwacht liggen de nieuwe normen torenhoog. Ze weerspiegelen de huidige dynamiek in het hardlopen, waar elk jaar records sneuvelen. De marathon voelt de stijgende wereldtop het sterkst: wie een limiet wil lopen, moet een niveau halen dat nog nooit is gevraagd. De weg naar Los Angeles ligt nu uitgestippeld. We zetten de nieuwe normen op een rij, bekijken wat er op het spel staat en wat het zegt over het hardlopen van nu.
Voor een topatleet in welke atletiekdiscipline dan ook zijn de Olympische Spelen de heilige graal. Daar moet je staan. Rond die vierjaarlijkse hoogtepunten bouwen atleten hun loopbaan op en kiezen ze hun wedstrijden. Voor marathonlopers is het een echte evenwichtsoefening. De marathon is zo zwaar dat langeafstandslopers zich geen misstap kunnen permitteren en maar een paar wedstrijden per jaar aankunnen. Op het toppunt van hun vorm kiezen atleten vaak twee marathons per jaar, een in het voorjaar en een in het najaar. Zo hebben ze genoeg tijd om zich voor te bereiden en kunnen ze rekenen op weersomstandigheden die snelle tijden mogelijk maken. Sinds 10 november kennen we alle kwalificatieregels voor de Spelen van 2028. Atleten (en hun managers) hebben nu alle info in handen. 2:05 voor de mannen, 2:22:20 voor de vrouwen. Een detail bij de marathon: de kwalificatieperiode was al op 1 november van start gegaan.
Een kalender die vragen oproept, een veld dat krimpt
Om te beginnen valt het moeilijk te negeren hoe laat deze limieten bekend zijn gemaakt. Zeker, World Athletics communiceert zes weken eerder dan voor de Spelen van 2024, maar het najaarsseizoen van de marathon is dan al bijna voorbij, met Sydney, Berlijn, Chicago, Amsterdam en New York allemaal achter de rug. Atleten die hun beste marathon in september of oktober liepen, hebben daar niets aan: die tijden tellen niet mee. Een bittere pil. Nieuw is het probleem overigens niet, en het is zelfs minder erg geworden. Voor Parijs 2024 ging de kwalificatieperiode ook op 1 november van start, en liepen de marathonlopers zeven weken in het ongewisse, zonder te weten welke tijd ze moesten halen, tot de (late) publicatie van de normen op 20 december 2022.
Dit keer duurde het wachten maar tien dagen. Het begon op 21 oktober. In een e-mail aan managers en vertegenwoordigers van professionele atleten, onthuld door het Amerikaanse medium CITIUS Mag, liet World Athletics weten dat de kwalificatieperiode voor de Spelen van 2028 op 1 november zou ingaan. Een datum die precies samenvalt met de Marathon van New York. Alle prestaties op die wedstrijd tellen dus mee voor de kwalificatienormen. De tijdlimieten zijn op dat parcours niet per se haalbaar, maar de Big Apple blijft een cruciale afspraak op de kalender, want je kunt er veel rankingpunten scoren. New York is namelijk een wedstrijd met het hoogste label van World Athletics: Platinum. Een top 5-plek daar staat gelijk aan een tijd onder de limiet. Daarover straks meer.
In diezelfde e-mail stonden nog andere details, zoals de publicatie van de normen in december (die uiteindelijk eerder kwam, op 10 november) en het aantal deelnemers aan de marathon, dat daalt van 80 naar 70 per wedstrijd. Een kleiner veld, terwijl de dichtheid en het niveau in de wereldtop flink toenemen. Met 70 starters wordt het de kleinste olympische marathon voor mannen sinds Montréal in 1976, en voor vrouwen sinds Sydney in 2000. Waarom een nog lager plafond opleggen, terwijl de marathon nooit zo populair was en het evenement buiten plaatsvindt, op brede wegen? Een mogelijke verklaring: het IOC hield het quotum voor atletiek op 1.810 atleten, net als in Parijs.
En voor LA28 komt er een nieuw onderdeel bij op het programma, de 4x100 m gemengde estafette. World Athletics zegt niet waar de 20 marathonplekken gebleven zijn, maar ergens moest er ruimte gemaakt worden. Die 70 plekken zijn bovendien eerder een streefcijfer dan een strikt plafond: in Parijs zorgden de universaliteitsplaatsen ervoor dat het quotum in beide wedstrijden werd overschreden. Voor de baanonderdelen valt het plafond te begrijpen (acht banen bieden maar plaats aan een beperkt aantal atleten), maar op de weg slaat het nergens op. Het benadeelt de atleten en onthoudt de fans een deel van het spektakel.
© CNOSF / KMSPDe limieten voor LA2028 en de andere manieren om te kwalificeren
Onderdeel | Mannen | Vrouwen | Ter vergelijking Parijs 2024 (M / V) |
Marathon | 2:05:00 | 2:22:20 | 2:08:10 / 2:26:50 |
10.000 m | 26:48 | 30:30 | 27:00 / 30:40 |
5000 m | 12:50 | 14:34 | 13:05 / 14:52 |
Net als bij de vorige Spelen hanteert World Athletics twee routes naar LA28. De doelstelling: 40% van de atleten kwalificeert zich via de limieten en 60% via de wereldranglijst. Halen er meer atleten de norm dan er plekken zijn, dan tellen alleen de beste tijden en komt niemand via de ranking binnen.
De kwalificatieperiode voor de marathon: van 1 november 2026 tot 30 april 2028.
Het aantal plekken: 70 voor de mannen en 70 voor de vrouwen.
Het aantal plekken per land: 3 atleten.
De einddatum van de normen: de eerste 55 van de gefilterde lijst “Road to LA” (maximaal drie per land) zijn op 19 maart 2028 direct gekwalificeerd. Om de resterende 15 plekken wordt daarna nog gestreden, zonder dat de al gekwalificeerde atleten daar last van hebben.
De Platinum-route: een top 5-plek in een marathon met Platinum Label tijdens de kwalificatieperiode telt als limiet en zet de atleet bovenaan de Road to LA.
De speelruimte van de olympische comités en bonden: elke nationale instantie kan een plek toewijzen aan een niet-gekwalificeerde atleet die binnen de periode minstens 2:11:00 (mannen) of 2:29:00 (vrouwen) liep.
De berekening van de marathonranking: het klassement is gebaseerd op het gemiddelde van de twee beste prestaties. Elke prestatie bestaat uit tijdpunten plus plaatsingspunten. Wedstrijden met Platinum Label zitten in de tweede categorie, direct na de Spelen en de WK.
De opvolging: de Road to LA gaat in de tweede helft van 2027 online.
Voor de langere afstanden op de baan loopt de kwalificatieperiode voor de 10.000 m van 19 december 2026 tot 18 juni 2028. Die van de 5000 m loopt van 19 juni 2027 tot 18 juni 2028. Ook hier ligt het niveau een trapje hoger. De 5000 m voor mannen kent een van de grootste verscherpingen van het hele programma: 15 seconden sneller dan in Parijs. Om het concreet te maken: in 2026 zijn er wereldwijd maar tien mannen onder de 12:50 gedoken. De beste Fransman van het seizoen, Jimmy Gressier, bleef in juni in Parijs steken op 12:57.
Sneller, hoger… en een ranking die zwaarder weegt
De normen zijn 3 minuten en 10 seconden strenger bij de mannen en 4 minuten en 30 seconden bij de vrouwen. Dat is een flinke sprong. Maar het weerspiegelt ook een ontwikkeling die niemand kan negeren. We beleven misschien wel de gouden eeuw van de marathon. Meer dan tien jaar lang regeerde Eliud Kipchoge met vaste hand over de koningsafstand. Hij baande de weg voor een nieuwe generatie talenten die de grenzen van het mogelijke nu verleggen. Sabastian Sawe en Yomif Kejelcha liepen dit jaar allebei onder de twee uur in Londen. Daarachter is de dichtheid waanzinnig, met Jacob Kiplimo, John Korir en Benson en Amos Kipruto. Maar nog spectaculairder is de vooruitgang bij de vrouwen. Het record van Ruth Chepngetich (nog altijd erkend ondanks haar schorsing) kwam meermaals in gevaar, met het debuut van Fotyen Tesfay in 2:10 en de waanzinnige 2:11 van Tigst Assefa in Berlijn. Daarachter is de dichtheid even indrukwekkend, met Sifan Hassan, Joyciline Jepkosgei, Brigid Kosgei, Sharon Lokedi, Hellen Obiri...
De nieuwe verdeling van de gekwalificeerden, van 50/50 naar 40/60 in het voordeel van de ranking, wijst waarschijnlijk ook op de wens van World Athletics om regelmaat en goede plaatsen in grote wedstrijden te belonen, in plaats van één schitterende tijd op een snel parcours. Over de strenge normen zelf legt de internationale bond uit dat marathons in een olympisch jaar 30 tot 60 seconden sneller gaan dan de trends voorspellen.
Geen ruimte voor missers voor marathonlopers
Onder de 2:05 of onder de 2:22:20: dat is het nieuwe doel van atleten die de Spelen van 2028 willen halen. Maar dat toegangsticket blijft voorbehouden aan de wereldtop, de absolute crème de la crème. In Groot-Brittannië bijvoorbeeld is nog nooit een man onder de 2:05 gebleven. In Frankrijk deed alleen Morhad Amdouni dat, en geen enkele Française liep ooit onder de 2:22:20. Voor de meeste atleten blijft er toch een kans: de ranking. Hun strategie wordt vermoedelijk om twee prestigieuze marathons te kiezen (met Platinum Label) om zoveel mogelijk punten te scoren. Een goede plaats in een grote wedstrijd kan meer waard zijn dan een goede tijd in een kleine.
Nu de kwalificatieperiode loopt en er minder plekken zijn dan voor Parijs 2024, moeten atleten hun komende wedstrijden zorgvuldig kiezen. Minder ruimte voor missers dus. En bij de marathon kan het scenario wreed uitpakken. Slechts twee data omcirkeld in het jaar, maar het weer op de dag zelf kan een hele loopbaanplanning teniet doen.
Nog iets om te onthouden: de datum waarop de ranking wordt afgesloten. 19 maart 2028 valt vóór de grote marathons van april. Wie zijn kaarten zet op een voorjaarsmarathon in 2028, strijdt alleen nog om de laatste 15 plekken. Dat belooft een zeer spectaculair 2027, waarin het niveau nog een stap omhoog gaat. Te beginnen met de marathon van Valencia, al over een paar weken.
De normen van de nationale bonden
Naast de kwalificatiecriteria van World Athletics kan elke nationale bond zijn eigen selectienormen vaststellen. Voor de vorige Spelen in Parijs eiste de Franse atletiekbond (FFA) nog snellere tijden dan World Athletics, om alleen de allerbesten te selecteren. Uiteindelijk koos de FFA vooral per geval: Mekdes Woldu en Manon Trapp gingen mee, Morhad Amdouni niet, ook al had hij de limiet gelopen. Bij de Amerikanen werkt het systeem heel anders. USATF organiseert een “Trials”-wedstrijd met de beste lopers van het land. De regel is simpel: de eerste drie plaatsen zijn goed voor een ticket naar de Spelen van Los Angeles 2028. Elke instantie heeft haar eigen selectiemethode, afhankelijk van de nationale belangen. Maar voor alle atleten blijft de regel dezelfde: eerst moet je voldoen aan de criteria van World Athletics.
Met deze nieuwe limieten legt World Athletics de lat op de hoogte van de gouden eeuw die de marathon beleeft. Voor een handvol atleten blijven 2:05 en 2:22:20 een realistisch doel. Voor alle anderen loopt de weg naar Los Angeles via de ranking. Sinds 1 november is een boeiend hoofdstuk van de marathon begonnen. Achttien maanden jacht op een droomtijd en een olympische selectie voor LA 2028. Tot dan telt elke marathon, en elke plaats ook. En aan het eind wacht een historische startlijn met maar 70 lopers. De marathon voor mannen sluit de Spelen overigens af op 30 juli 2028. Het beste voor het laatst. Daar wil je bij zijn.