Ultra Back To Life: ultratrail, który regeneruje przyrodę

Wielkie wydarzenia sportowe regularnie mierzą się z pytaniami o swój wpływ na środowisko. Widzieliśmy to podczas ostatnich edycji UTMB, Tour de France czy Formuły 1. Żadna dyscyplina na najwyższym poziomie nie jest od tego wolna, a bieganie nie stanowi wyjątku. Właśnie w ramach refleksji nad naszym wspólnym wpływem na środowisko narodził się UBTL, czyli Ultra Back To Life. Pierwsza edycja tego biegu odbyła się pod koniec listopada 2025 roku, a jej ambicją było uczynienie z zawodów narzędzia regeneracji, a nie źródła degradacji. To całkowicie oryginalny format, który daje goszczącemu wydarzenie regionowi więcej, niż mu odbiera. Efekt? W ciągu jednego weekendu wszyscy uczestnicy posadzili ponad 500 drzew, a na tym nie poprzestali.

Inne spojrzenie na ultratrail

Przez 48 godzin sportowcy obecni w Saint-Siméon-de-Bressieux w departamencie Isère, wśród nich kilka nazwisk dobrze znanych stałym czytelnikom marathons.com, przeplatali odcinki biegu ultra z konkretnymi działaniami na rzecz przyrody. Sadzenie drzew, tworzenie naturalnych siedlisk, usuwanie zanieczyszczeń, zajęcia edukacyjne i warsztaty podnoszące świadomość ekologiczną. W centrum formatu zaprojektowanego przez Clémenta Chapela i jego współpracowników znalazły się dwie symboliczne drużyny: Zielone Płuco, czyli las, oraz Niebieskie Płuco, czyli ocean. Rywalizowały ze sobą w zawodach, w których wynik sportowy nie był jedyną miarą sukcesu.

Kilka dni po zakończeniu biegu rywalizacja wciąż trwała. Clément, zadowolony organizator, nadal miał ręce pełne pracy: « Wciąż podsumowujemy ilość zebranych odpadów. Nie wiem, kto wygrał bieg. Obraz powoli się wyłania, będzie bardzo ciasno ». Zwycięzcą pierwszej edycji został ostatecznie Corentin Michel, który przyjechał na zawody rowerem z Lyonu, pokonując 65 km. W samym biegu przebiegł 201 km, ale przede wszystkim posadził 27 drzew i zebrał kilka kilogramów odpadów.

Aby stworzyć klasyfikację, UBTL wprowadził autorski system punktacji uwzględniający cztery obszary:
➔ Wynik sportowy
➔ Bilans węglowy drużyny
➔ Działania na rzecz bioróżnorodności
➔ Wkład edukacyjny

Dla organizatora zawody okazały się dużym sukcesem, przede wszystkim dzięki zaangażowaniu wolontariuszy, udziałowi służb technicznych gminy Saint-Siméon-de-Bressieux i entuzjazmowi biegaczy: « bilans jest bardzo dobry, weekend był fantastyczny. Wszyscy biegacze przeżyli najbardziej epickie zawody w swoim życiu. Chyba wszyscy byli zachwyceni. W działaniach wzięło udział 400 uczniów, licealiści, władze gminy, służby techniczne gminy, 50 wolontariuszy, 50 biegaczy i może 100 osób, które przez cały weekend przychodziły z ciekawości. Łącznie udało nam się zaangażować w wydarzenie blisko 1000 osób. To bezcenne. Co więcej, uczestnicy reprezentowali bardzo różne środowiska społeczne. To również jest niezwykle cenne i stanowi dla nas dowód sukcesu. Dziedzictwo tych zawodów jest bogate. Teraz pora cieszyć się tym, co udało się zrobić. Osobiście pracowałem nad tym przez rok ».

W piątek 28 listopada o godzinie 14:00 wydarzenie zostało symbolicznie otwarte przez blisko 300 uczniów. To oni rozpoczęli zawody sztafetą solidarnościową na rzecz organizacji Action Contre la Faim, a dopiero potem pałeczkę przejęli ultrasi. W wydarzeniu uczestniczyło kilka rozpoznawalnych postaci zaangażowanego trailu, między innymi Nicolas Vandenelsken i Olivier Maria. Inicjatywę wsparł również Xavier Thévenard.

 Bilans jest bardzo dobry, weekend był fantastyczny. Wszyscy biegacze przeżyli najbardziej epickie zawody w swoim życiu.

Inicjatywa wpisana w drogę jej twórcy

UBTL powstał, ponieważ jego twórca, działając za pośrednictwem stowarzyszenia Abundita, ma konkretną wizję: wykorzystywać sport do wywoływania realnych zmian. Nie chodzi już tylko o ograniczanie negatywnego wpływu na środowisko, lecz o aktywny udział w odbudowie ekosystemów. Skąd u Clémenta Chapela, absolwenta zarządzania turystyką sportową, wzięła się ta potrzeba?

« Sport zawsze był ważną częścią mojego życia. Kiedy byłem mały, myślałem, że gdy dorosnę, wezmę torbę piłkarską i pójdę grać w Girondins de Bordeaux (uśmiech). Sześć lat temu zaangażowałem się w sport służący sprawie, kiedy zacząłem interesować się wpływem na środowisko i gospodarowaniem odpadami. Zacząłem biegać i zbierać śmieci. W końcu założyłem stowarzyszenie Ploggathon, którego nazwa łączy plogging, czyli pochodzącą ze Szwecji ideę łączenia sportu z ekologią, oraz maraton. Dzięki tej przygodzie odkryłem siłę ludzkiego zaangażowania. Nigdy wcześniej nie wyobrażałem sobie, jak wiele może ono znaczyć, gdy nad projektem pracuje tyle wspaniałych osób. Kiedy raz tego doświadczyłem, już mnie to nie opuściło. Dziś musimy działać, żeby zmieniać rzeczywistość, a sport może być motorem tych zmian. Razem ze stowarzyszeniem kilkakrotnie pobiliśmy rekord świata w ploggingu, żeby zwrócić uwagę na ten temat. »

Ploggathon ustąpił później miejsca stowarzyszeniu Abundita, które przejęło pałeczkę i rozszerzyło zakres działań: «Samo sprzątanie już nam nie wystarczało, więc przeszliśmy do kolejnego etapu: sprzątania, usuwania zanieczyszczeń i sadzenia drzew, aby tworzyć społeczne sady oraz owocowe żywopłoty przy szkołach. W ubiegłym roku wziąłem udział w mistrzostwach świata w ploggingu i wtedy pojawiły się pomysły na format UBTL. Zebraliśmy ludzi, którym ten temat jest bliski, i tak właśnie narodził się bieg. »

Sadzenie, przekazywanie wiedzy, odbudowa: konkretny wpływ UBTL

Jedną z cech wyróżniających Ultra Back To Life jest jasno określony cel ekologiczny i edukacyjny. Konkretny bilans UBTL 2025 robi wrażenie:

➔ posadzono 525 drzew i krzewów owocowych,
➔ zbudowano 20 metrów żywopłotów z suszu,
➔ zamontowano jedną budkę lęgową dla sów,
➔ zmagazynowano na stałe 500 ton CO₂,
➔ stworzono edukacyjny ogród leśny,
➔ powstały trzy ekologiczne stawy,
➔ zebrano i usunięto 30 kg odpadów,
➔ 500 dzieci uczestniczyło w zajęciach edukacyjnych przeprowadzonych wspólnie z Lycée Professionnel Saint-Exupéry w Saint-Siméon-de-Bressieux w dniach 24–30 listopada.

Edukacja jest jednym z najmocniejszych filarów tego wydarzenia. Angażując uczniów i nauczycieli w warsztaty, spotkania oraz rozmowy ze sportowcami, UBTL wpisuje temat ekologii w międzypokoleniowy przekaz. Obecność 300 uczniów podczas otwierającej wydarzenie sztafety solidarnościowej pokazała, jak ważny jest ten kierunek. Sadzenie drzew i tworzenie naturalnych siedlisk to z kolei konkretne działania zakorzenione w lokalnym terenie.

Celem jest wypracowanie korzyści, które pozostaną długo po zakończeniu weekendu zawodów: odbudowanego ekosystemu, wzmocnionego pochłaniacza dwutlenku węgla i przestrzeni edukacyjnej, z której lokalne szkoły będą mogły korzystać przez kolejne lata. Łącząc te działania z formatem ultratrailu, UBTL proponuje oryginalne rozwiązanie i stawia pytania o tradycyjny model organizacji zawodów, otwierając nową drogę. « Doskonale zdajemy sobie sprawę, że sport regeneratywny nie zastąpi wszystkich zawodów, ale wnosi coś innego, co chcemy promować. Liczy się znacznie więcej niż czas na mecie. Tymi zawodami chcemy otwierać nowe ścieżki i podsuwać pomysły. »