Ted Corbitt, afroamerykański pionier, który zrewolucjonizował bieganie w USA
Opublikowano czw., 10 września 2026
Zaktualizowano czw., 10 września 2026
Pierwszy Afroamerykanin, który wystartował w olimpijskim maratonie w barwach Stanów Zjednoczonych, założyciel i pierwszy prezes New York Road Runners, maratończyk i ultramaratończyk. Ted Corbitt w ogromnym stopniu przyczynił się do przemiany amerykańskich biegów długodystansowych. Jego historia to także opowieść o czarnoskórym chłopcu urodzonym na prowincji Karoliny Południowej, wnuku niewolników, który dorastał w segregowanej Ameryce, by ostatecznie stać się jedną z najważniejszych postaci rozwoju biegania w Stanach Zjednoczonych.
Ted Corbitt uosabia złożoną historię Stanów Zjednoczonych XX wieku. Urodził się 31 stycznia 1919 roku na farmie w Karolinie Południowej i dorastał w rodzinie rolników. Jego dziadek był niewolnikiem. Później rodzina przeniosła się z Karoliny Południowej do Cincinnati. To właśnie na Uniwersytecie Cincinnati zaczął uprawiać lekkoatletykę, jednocześnie zderzając się z ograniczeniami nakładanymi na czarnoskórych sportowców: niektóre zawody, w których miała startować jego drużyna, nie dopuszczały jego udziału. Jego kariera sportowa miała jednak obrać inny kierunek, w Nowym Jorku, gdzie biegi długodystansowe stały się dla niego przestrzenią indywidualnego rozwoju i wspólnego działania.
Dorastanie na segregowanym Południu
Corbitt urodził się na prowincji Karoliny Południowej, na rodzinnej farmie bawełny. Jego dziadek doświadczył niewolnictwa. Ted dorastał w warunkach segregacji, wciąż obowiązującej w wielu stanach Południa. Gdy był jeszcze dzieckiem, rodzina wyjechała do Cincinnati. Na uniwersytecie biegał w barwach Bearcats, drużyny uczelnianej, ale wyjazdy na zawody bywały utrudnione przez segregację: niektóre imprezy na Południu i Środkowym Zachodzie odmawiały udziału czarnoskórym zawodnikom. Corbitt musiał więc rozwijać się w środowisku sportowym, które nie było dla niego otwarte w takim samym stopniu jak dla jego białych kolegów z drużyny.
Po II wojnie światowej zamieszkał w Nowym Jorku. W 1947 roku dołączył do New York Pioneer Club, zintegrowanego klubu lekkoatletycznego z Harlemu, który sprzeciwiał się dyskryminacyjnym praktykom części władz sportowych. Corbitt zdobył dyplom fizjoterapii i pracował w International Center for the Disabled. W tym okresie na dobre zwrócił się ku maratonowi. W 1951 roku wystartował w swoim pierwszym Boston Marathon i zajął 15. miejsce. Rok później jego wyniki pozwoliły mu pojechać na igrzyska w Helsinkach.
Pierwszy Afroamerykanin w olimpijskiej reprezentacji USA
Ted Corbitt zasłynął przede wszystkim jako pierwszy Afroamerykanin, który reprezentował Stany Zjednoczone w olimpijskim maratonie. W 1952 roku w Helsinkach, mając 33 lata, stanął na starcie i zajął 44. miejsce z czasem 2:51:09. Dwa lata później wygrał Yonkers Marathon w 2:46:13, zdobywając tym samym tytuł mistrza Stanów Zjednoczonych. W 1958 roku ustanowił rekord życiowy w maratonie: 2:26:44 w Filadelfii. W czerwcu tego samego roku został pierwszym prezesem Road Runners Club–New York Association, którą założył wraz z około czterdziestoma członkami. Organizacja przekształciła się w New York Road Runners, organizatora New York City Marathon do dziś.
W lutym 1959 roku klub zorganizował Cherry Tree Marathon na Bronksie, bieg uznawany za jednego z przodków późniejszego maratonu nowojorskiego. Najtrwalsze osiągnięcie Corbitta jest mniej widoczne. Chciał, by wyniki biegów ulicznych można było ze sobą porównywać. W tamtych czasach niektórzy organizatorzy wciąż mierzyli trasy licznikami samochodowymi, co mogło prowadzić do nieprecyzyjnych pomiarów. Corbitt pracował więc nad wprowadzeniem bardziej rygorystycznych metod pomiaru i certyfikacji tras.
W 1964 roku opublikował Measuring Road Running Courses, dokument poświęcony kalibracji tras. Jego zainteresowania biegowe nie kończyły się na maratonie. Interesował się dystansami dłuższymi niż 42,195 km, w czasach, gdy ultramaraton pozostawał niszową aktywnością. Wielokrotnie startował między innymi w London-to-Brighton, biegu na dystansie 84 kilometrów. W 1969 roku, mając 50 lat, przebiegł 100 mil na bieżni w 13:33:06, ustanawiając ówczesny rekord Stanów Zjednoczonych. Łącznie miał ukończyć 223 maratony i ultramaratony, odnosząc 30 zwycięstw.
Dziękujemy, panie Corbitt
Ted Corbitt pozostawił po sobie w Stanach Zjednoczonych wiele ważnych dokonań, zarówno dla społeczności afroamerykańskiej, jak i dla całego sportu. Po dzieciństwie spędzonym na segregowanym Południu zdołał stworzyć w Nowym Jorku silną instytucję działającą na rzecz integracji, która stała się wzorem dla wielu osób. To właśnie w tej bardziej instytucjonalnej roli odcisnął swoje piętno na epoce. Klub, któremu przewodził od 1958 roku, przekształcił się w New York Road Runners, dziś jedną z najważniejszych organizacji biegowych na świecie i organizatora nowojorskiego maratonu.
Ted Corbitt nie stworzył maratonu nowojorskiego, ale uczestniczył w budowie organizacji, która umożliwiła jego powstanie. Mały klub liczący na początku około czterdziestu biegaczy ma oczywiście niewiele wspólnego z dzisiejszą organizacją, ale historyczna więź wciąż pozostaje żywa. Ted Corbitt w ogromnym stopniu przyczynił się także do uporządkowania wielu praktyk: precyzyjnego pomiaru tras, podziału na kategorie wiekowe, publikowania informacji dotyczących treningu… To między innymi dzięki niemu te zmiany mogły wejść w życie. Ted Corbitt zmarł w 2007 roku w wieku 88 lat. Wielu biegaczy może podziękować mu za jego wkład, napędzany ogromną pasją do sportu… i dzielenia się nią z innymi. Wielki człowiek.