Αυτοπορτρέτο του συγγραφέα ως δρομέα μεγάλων αποστάσεων: ο Haruki Murakami και το τρέξιμο

Γνωστός σε όλο τον κόσμο για τα μυθιστορήματά του, όπου ο ρεαλισμός συναντά τον σουρεαλισμό, ο Haruki Murakami έγραψε ένα εντελώς ξεχωριστό βιβλίο, το Αυτοπορτρέτο του συγγραφέα ως δρομέα μεγάλων αποστάσεων. Μακριά από το σύμπαν της μυθοπλασίας του, ο Ιάπωνας συγγραφέας μιλά εδώ για το δεύτερο, ίσως και το πρώτο, μεγάλο του πάθος: το τρέξιμο. Και όσο προχωρούν οι σελίδες, τόσο αναρωτιέσαι αν θέλει να μιλήσει για το τρέξιμο ή για τη γραφή. Όπως και να ’χει, πρόκειται για ένα εξαιρετικό βιβλίο για όποιον καταπιάνεται με μια μακρά και επίπονη προσπάθεια. Μπορεί να είναι η δημιουργία μιας επιχείρησης, η έξοδος από μια δύσκολη προσωπική κατάσταση, η αλλαγή τρόπου ζωής ή η ενασχόληση με μια καλλιτεχνική δραστηριότητα… Στις σελίδες του, ο Murakami δείχνει ότι το τρέξιμο και η γραφή ακολουθούν την ίδια λογική. Και τα δύο απαιτούν συνέπεια, αντοχή και την ικανότητα να κυνηγάς έναν στόχο σε βάθος χρόνου. Μέσα από τις αναμνήσεις του, τους μαραθωνίους του και τους προσωπικούς του στοχασμούς, ο συγγραφέας παραδίδει ένα βαθιά απλό κείμενο, που μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα τη διαδρομή του, τόσο στη λογοτεχνία όσο και στον αθλητισμό. Ως λάτρης της απόστασης των 42,195 χιλιομέτρων, ο Haruki Murakami έχει τρέξει πολλούς μαραθωνίους, αλλά και μερικούς ultra. Ένα πραγματικό κατόρθωμα, αν αναλογιστεί κανείς την ενέργεια που απαιτεί η συγγραφή…

Haruki Murakami, ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους Ιάπωνες συγγραφείς στον κόσμο

Γεννημένος στις 12 Ιανουαρίου 1949 στο Κιότο της Ιαπωνίας, ο Haruki Murakami μεγάλωσε σε οικογένεια καθηγητών ιαπωνικής λογοτεχνίας. Από νωρίς, όμως, γοητεύτηκε από τον δυτικό πολιτισμό, ιδιαίτερα από την τζαζ, την κλασική μουσική και την αμερικανική λογοτεχνία. Πριν γίνει καταξιωμένος συγγραφέας, διηύθυνε για αρκετά χρόνια ένα τζαζ κλαμπ στο Τόκιο μαζί με τη σύζυγό του. Μια εμπειρία που αφηγείται στην αρχή του βιβλίου. Το πρώτο του βιβλίο, το 1979, Άκου το τραγούδι του ανέμου, έγινε δεκτό με ενθουσιασμό και τον ενθάρρυνε να συνεχίσει στον ίδιο δρόμο. Η διεθνής αναγνώριση ήρθε σταδιακά, με μυθιστορήματα όπως το Το τέλος του κόσμου, Το κουρδιστό πουλί, Κάφκα στην ακτή και το 1Q84. Τα βιβλία του, που μεταφράστηκαν γρήγορα σε πολλές γλώσσες, γοήτευσαν εκατομμύρια αναγνώστες χάρη στην ατμόσφαιρά τους, στους εύστοχα σχεδιασμένους χαρακτήρες και στα οικουμενικά ερωτήματα που θέτουν. Σήμερα είναι ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους Ιάπωνες συγγραφείς στον κόσμο. Παράλληλα με τη λογοτεχνική του πορεία, όμως, καλλιέργησε ένα τεράστιο πάθος για το τρέξιμο και ειδικά για τον μαραθώνιο. Αφού έκοψε το κάπνισμα και υιοθέτησε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, άρχισε να τρέχει τακτικά στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Σύντομα δεν μπορούσε να αποχωριστεί αυτή τη συνήθεια, την οποία εντάσσει νωρίς το πρωί, πριν καθίσει να γράψει. Το τρέξιμο έγινε γρήγορα βασικό στοιχείο της προσωπικής του ισορροπίας. Έχει λάβει μέρος σε πολλούς μαραθωνίους, μεταξύ άλλων στη Νέα Υόρκη και τη Βοστώνη. Το Αυτοπορτρέτο του συγγραφέα ως δρομέα μεγάλων αποστάσεων μας βάζει στην καθημερινότητα του συγγραφέα και μας κάνει να αντιληφθούμε πόσο σημαντικές είναι οι ρουτίνες, ώστε το σώμα να ανταποκρίνεται σε όσα του ζητάμε, στην περίπτωσή του να τρέχει και να γράφει. Γνωρίζουμε έναν πολύ πειθαρχημένο άνθρωπο, πεπεισμένο ότι τα μεγάλα επιτεύγματα βασίζονται πάνω απ’ όλα στη συνέπεια.

Ένα βιβλίο με διαχρονική επιτυχία

Από την πρώτη του έκδοση, το Αυτοπορτρέτο του συγγραφέα ως δρομέα μεγάλων αποστάσεων τράβηξε την προσοχή των θαυμαστών του Murakami. Το βιβλίο γνώρισε μεγάλη επιτυχία στην Ιαπωνία και στη συνέχεια μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, επιτρέποντας σε ένα διεθνές κοινό να οικειοποιηθεί τις σκέψεις του. Ένας από τους λόγους της επιτυχίας του βρίσκεται αναμφίβολα στην απλότητά του. Το βιβλίο έχει άμεσο και προσωπικό τόνο. Ο συγγραφέας απευθύνεται στον αναγνώστη απλά, μοιράζεται τις αμφιβολίες, τις δυσκολίες και τις εμπειρίες του χωρίς να προσπαθεί να κρυφτεί. Αυτή η ειλικρίνεια δημιουργεί αμέσως μια οικειότητα με τον συγγραφέα. Ακόμη και άνθρωποι που δεν τρέχουν μπορούν να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους στα ερωτήματα που θέτει. Αν αντικαταστήσεις τη γραφή με τη ζωγραφική, το βιβλίο εξακολουθεί να λειτουργεί. Ο Murakami μιλά επίσης με μεγάλη ειλικρίνεια για τη σχέση του με τη γήρανση, χωρίς να σηκώνει τα χέρια ψηλά. Το βιβλίο έχει γίνει πλέον σημείο αναφοράς και στις κοινότητες των δρομέων. Η μαρτυρία του δείχνει ότι η πρόοδος βασίζεται λιγότερο στο φυσικό ταλέντο και περισσότερο στην καθημερινή επανάληψη της προσπάθειας. Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα του βιβλίου. Η ρεαλιστική αυτή οπτική έρχεται σε αντίθεση με τις αφηγήσεις που περιστρέφονται αποκλειστικά γύρω από την επίδοση ή τον ανταγωνισμό. Οι αναγνώστες που αγαπούν τη λογοτεχνία θα απολαύσουν τα περιστατικά από τη ζωή του ανθρώπου πίσω από τα μυθιστορήματα και θα δουν πώς η αθλητική πειθαρχία επηρεάζει άμεσα τη συγγραφική διαδικασία του Murakami. Ο συγγραφέας συγκρίνει τις δύο δραστηριότητες και η σύγκριση λειτουργεί. Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά την κυκλοφορία του, το Αυτοπορτρέτο του συγγραφέα ως δρομέα μεγάλων αποστάσεων παραμένει σημείο αναφοράς για δρομείς και λάτρεις της λογοτεχνίας. Ο χρόνος και η επιμονή έχουν εδώ πρωταγωνιστικό ρόλο. Μια προσφορά που μοιάζει ανεκτίμητη σε μια εποχή εθισμένη στην αμεσότητα και στα γρήγορα αποτελέσματα…

Τα μαθήματα του βιβλίου: πειθαρχία και αντοχή

Πέρα από την αυτοβιογραφική αφήγηση, το Αυτοπορτρέτο του συγγραφέα ως δρομέα μεγάλων αποστάσεων μεταδίδει αθόρυβα πολλά μαθήματα ζωής. Το πρώτο αφορά την πειθαρχία. Για τον Murakami, τα σημαντικότερα επιτεύγματα δεν είναι αποτέλεσμα μιας στιγμιαίας έμπνευσης, αλλά συστηματικής δουλειάς, μέρα με τη μέρα. Η ιδέα αυτή ισχύει τόσο για τη γραφή όσο και για το τρέξιμο. Ο συγγραφέας επιμένει στη σημασία της επανάληψης. Ο Haruki Murakami έτρεχε τότε 10 χιλιόμετρα την ημέρα, σχεδόν ανεξάρτητα από τις συνθήκες, αν και σήμερα είναι 77 ετών και ίσως έχει αλλάξει τον όγκο της προπόνησής του. Είτε φυσούσε είτε έβρεχε, είτε βρισκόταν σε επαγγελματικό ταξίδι… Μια αφοσίωση στην πρακτική που προκαλεί τον θαυμασμό του αναγνώστη. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πραγματική δύναμη βρίσκεται στην ικανότητα να διατηρείς τις συνήθειές σου παρά την κούραση, την έλλειψη κινήτρου ή τους περιορισμούς της καθημερινότητας. Το βιβλίο αναδεικνύει επίσης την έννοια της ψυχικής αντοχής. Οι μεγάλες αποστάσεις φέρνουν τον δρομέα αντιμέτωπο με τα προσωπικά του όρια. Πρέπει να μάθει να διαχειρίζεται τη δυσφορία, τις στιγμές αμφιβολίας και την παρόρμηση να τα παρατήσει. Ο Murakami μιλά γι’ αυτό με πολύ χιούμορ. Θεωρεί την εμπειρία αυτή σχολείο υπομονής, που βοηθά να αναπτύξεις μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις δυσκολίες της ζωής. Δείχνει επίσης ότι η εσωτερική εξερεύνηση που συνοδεύει το τρέξιμο αποτελεί πολύτιμη πηγή προσωπικής ισορροπίας. Τέλος, το βιβλίο υπογραμμίζει τη σημασία του να ορίζεις τη δική σου επιτυχία. Για τον Murakami, το ουσιώδες δεν είναι να νικήσεις τους άλλους, αλλά να παραμείνεις πιστός στις προσωπικές σου δεσμεύσεις. Αυτή η προσέγγιση ενθαρρύνει τον καθένα να μετρά την πρόοδό του με τα δικά του κριτήρια και όχι με βάση τις εξωτερικές προσδοκίες.

Μέσα από αυτούς τους στοχασμούς, το Αυτοπορτρέτο του συγγραφέα ως δρομέα μεγάλων αποστάσεων ξεπερνά κατά πολύ τα όρια του αθλητισμού και του τρεξίματος. Το βιβλίο προτείνει μια ολόκληρη φιλοσοφία για την προσπάθεια και την επιμονή, εφαρμόσιμη σε πολλούς τομείς της ζωής. Ίσως αυτή η οικουμενική διάσταση εξηγεί γιατί συνεχίζει να εμπνέει αναγνώστες από κάθε χώρο.