Hash House Harriers, κόντρα στο πνεύμα της εποχής

«Λέσχη ποτού με πρόβλημα στο τρέξιμο»: μόλις βρεθεί κανείς σε έναν ιστότοπο ή ένα προφίλ στα social media με την ένδειξη Hash House Harriers, έρχεται αντιμέτωπος με τη φιλοσοφία της ομάδας. Η πολιτικά ανορθόδοξη πλευρά της είναι απολύτως συνειδητή. Γεννημένοι στον αγγλοσαξονικό κόσμο κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, οι Hash House Harriers συγκεντρώνουν σήμερα σχεδόν 30.000 μέλη σε όλο τον κόσμο. Υπάρχουν περίπου 1.500 ενεργές ομάδες σε περισσότερες από εκατό χώρες! Δεν υπάρχει ομοσπονδία Hash House Harriers, όμως η κουλτούρα της ομάδας είναι ισχυρή. Το φαινόμενο υπάρχει και στη Γαλλία: καταγράφονται 20 ομάδες, όλες αναγνωρισμένες και συνδεδεμένες με τον παγκόσμιο ιστότοπο της οργάνωσης. Τα μέλη είναι ιδιαίτερα δεμένα με τη δική τους «στέγη». Αν βρίσκεστε στο Παρίσι, την Τουλούζη, το Στρασβούργο ή την Αβινιόν, υπάρχει κοντά σας μια παρέα χαρούμενων τύπων που προτείνει κάτι ξεχωριστό, ανάμεσα στο τρέξιμο και το κυνήγι θησαυρού. Η υπόσχεσή τους; Να τρέξετε χωρίς πίεση, να χαθείτε και να γιορτάσετε όλοι μαζί στο τέλος του «παιχνιδιού». Ας γυρίσουμε πίσω στον χρόνο, στις απαρχές του κινήματος Hash House Harriers πριν δούμε τους κανόνες του.

Η προέλευση των Hash House Harriers

Η ιστορία των Hash House Harriers ξεκινά το 1938 στην Κουάλα Λουμπούρ της Μαλαισίας. Εκείνη την εποχή, μια ομάδα Βρετανών ομογενών, με επικεφαλής μεταξύ άλλων τον Albert Stephen Ignatius Gispert, αποφασίζει να οργανώνει εβδομαδιαίες διαδρομές εμπνευσμένες από ένα παραδοσιακό βρετανικό παιχνίδι: το hare and hounds. Η ιδέα είναι απλή: ένας ή περισσότεροι «λαγοί» χαράζουν μια διαδρομή με κομμάτια χαρτιού ή αλεύρι, την οποία πρέπει να ακολουθήσουν οι υπόλοιποι συμμετέχοντες. Πολύ σύντομα, όμως, η αθλητική διάσταση συνδυάζεται με μια άλλη, πιο παρεΐστικη επιδίωξη. Οι ιδρυτές θέλουν τόσο να γυμναστούν όσο και να περιορίσουν τις υπερβολές του γλεντιού, δημιουργώντας παράλληλα κοινωνικούς δεσμούς. Οι επίσημοι στόχοι της ομάδας, όπως καταγράφηκαν ήδη από το 1950, είναι αποκαλυπτικοί: προώθηση της καλής φυσικής κατάστασης, διασκέδαση μέσα από τη συντροφιά και γιορτή της στιγμής με μια μπύρα. Είναι αυτονόητο ότι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ βλάπτει την υγεία και ότι το παρόν άρθρο δεν προωθεί τη μέθη.

Το ίδιο το όνομα, Hash House Harriers, προέρχεται από το Selangor Club, όπου συνήθιζαν να τρώνε τα μέλη. Ο χώρος είχε το παρατσούκλι Hash House εξαιτίας της αμφίβολης ποιότητας της κουζίνας του, καθώς η λέξη hash είναι βρετανική αργκό για ένα όχι και τόσο λαχταριστό μείγμα. Εδώ συναντά κανείς όλη τη βρετανική ικανότητα να αντιμετωπίζει με αυτοσαρκασμό την καθημερινότητα. Άλλωστε, οι ομάδες Hash House Harriers φαίνεται συχνά να αποτελούνται κατά πλειοψηφία από Βρετανούς μετανάστες.

Τα χρόνια περνούν και το κίνημα ανανεώνεται, εξαπλούμενο σταδιακά σε όλο τον κόσμο. Από τη δεκαετία του 1960 εμφανίζονται νέα chapters στην Ασία και στη συνέχεια στην Ευρώπη, την Αμερική και αλλού. Το 1978 οργανώνεται στο Χονγκ Κονγκ, τότε προπύργιο της βρετανικής αποικιακής αυτοκρατορίας, η πρώτη «διεθνής» συνάντηση των Hash House Harriers. Το αρχικό πνεύμα παραμένει αναλλοίωτο: ένα τρέξιμο χωρίς διακύβευμα, όπου η συνεργασία έχει προτεραιότητα έναντι του ανταγωνισμού. Οι διαδρομές είναι σκόπιμα γεμάτες με παραπλανητικά σημάδια, αναγκάζοντας τους πιο γρήγορους να κόψουν ρυθμό και επιτρέποντας στους υπόλοιπους να ξαναβρούν την ομάδα. Αυτός ο παιχνιδιάρικος μηχανισμός αποτελεί έναν από τους πυλώνες της φιλοσοφίας Hash: κανείς δεν πρέπει να μείνει πίσω.

Οι κανόνες του παιχνιδιού

Τι ακριβώς είναι, λοιπόν, αυτά τα περίφημα hare and hounds; Ξεχωρίζουν δύο ομάδες δρομέων: οι «λαγοί» και τα «κυνηγόσκυλα», σε μια αναφορά στους κανόνες του κυνηγιού με άλογα που αγαπούσε η αγγλική αριστοκρατία. Και πάλι, η ειρωνεία πίσω από αυτούς τους χαρακτηρισμούς είναι προφανής. Οι λαγοί αναλαμβάνουν να χαράξουν ένα ίχνος με αλεύρι, το οποίο πρέπει να ακολουθήσουν τα κυνηγόσκυλα. Χάνονται επίτηδες, γελούν και καταλήγουν όλοι μαζί γύρω από ένα ποτήρι.

Κάθε συνάντηση, που αποκαλείται «hash», βασίζεται σε μια απλή αρχή. Ένας ή περισσότεροι συμμετέχοντες, οι «hares», ξεκινούν νωρίτερα για να χαράξουν μια διαδρομή στο έδαφος με αλεύρι, κιμωλία ή χαρτί. Η υπόλοιπη ομάδα, το «pack», ξεκινά στη συνέχεια να τους ακολουθήσει. Σε αντίθεση όμως με έναν κλασικό αγώνα, η διαδρομή είναι σκόπιμα γεμάτη παγίδες. Περιλαμβάνει:

➜ «Checks»: σημεία όπου το ίχνος εξαφανίζεται και η ομάδα πρέπει να ψάξει
➜ Ψεύτικα ίχνη που οδηγούν τους δρομείς προς τη λάθος κατεύθυνση
➜ Επιστροφές προς τα πίσω
➜ Συντομεύσεις ή εναλλακτικές διαδρομές

Το hashing αγαπά τη διαφορετικότητα των επιπέδων. Σε αντίθεση με πολλούς συλλόγους τρεξίματος, όπου οι διαφορές στην απόδοση μπορεί να δημιουργήσουν ομοιογενή γκρουπ, οι Hash House Harriers σχεδιάζουν τις διαδρομές τους έτσι ώστε να διατηρούν την ομάδα ενωμένη. Τα ψεύτικα μονοπάτια, τα «checks» και οι παρακάμψεις αναγκάζουν τους πιο γρήγορους να περιμένουν τους πιο αργούς. Κάθε διαδρομή τελειώνει με μια συλλογική στιγμή, με φαγητό, ποτό και τραγούδι. Σε κάθε τακτικό μέλος αποδίδεται ένα χιουμοριστικό παρατσούκλι.

Μια αντίσταση στη νεωτερικότητα

Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από ατομικισμό και κυνήγι επιδόσεων, αυτή η προσέγγιση μπορεί να εκληφθεί ως μια μορφή αντίστασης. Χωρίς να παρουσιάζεται ως πρότυπο, υπενθυμίζει ότι ο αθλητισμός μπορεί να γίνει αφορμή για γνωριμία, επικοινωνία και απελευθέρωση. Εκεί όπου κάποιοι προσπαθούν να βελτιστοποιήσουν κάθε πάτημα, οι hashers διεκδικούν το δικαίωμα να τρέχουν «άσχημα». Αυτή η φιλοσοφία κάνει τους Hash House Harriers αξιοπερίεργο της σύγχρονης αθλητικής σκηνής, αλλά και μια μορφή πολιτισμικής αντίστασης.

Σήμερα προβάλλεται ένας κάποιος ασκητισμός: μια διαρκής απαίτηση να βελτιώνουμε τον εαυτό μας, σαν να ήμασταν μηχανές και όχι άνθρωποι. Στην πρακτική του hashing υπάρχει μια μορφή λιτότητας με φιλοσοφική έννοια: άρνηση του υπερβολικού ελέγχου, απομάκρυνση από αυτές τις σύγχρονες επιταγές και αποκατάσταση της απλής χαράς. Τρέξιμο χωρίς στόχο. Σχεδόν για να γελάσουμε. Ένα διαφορετικό είδος καρναβαλιού. Να γιορτάσουμε πριν επιστρέψουμε σε έναν κόσμο υπερβολικά σοβαρό. Οι διαδρομές μπορεί να διασχίζουν πόλεις, δάση, λασπωμένα εδάφη ή απίθανα μονοπάτια. Εκεί χάνεσαι, ξαναβρίσκεις τον δρόμο σου και, πάνω απ’ όλα, διασκεδάζεις.

Είναι αδύνατο να μιλήσει κανείς για τους Hash House Harriers χωρίς να αναφερθεί στο αλκοόλ. Ιστορικά, αυτή η διάσταση αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας. Η παράδοση αυτή γεννά εύλογα ερωτήματα, σε μια εποχή όπου κατανοούμε καλύτερα τις επιπτώσεις του αλκοόλ στη δημόσια υγεία. Είναι όμως σημαντικό να θυμόμαστε ότι στις περισσότερες ομάδες η κατανάλωση αλκοόλ είναι προαιρετική. Πολλές από αυτές τονίζουν ότι ο καθένας είναι ελεύθερος να συμμετέχει με τον δικό του τρόπο, χωρίς πίεση. Ορισμένες μάλιστα δίνουν έμφαση σε επιλογές χωρίς αλκοόλ ή σε μια πιο οικογενειακή και συμπεριληπτική πρακτική. Η συμμετοχή σε ένα hash δεν πρέπει ποτέ να σημαίνει ότι κάποιος θέτει τον εαυτό του σε κίνδυνο ή υφίσταται κοινωνική πίεση. Η χαρά, που βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της πρακτικής, μπορεί να υπάρξει μόνο σε ένα πλαίσιο όπου όλοι γίνονται σεβαστοί.