Hardlopen en fotografie: de kunst van het juiste moment

In 2025 zeggen 12,4 miljoen Fransen dat ze hardlopen, onder wie 8 miljoen minstens één keer per week. Die groeiende populariteit is ook zichtbaar op sociale media zoals Instagram. Wie met hardloopschoenen aan de deur uitgaat, deelt zijn sport vaak minstens zo graag online. Om zich verbonden te voelen met de grote hardloopgemeenschap. Sommige fotografen zijn eveneens gegrepen door deze fascinerende wereld en hebben er zelfs hun favoriete genre van gemaakt. Dat geldt voor Alanis Duc ( @alanis_pic_) en Tom Carrascosa (@tomahawk.__), die daarnaast op hoog niveau hardlopen.

‘Ik zit al sinds mijn jeugd in de sportfotografie’, begint Alanis Duc, freelance sportfotograaf en -videomaker en trailrunner op hoog niveau. In 2019 werd ze geselecteerd voor de Europese kampioenschappen berglopen in Zermatt en ze won meerdere bronzen medailles op de Franse kampioenschappen voor junioren en beloften in het trail- en berglopen. ‘Omdat ik verschillende sporten heb beoefend, begon ik vanzelf met fotografie. Ik vond het mooi om op het juiste moment af te drukken en precies op de goede plek te staan, bijvoorbeeld om de perfecte houding van een loper vast te leggen. Daar was ik meteen door gegrepen’, vat ze samen.

Voor Tom Carrascosa, sportfotograaf en -videomaker en middellangeafstandsloper (14’43 op de 5000 meter, 30’37 op de 10 kilometer), draait het om ‘de ideeën die je in je hoofd hebt naar buiten brengen en vooral boodschappen overbrengen. Met een beeld kun je enorm krachtige boodschappen overbrengen, omdat je een moment bevriest dat je nooit meer terugziet. Zelfs met een heel eenvoudige foto kun je iemand recht in het hart raken, dankzij de boodschap die het beeld uitdraagt. Dat motiveert me echt en zet me aan om creatief te zijn’, legt de liefhebber uit.

De scherpe blik van een fotograaf met de ervaring van een loper

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

© Alanis Duc

Alanis Duc voelt zich meer op haar gemak in de sportfotografie omdat ze zelf sport beoefent en de sport dus kent. De meervoudig medaillewinnares op de Franse kampioenschappen trail en berglopen denkt dat ze moeite zou hebben om de ‘juiste beweging’ in een andere sport vast te leggen. Bij hardlopen weet ze precies waar de atleet moet staan, wanneer ze moet afdrukken en op welk moment de emotie zichtbaar wordt. ‘Wat me aantrekt, is de actie: het juiste moment vastleggen wanneer alles razendsnel gaat. Ik zie het als een spel, waarbij het doel is om die ene goede beweging te pakken’, legt de specialist uit.

Tom Carrascosa vindt in hardlopen zijn favoriete onderwerp, de sport die hij zelf ook op hoog niveau beoefent. ‘Ik denk dat hardlopen de moeilijkste en zwaarste sport ter wereld is. Daarom is het interessant dat gespecialiseerde fotografen die sport in beeld brengen’, betoogt de atleet. Volgens de fotograaf brengt hardlopen via beelden meer emoties naar boven dan welke andere sport ook. Mede omdat deze activiteit een vast onderdeel van zijn dagelijks leven is.

Voor hem is deze wereld vrij van racisme en antisemitisme en sluit ze niemand uit vanwege geslacht of religie. ‘Dankzij fotografen kan de mensheid hopen dat het beter gaat in deze bubbel van welzijn die hardlopen vormt.’

Beelden vastleggen om emoties te vereeuwigen

Na jaren vol sportieve ervaringen beseft Alanis Duc dat ‘schrijven met licht’ veel meer is dan een eenvoudige bezigheid. ‘Ik had nooit gedacht dat ik zo veel emoties zou voelen wanneer ik iemand fotografeer tijdens een wedstrijd’, vertelt de atlete. Ze denkt terug aan de beelden die ze maakte van haar tweelingbroer Mattéo, op weg naar een Franse titel. ‘Het is niet makkelijk om iemand te fotograferen terwijl je zelf geëmotioneerd bent. Soms word je meegesleept door je gevoelens. Dat heb ik gaandeweg mijn carrière geleerd. Op zulke momenten herinner ik mezelf eraan dat ik mijn opdracht als fotograaf niet mag laten varen, ook al word ik op dat moment overspoeld’.

Diezelfde vaststelling doet ze bij de nederlagen van lopers. Iemand fotograferen die faalt, betekent ook ‘heel veel emoties, ook al zijn het andere emoties’. De trailrunner vroeg zich vaak af of het nodig was om een mislukking vast te leggen. ‘Dat is het, want verdrietige momenten zijn soms de krachtigste en hebben vaak de meeste betekenis. Het zijn ook vaak de foto’s die het langst bijblijven. Mijn kijk op fotografie verandert. Eerst was ik vooral op zoek naar de juiste beweging, nu zoek ik eerder naar de emotie, op de juiste plek en op het juiste moment. Ik vind het mooi om te weten dat ik deze foto heb gemaakt omdat ze op dat precieze moment betekenis had’, vertelt Alanis Duc.

Ze noemt als voorbeeld haar foto van Sylvain Cachard bij de finish in El Paso in 2022, toen de loper de lijn passeerde met de Europese titel berglopen op zak. ‘Je weet dat de herinnering die hij eraan overhoudt jouw foto is. Ik ben trots dat ik het beeld van zijn triomf heb, van dat ongelooflijke gevoel om Europees kampioen te zijn, en dat hij daar een blijvende herinnering aan overhoudt. Ik fotografeer ook om mensen blij te maken: blij dat ze een sportherinnering kunnen bewaren en een evenement kunnen laten voortleven. Wanneer ze naar het beeld kijken, duiken ze opnieuw in hun herinneringen, of die nu pijnlijk of vrolijk zijn. Als ik daarin slaag, heb ik mijn werk als fotograaf gedaan.’

Voor Alanis Duc is fotografie boven alles een van de beste manieren om een herinnering aan een bepaald moment langer vast te houden. Na verloop van tijd vervaagt het geheugen immers en verdwijnen details. Een foto is de beste manier om een specifiek moment in beeld te vereeuwigen. ‘Daar draait het om wanneer je het meest markante moment van bijvoorbeeld een finish probeert te vinden. Is dat precies wanneer de atleet de lijn passeert, net ervoor of erna? Of bij de start, in een verzorgingspost of tijdens een moment van twijfel ergens in de bergen? Jij bepaalt welk moment het meest kenmerkend is en het langst deel zal uitmaken van de herinnering van een sporter. Dat vind ik mooi. Het blijft een spel, maar wel een spel dat veranderd is en nieuwe regels heeft.’

De amateur als open boek vol verhalen en boodschappen

Tom Carrascosa fotografeert het liefst de gewone deelnemers, de amateur­loper, en niet per se de internationale topatleet. ‘Ik heb sporters van wereldniveau gevolgd, onder wie deelnemers aan de Olympische Spelen, maar dat zijn niet de ervaringen die me het meest zijn bijgebleven.’ Zodra passie een beroep wordt, dreigen emoties en kwetsbaarheid naar de achtergrond te verdwijnen en wordt hardlopen bijna mechanisch, net als een gewone baan. Daarom voelt hij zich aangetrokken tot ‘meneer of mevrouw Iedereen’, degene die ‘alles geeft in een wedstrijd’, uit passie, voor de uitdaging, als revanche op wat het leven heeft voorgeschoteld of om zichzelf te bewijzen dat hij of zij tot bijzondere prestaties in staat is.

‘Wat mij raakt, is het hart van het peloton, waar mensen met hun sport een parallel leven opbouwen. Dat in beeld brengen is geweldig’, glimlacht de filantroop. De man die zich op sociale media tomahawk._ noemt, is vaak geraakt door ultratrails, die volgens hem veel ‘verhalen en boodschappen’ overbrengen.

Fotografie is voor hem een ‘heel eenvoudig en persoonlijk’ plezier, doordrenkt van subjectiviteit. Waar de ene kijker dol is op een beeld, kan een ander het verafschuwen. ‘Dat is de kracht van fotografie’, zegt de loper. ‘Mijn camera is een verlengstuk van mezelf. Ik vind het heerlijk om ermee rond te lopen. Ik maak foto’s omdat ze mijn verzameling zijn, mijn oogkleppen, een welzijnsbubbel die me beschermt en me in staat stelt mijn eigen verhalen te maken. Een goede fotograaf is iemand die een stap opzij kan zetten op het pad en een andere kijk biedt, zodat hij kan laten zien wat hem omringt’

Op het kruispunt van sport en kunst doet hardloopfotografie meer dan technische bewegingen bevriezen: ze vangt momenten van leven, inspanning en het verleggen van grenzen. Dankzij liefhebbers als Alanis Duc en Tom Carrascosa groeit ze uit tot een krachtige drager van emoties, verhalen en herinneringen. Elke foto biedt een stukje eeuwigheid, of het nu gaat om kampioenen met een overwinning op zak of anonieme lopers midden in het peloton. Wat hen verbindt, is die sprankelende menselijkheid die de fotograaf probeert te vereeuwigen. In een wereld die steeds sneller gaat, herinneren hardlopen en fotografie ons eraan hoe mooi het kan zijn om te vertragen, te kijken en vooral te voelen.