Kiedy Strava zaczęła pocić bezpieczeństwo narodowe

To historia aplikacji sportowej, która miała po prostu sprawić, że będziemy biegać szybciej, a ostatecznie ujawniła wojskowe sekrety. Gdy Strava opublikowała swoją słynną mapę popularności, z pewnością nie spodziewała się, że pokaże lokalizacje tajnych baz pośrodku pustyni. Absurdalna, a zarazem pouczająca opowieść o zagrożeniach związanych z nadmiarem geolokalizacji. A jeśli niedzielny jogging mówi o nas znacznie więcej, niż nam się wydaje?

Na początku wszyscy uznawali to za świetny pomysł. Strava była serwisem społecznościowym dla szczęśliwych sportowców, który zamieniał trening w wynik, a trasę w wirtualny medal. Aplikacja, która cię chwali, motywuje i delikatnie porównuje z innymi na kultowych już „segmentach”. Podbieg, lekko pofałdowany odcinek, kawałek nabrzeża: wszystko mogło stać się placem zabaw. Tyle że w tej gigantycznej cyfrowej grze w chowanego niektórzy grali… nie wiedząc, że ujawniają znacznie więcej niż swój prywatny rekord. Strava stała się bowiem odruchem milionów sportowców: biegaczy, kolarzy, traile'owców, piechurów… a nawet niektórych wojskowych na misjach.

Od frajdy z segmentu do strategicznego problemu

W 2018 roku aplikacja z dumą pokazała światu „ heatmapę ” obejmującą cały glob. Wizualne cacko, mapa rozświetlona punktami, pokazująca, gdzie ludzie się poruszają. Na papierze pomysł był genialny: widać, że park Buttes-Chaumont jest pełen biegaczy, a drogi wokół Mont Ventoux płoną od kolarskiego ruchu. Tyle że mapa zdradzała również odrobinę za dużo. Zwłaszcza w odizolowanych rejonach Syrii, Libii czy Afryki, gdzie na pustyni pojawiały się idealne okręgi. Niezbyt turystyczne okolice… chyba że przyjrzeć się im nieco dokładniej.

Owszem, większość obiektów wojskowych widocznych na tej interaktywnej mapie była już znana. Dotyczyło to amerykańskich baz operacyjnych w Iraku, Afganistanie, a nawet w Syrii. Podobnie było choćby z francuską bazą Madama, położoną na dalekiej północy Nigru, której lokalizacji francuskie dowództwo nigdy nie ukrywało. Trasy rejestrowane przez aplikację mogły jednak ujawnić znacznie więcej niż zwykły poranny jogging. Pokazywały nawyki i wrażliwe szlaki, takie jak najczęściej uczęszczane przejścia patroli czy konwojów logistycznych. Nie są to informacje, które jakiekolwiek dowództwo chciałoby oglądać publicznie. Nic dziwnego, że Pentagon przekazał Washington Post, iż analizuje ryzyko związane z publikacją tych danych.

„Dzień dobry, tu tajna baza nr 42”

Te okręgi nie pojawiły się przypadkiem. Pokazują wielokrotnie powtarzane trasy użytkowników Stravy, krążących wokół konkretnego obszaru. Amerykańskich, francuskich czy brytyjskich wojskowych biegających wokół obozu operacyjnego. A ponieważ wszystko jest rejestrowane przez GPS i automatycznie publikowane, domyślnie, te pojedyncze ruchy stopniowo tworzą niewidzialną mapę… która staje się widoczna dla każdego.

Tam, gdzie Google Maps pozostaje nieprecyzyjny, Strava rozświetla teren. Mowa o tajnych obozach wojskowych i strategicznych pozycjach, których nie potwierdza żadne oficjalne źródło. A jednak są tutaj, na naszych oczach: piękna trasa w jaskrawym różu. Wywiad open source (OSINT) zyskał nowe narzędzie do przeszukiwania, a wpadka wywołała niezły chaos w sztabach.

Kiedy cyfrowe ego bierze górę nad wojskową dyskrecją

Fascynujące jest to, że ta luka nie była błędem. Nie był to cyberatak. To po prostu… współczesny świat, który zbyt mocno ufa technologii. Bo dzielimy się wszystkim, przez cały czas. Bo jesteśmy dumni ze swoich treningów, nawet w mundurze. Bo zapominamy, że „publicznie domyślnie” rzadko jest dobrym pomysłem, kiedy nosi się kamizelkę kuloodporną.

Strava nie jest jedynym winowajcą: pod lupę trafia cały model działania aplikacji connected. Gdy klikamy „OK”, nie czytając warunków, publikujemy trasy bez zadawania pytań i zamieniamy swoje wyniki w widoczne dla wszystkich treści, zasilamy maszynę znacznie większą od nas. A czasem bez wiedzy przekazujemy superwrażliwe informacje całemu światu.

Na tej libijskiej bazie zagubionej pośrodku piasków połączone ślady układają się w siatkę wokół epicentrum, prawdopodobnie centralnego punktu całego obiektu. © Strava

Wniosek? Wyłącz geolokalizację i otwórz oczy

Od tamtej pory zmieniono procedury, zwłaszcza w wojsku. Strava rozbudowała ustawienia prywatności, a wojskowych upomniano w sprawie korzystania z zegarków połączonych z siecią. Sygnał alarmowy wybrzmiał jednak daleko poza bazami. Ta historia jest lustrem, w którym odbija się nasze cyfrowe życie. Codzienne trasy, przyzwyczajenia, przerwy na kawę, godziny wyjść… wszystko jest geolokalizowane, archiwizowane i czasem udostępniane bez naszej wiedzy.

Jak mówił Rafael Nadal o swoim zwyczaju analizowania najdrobniejszych szczegółów zachowania rywala: „ Każdy najmniejszy ruch daje ci wskazówki. ” W tym świecie permanentnej łączności nasze drobne ruchy mówią znacznie więcej niż tylko dają wskazówki. Rysują naszą mapę. I mapę innych.

Strava, czyli sztuka biegania szybciej niż własny cień

Ten przypadek pokazuje jedno: kiedy technologia wyprzedza ostrożność, czasem kończy się to strzałem w stopę. Chcieliśmy tylko pobić rekord na 5 km, a ujawniliśmy lokalizację stanowiska dowodzenia. To nie dystopia, tylko zwykła historia z życia. Jutro może dotyczyć ciebie, mnie albo dowolnego niedzielnego biegacza, który publikuje trochę za dużo, nie zastanawiając się nad tym.

Następnym razem, gdy aplikacja poprosi cię o włączenie geolokalizacji „dla lepszego doświadczenia użytkownika”, przypomnij sobie, co Strava ujawniła światu: że nawet w szortach i butach do biegania można stać się problemem międzynarodowego bezpieczeństwa.

✓ Kalendarz maratonów