Ultra Back To Life: όταν το ultra trail γίνεται υπόθεση οικολογικής αναγέννησης

Οι μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο ερωτημάτων για το οικολογικό τους αποτύπωμα. Το είδαμε στις πρόσφατες διοργανώσεις του UTMB, στον Γύρο Γαλλίας, στη Formula 1… Κανένα άθλημα υψηλού επιπέδου δεν μένει στο απυρόβλητο και το τρέξιμο δεν αποτελεί εξαίρεση. Μέσα σε αυτόν τον προβληματισμό για το συλλογικό μας οικολογικό αποτύπωμα γεννήθηκε το UBTL, το Ultra Back To Life. Η πρώτη διοργάνωση, που πραγματοποιήθηκε στα τέλη Νοεμβρίου του 2025, είχε έναν ξεκάθαρο στόχο: να μετατρέψει έναν αγώνα σε μοχλό αναγέννησης και όχι σε πηγή υποβάθμισης. Ένα απολύτως πρωτότυπο format, που προσφέρει περισσότερα από όσα αφαιρεί από τον τόπο που φιλοξενεί τον αγώνα. Το αποτέλεσμα; Περισσότερα από 500 δέντρα φυτεύτηκαν μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο από όλους τους συμμετέχοντες, οι οποίοι δεν σταμάτησαν εκεί.

Ένας διαφορετικός τρόπος να βλέπεις το ultra trail

Για 48 ώρες, οι αθλητές που βρέθηκαν στο Saint-Siméon-de-Bressieux (Isère), ανάμεσά τους και μερικά ονόματα ήδη γνωστά στους τακτικούς αναγνώστες του marathons.com, εναλλάσσονταν ανάμεσα σε σκέλη αγώνα ultra αντοχής και ουσιαστικές δράσεις για το φυσικό περιβάλλον. Φύτευση δέντρων, δημιουργία φυσικών ενδιαιτημάτων, καθαρισμοί, εκπαιδευτικές δράσεις και εργαστήρια ευαισθητοποίησης. Στον πυρήνα του εγχειρήματος που σχεδίασε ο Clément Chapel και οι συνεργάτες του, δύο συμβολικές ομάδες, ο Πράσινος Πνεύμονας (το δάσος) και ο Μπλε Πνεύμονας (ο ωκεανός), αναμετρήθηκαν σε έναν αγώνα όπου η αθλητική επίδοση δεν ήταν το μοναδικό μέτρο του αποτελέσματος.

Λίγες ημέρες μετά τον αγώνα, ο αγώνας δεν είχε ακόμη τελειώσει. Ο Clément, ένας διοργανωτής εμφανώς ικανοποιημένος, παρέμενε στη δουλειά: «Εξακολουθούμε να καταγράφουμε τα απορρίμματα. Δεν ξέρω ποιος κέρδισε τον αγώνα. Η εικόνα ξεκαθαρίζει σιγά σιγά, θα είναι οριακό». Τελικά, ποιος ήταν ο νικητής αυτής της πρώτης διοργάνωσης; Ο Corentin Michel, που έφτασε στον αγώνα με ποδήλατο από τη Lyon (65 km), διένυσε 201 km στον αγώνα, αλλά κυρίως φύτεψε 27 δέντρα και μάζεψε αρκετά κιλά απορριμμάτων.

Για τη διαμόρφωση της κατάταξης, το UBTL εισήγαγε ένα πρωτότυπο σύστημα βαθμολόγησης, που συνυπολόγιζε τέσσερις διαστάσεις:
➔ Την αθλητική επίδοση
➔ Το ανθρακικό αποτύπωμα της ομάδας
➔ Τις δράσεις υπέρ της βιοποικιλότητας
➔ Τη συμβολή στην εκπαίδευση

Για τον διοργανωτή του, ο αγώνας ήταν μεγάλη επιτυχία, χάρη πρώτα απ’ όλα στη συμμετοχή των εθελοντών, στην υποστήριξη των τεχνικών υπηρεσιών του δήμου Saint-Siméon-de-Bressieux και στον ενθουσιασμό των δρομέων: «το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό, το Σαββατοκύριακο ήταν φανταστικό. Και όλοι οι δρομείς έζησαν τον πιο επικό αγώνα της ζωής τους. Νομίζω ότι ενθουσιάστηκαν όλοι. 400 μαθητές συμμετείχαν σε δράσεις, όπως και οι μαθητές λυκείου, ο δήμος, οι τεχνικές υπηρεσίες του δήμου, 50 εθελοντές, 50 δρομείς και ίσως 100 περίεργοι που πέρασαν από εκεί μέσα στο Σαββατοκύριακο. Συνολικά κινητοποιήσαμε σχεδόν 1.000 ανθρώπους για τη διοργάνωση. Αυτό δεν αποτιμάται. Υπήρχε, επιπλέον, μεγάλη κοινωνική πολυμορφία, κάτι επίσης πολύτιμο και για εμάς αποτελεί απόδειξη επιτυχίας. Η παρακαταθήκη του αγώνα είναι πλούσια. Ήρθε η ώρα να χαρούμε όσα πετύχαμε. Προσωπικά, δούλευα γι’ αυτό έναν χρόνο».

Την Παρασκευή 28 Νοεμβρίου, στις 14:00, η διοργάνωση άνοιξε συμβολικά με σχεδόν 300 μαθητές, οι οποίοι έδωσαν το έναυσμα μέσω μιας σκυταλοδρομίας αλληλεγγύης υπέρ της Action Contre la Faim, πριν παραδώσουν τη σκυτάλη στους ultra trail δρομείς. Παρόντες ήταν αρκετές αναγνωρίσιμες μορφές του trail με κοινωνικό και περιβαλλοντικό προσανατολισμό, ανάμεσά τους οι Nicolas Vandenelsken και Olivier Maria. Ο Xavier Thévenard χαιρέτισε επίσης την πρωτοβουλία.

Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό, το Σαββατοκύριακο ήταν φανταστικό. Και όλοι οι δρομείς έζησαν τον πιο επικό αγώνα της ζωής τους.

Μια πρωτοβουλία που αποτελεί συνέχεια της διαδρομής του δημιουργού της

Το UBTL γεννήθηκε επειδή ο δημιουργός του, μέσω της Abundita, υπηρετεί ένα συγκεκριμένο όραμα: να αξιοποιηθεί ο αθλητισμός ως δύναμη αλλαγής. Εδώ το ζητούμενο δεν είναι απλώς να περιοριστεί το οικολογικό αποτύπωμα, αλλά να συμβάλουμε ενεργά στην αποκατάσταση των οικοσυστημάτων. Από πού προέκυψε αυτή η επιθυμία του Clément Chapel, ο οποίος έχει σπουδάσει Management του αθλητικού τουρισμού;

«Πάντα με κινητοποιούσε ο αθλητισμός. Όταν ήμουν μικρός, πίστευα ότι μεγαλώνοντας θα έπαιρνα την ποδοσφαιρική μου τσάντα και θα πήγαινα να παίξω στους Girondins de Bordeaux (χαμογελάει). Ασχολούμαι με τον αθλητισμό με κοινωνικό και περιβαλλοντικό πρόσημο εδώ και έξι χρόνια, από τότε που ευαισθητοποιήθηκα για το οικολογικό αποτύπωμα και τη διαχείριση των απορριμμάτων. Άρχισα να τρέχω και να μαζεύω σκουπίδια. Τελικά ίδρυσα την οργάνωση Ploggathon, από τον συνδυασμό του plogging (σ.σ. μια πρακτική που ξεκίνησε στη Σουηδία και συνδέει τον αθλητισμό με την οικολογία) και του marathon. Μέσα από αυτή την περιπέτεια ανακάλυψα τη δύναμη του ανθρώπινου παράγοντα. Δεν είχα φανταστεί ποτέ πόσο μεγάλη μπορούσε να είναι, με τόσους υπέροχους ανθρώπους να στηρίζουν το εγχείρημα. Από τη στιγμή που το έζησα, δεν με άφησε ποτέ. Σήμερα πρέπει να κινητοποιηθούμε για να αλλάξουμε τα πράγματα και ο αθλητισμός μπορεί να γίνει κινητήριος δύναμη. Με την οργάνωση καταρρίψαμε αρκετές φορές το παγκόσμιο ρεκόρ στο plogging, προσπαθώντας να φέρουμε το θέμα στο προσκήνιο.»

Το Ploggathon έδωσε έκτοτε τη θέση του στην Abundita, η οποία συνεχίζει την προσπάθεια προσθέτοντας νέα επίπεδα δράσης: «Το να καθαρίζουμε απλώς τον χώρο δεν μας αρκούσε. Περάσαμε στο επόμενο στάδιο: καθαρισμοί, δράσεις απορρύπανσης και φύτευση δέντρων, με στόχο τη δημιουργία κοινοτικών οπωρώνων και καρποφόρων φρακτών στα σχολεία. Πέρυσι συμμετείχα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα plogging και αυτό μου έδωσε ιδέες για το format του UBTL. Συγκεντρώσαμε ανθρώπους που ταυτίστηκαν με την ιδέα και κάπως έτσι γεννήθηκε ο αγώνας.»

Φύτευση, μετάδοση γνώσης, αποκατάσταση: το απτό αποτύπωμα του UBTL

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του Ultra Back To Life είναι η σαφήνεια των οικολογικών και εκπαιδευτικών του στόχων. Συγκεκριμένα, το UBTL 2025 μπορεί να παρουσιάσει έναν εντυπωσιακά θετικό αντίκτυπο:

➔ 525 καρποφόρα δέντρα και θάμνοι φυτεύτηκαν,
➔ συναρμολογήθηκαν 20 μέτρα ξερολιθιάς,
➔ τοποθετήθηκε 1 φωλιά για κουκουβάγια,
➔ αποθηκεύτηκαν μόνιμα 500 τόνοι CO₂,
➔ δημιουργήθηκε ένας εκπαιδευτικός κήπος-δάσος,
➔ δημιουργήθηκαν 3 οικολογικές λίμνες,
➔ συλλέχθηκαν και απομακρύνθηκαν 30 kg απορριμμάτων,
➔ 500 παιδιά ευαισθητοποιήθηκαν μέσα από μια εκπαιδευτική εβδομάδα που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Επαγγελματικό Λύκειο Saint-Exupéry στο Saint-Siméon-de-Bressieux, από τις 24 έως τις 30 Νοεμβρίου.

Η εκπαιδευτική διάσταση αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους άξονες της διοργάνωσης. Φέρνοντας μαθητές και εκπαιδευτικούς κοντά μέσα από εργαστήρια, συζητήσεις και συναντήσεις με αθλητές, το UBTL εντάσσει το οικολογικό ζήτημα σε μια διαγενεακή διαδικασία μετάδοσης γνώσης. Η παρουσία 300 μαθητών στη σκυταλοδρομία αλληλεγγύης που άνοιξε τη διοργάνωση ανέδειξε αυτή την πρόθεση. Οι φυτεύσεις και η δημιουργία φυσικών ενδιαιτημάτων αποτελούν, από την πλευρά τους, συγκεκριμένες δράσεις, άμεσα συνδεδεμένες με τον τόπο.

Στόχος είναι να δημιουργηθούν οφέλη που θα διαρκέσουν πολύ πέρα από το αγωνιστικό Σαββατοκύριακο: ένα οικοσύστημα που αποκαταστάθηκε, μια ενισχυμένη δεξαμενή άνθρακα και ένας εκπαιδευτικός χώρος που θα μπορούν να αξιοποιούν τα τοπικά σχολεία τα επόμενα χρόνια. Συνδυάζοντας αυτές τις δράσεις με ένα format ultra trail, το UBTL προτείνει μια πρωτότυπη εξίσωση και θέτει υπό αμφισβήτηση τα παραδοσιακά μοντέλα διοργανώσεων, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο. «Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι το μοντέλο του αναγεννητικού αθλητισμού δεν πρόκειται να αντικαταστήσει όλους τους αγώνες, όμως φέρνει κάτι διαφορετικό που θέλουμε να προωθήσουμε. Υπάρχουν πολλά περισσότερα από το χρονόμετρο. Με αυτόν τον αγώνα θέλουμε να ανοίξουμε ρωγμές, να δώσουμε ιδέες.»