Πού κατατάσσεται το 1:59:30 του Sabastian Sawe ανάμεσα στις κορυφαίες επιδόσεις στην ιστορία του στίβου;

Μια επίδοση που βάζει τον Sawe ανάμεσα στους κορυφαίους όλων των εποχών

Πριν από το ιστορικό πλαίσιο και τον πολιτισμικό αντίκτυπο, ας μιλήσουμε πρώτα για τους αριθμούς. Στην ουσία, εκεί βρίσκεται η καρδιά του αθλήματός μας. Αυτό είναι που μας παθιάζει. Ο Μαραθώνιος του Λονδίνου προσέφερε πιθανότατα τον ταχύτερο μαραθώνιο στην ιστορία. Με τρεις άνδρες κάτω από το προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ και δύο δρομείς κάτω από το φράγμα των δύο ωρών, αυτή η διοργάνωση έβαλε περισσότερους αθλητές στο Top 10 των κορυφαίων επιδόσεων όλων των εποχών από κάθε άλλη κούρσα. Με το 1:59:30, ο Sawe μπαίνει δίπλα στους μεγαλύτερους θρύλους του μαραθωνίου και σκαρφαλώνει ήδη στην κορυφή μιας λίστας γεμάτης σπουδαία ονόματα, όπως ο Eliud Kipchoge και ο Kenenisa Bekele.

Top 10 κορυφαίες επιδόσεις όλων των εποχών στον μαραθώνιο

© adidas

Η σύγκριση με τον Usain Bolt και τα άλλα μεγάλα ονόματα του στίβου

Για να μετρήσουμε με ακρίβεια την αξία ενός 1:59:30 στον μαραθώνιο, έχει ενδιαφέρον να εξετάσουμε τους πίνακες βαθμολόγησης της World Athletics. Οι πίνακες επιτρέπουν τη σύγκριση επιδόσεων μεταξύ διαφορετικών αγωνισμάτων, κάτι που παραμένει πάντα δύσκολο εγχείρημα. Σπριντ, μεσαίες αποστάσεις, άλματα, ρίψεις ή αγώνες δρόμου: κάθε αποτέλεσμα λαμβάνει μια βαθμολογία που υπολογίζεται με βάση στατιστικά μοντέλα και κριτήρια όπως το παγκόσμιο επίπεδο και η σπανιότητα της επίδοσης.

Το 1:59:30 του Sawe βαθμολογήθηκε με 1328 πόντους. Για να καταλάβουμε τι σημαίνει πραγματικά αυτό, ακολουθούν ορισμένες ιστορικές επιδόσεις του στίβου.

Με βάση τις κατατάξεις της World Athletics, η επίδοση του Sabastian Sawe ανήκει ήδη στον εξαιρετικά κλειστό κύκλο των κορυφαίων επιδόσεων στην ιστορία του στίβου. Παραμένει, ωστόσο, αρκετά πίσω από τα μυθικά επιτεύγματα των Usain Bolt, Jan Železny και Armand Duplantis. Και στην ουσία, αυτό λέει κάτι και για την εποχή μας…

Ο ρόλος των supershoes στον σύγχρονο μαραθώνιο

Οι 1328 πόντοι του Sabastian Sawe μπορεί να μοιάζουν «λίγοι», αν σκεφτεί κανείς ότι μιλάμε για το πρώτο επίσημο sub2 στην ιστορία του μαραθωνίου. Πρέπει όμως να καταλάβουμε ότι οι πίνακες της World Athletics αξιολογούν κυρίως το πόσο σπάνια είναι μια επίδοση στην εποχή της. Και σήμερα ο μαραθώνιος έχει αλλάξει ολοκληρωτικά.

Τα παπούτσια με ανθρακονήματα εκτόξευσαν το επίπεδο. Η επίδρασή τους είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει βελτίωση στην οικονομία τρεξίματος της τάξης του 2 έως 4%. Στον μαραθώνιο, αυτό είναι τεράστιο. Μιλάμε για αρκετά λεπτά κέρδους. Νέοι αφροί, πλάκες άνθρακα, διατροφή και όλη η επιστημονική δουλειά γύρω από την απόδοση έχουν βελτιώσει τους χρόνους με ασύλληπτη ταχύτητα τα τελευταία χρόνια. Ναι, το παπούτσι δεν κάνει τον δρομέα, όμως είναι αδύνατο να αρνηθούμε την άμεση σχέση ανάμεσα στα πρόσφατα ρεκόρ και τις νέες τεχνολογίες. Η επανάσταση άρχισε να παίρνει μορφή το 2017, με την εμφάνιση του Vaporfly της Nike. Μέχρι τότε, τα ρεκόρ βελτιώνονταν σταδιακά, μερικές φορές κατά λίγα δευτερόλεπτα ύστερα από αρκετά χρόνια. Μετά, όλα επιταχύνθηκαν απότομα. Πριν από το 2017 χρειάστηκαν περίπου 16 χρόνια για να κερδηθούν δύο λεπτά στο παγκόσμιο ρεκόρ. Από την εποχή των super shoes και μετά, έχουν κερδηθεί πάνω από τρία λεπτά σε λιγότερο από δέκα χρόνια. Είναι κολοσσιαία διαφορά.

© adidas

Έτσι, η πυκνότητα των δρομέων που μπορούν να κινηθούν γύρω στις 2:00-2:01 έχει γίνει πολύ υψηλή. Ο Sawe, ο Kejelcha, ο Kiplimo, ο Korir, ο Amos Kipruto και ο Sisay Lemma είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η άνοδος του μαραθωνίου οφείλεται και στην τεράστια προβολή αυτής της μυθικής απόστασης. Πολλοί ειδικοί του στίβου και του ανώμαλου δρόμου δεν περιμένουν πλέον να φτάσουν τα τριάντα για να στραφούν στον μαραθώνιο. Και φυσικά, προς αυτή την κατεύθυνση πιέζουν και οι χορηγοί. Σήμερα ο μαραθώνιος τραβάει πάνω του τεράστια δημοσιότητα.

Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι το sub2 του Sawe αξίζει λιγότερο. Κάθε άλλο. Απλώς ο μαραθώνιος εξελίσσεται στατιστικά πολύ ταχύτερα από ορισμένα άλλα αγωνίσματα. Οι επιδόσεις παγκόσμιου επιπέδου έχουν γίνει πλέον συχνό φαινόμενο. Η πιο χαρακτηριστική απόδειξη είναι πιθανότατα το σενάριο αυτού του Μαραθωνίου του Λονδίνου, όπου ο Yomif Kejelcha κατέβηκε επίσης τις δύο ώρες με 1:59:40… στον πρώτο του μαραθώνιο. Αντίθετα, το 9,58″ του Bolt ή τα ρεκόρ του Duplantis παραμένουν εξαιρετικά μεμονωμένες επιδόσεις, τις οποίες κανείς δεν πλησιάζει ακόμη. Γι’ αυτό και η βαθμολογία τους ανεβαίνει ακόμη ψηλότερα. Στον μαραθώνιο, όμως, νιώθουμε ήδη ότι το 1:59:30 του Sawe μπορεί να απειληθεί πολύ σύντομα, από τις επόμενες μεγάλες φθινοπωρινές διοργανώσεις σε Βερολίνο, Σικάγο ή Βαλένθια.

Top 10 κορυφαίοι μαραθωνοδρόμοι όλων των εποχών

Έζησε μόλις ο μαραθώνιος τη «στιγμή Bannister»;

Ο παραλληλισμός με τον Roger Bannister μοιάζει σχεδόν αυτονόητος. Πριν από το 1954, το να τρέξει κάποιος το μίλι, δηλαδή 1.609 μέτρα, κάτω από τα τέσσερα λεπτά έμοιαζε φυσιολογικά αδύνατο. Ορισμένοι γιατροί υποστήριζαν μάλιστα ότι το ανθρώπινο σώμα δεν θα άντεχε ποτέ μια τέτοια προσπάθεια. Έπειτα ο Bannister έσπασε το όριο με 3:59… και ξαφνικά το νοητικό φράγμα κατέρρευσε. Μόλις λίγες εβδομάδες μετά το επίτευγμά του, ο Αυστραλός John Landy βελτίωσε το ρεκόρ με το απίστευτο 3:58.

Όταν ένα νοητικό όριο πέφτει στον αθλητισμό, όλα μπορούν να επιταχυνθούν πολύ γρήγορα. Το sub2 στον μαραθώνιο είχε ακριβώς αυτή την ψυχολογική διάσταση. Ο Kipchoge, φυσικά, είχε ήδη τρέξει κάτω από τις δύο ώρες στο πλαίσιο του project INEOS 1:59. Είχε αποδείξει ότι ήταν ανθρωπίνως εφικτό. Αυτή τη φορά, όμως, ήταν διαφορετικά. Κανονικός αγώνας. Μεγάλος διεθνής μαραθώνιος. Αντίπαλοι. Αγωνιστική δυναμική. Κλασικοί σταθμοί τροφοδοσίας. Πραγματική τακτική διαχείριση. Και πιθανότατα αυτό είναι που δίνει στην επίδοση του Sawe τόσο μεγάλη θέση στην ιστορία του running.

Εδώ και αρκετά χρόνια, ένιωθες ότι το επίτευγμα πλησίαζε. Το 2023, όταν ο Kelvin Kiptum σημείωσε 2:00:35 στο Σικάγο, όλοι πιστεύαμε ότι ο Κενυάτης θα γινόταν ο πρώτος άνθρωπος που θα έτρεχε 1:59 σε επίσημο αγώνα. Δυστυχώς, λίγους μήνες αργότερα σκοτώθηκε σε τροχαίο στην Κένυα. Η είδηση του θανάτου του συγκλόνισε και συγκίνησε ολόκληρο τον κόσμο του running, που τον έβλεπε ως διάδοχο του Kipchoge.

Το 2024, η κούρσα για το sub2 θα έβρισκε τον άνθρωπό της. Η είσοδος του Sabastian Sawe στη βασιλική απόσταση σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τον μαραθώνιο. Έτρεξε 2:02:05 στη Βαλένθια, έπειτα 2:02:27 στο Λονδίνο και 2:02:16 στο Βερολίνο. Τρεις μεγάλοι αγώνες, τρεις νίκες. Στα 31 του, κυριαρχεί ήδη στη συζήτηση και δείχνει σπάνια ωριμότητα για την απόσταση. Στο Βερολίνο το 2025 πέρασε το ημιμαραθώνιο σε 60:16, με ρυθμό παγκόσμιου ρεκόρ, όμως η μεγάλη ζέστη δεν του επέτρεψε να ολοκληρώσει δυνατά την κούρσα. Στο Λονδίνο του 2026 όλα ευθυγραμμίστηκαν: ιδανικές συνθήκες, μονομαχία με τον Kejelcha, μεγάλο negative split, νέο ζευγάρι παπουτσιών σχεδιασμένο ειδικά για εκείνον, εξειδικευμένη ομάδα διατροφής και, πάνω απ’ όλα, εντυπωσιακή προετοιμασία που προμήνυε τις φιλοδοξίες του Sawe. Το καλύτερο; Ο Sawe είναι μόλις 31 ετών, έχει τρέξει μόλις τέσσερις μαραθωνίους και η καριέρα του στη βασιλική απόσταση μόλις ξεκινά. Ο Kejelcha, που τερμάτισε σε 1:59:41, δήλωσε ότι θέλει να τρέξει ακόμη πιο γρήγορα. Και ο Jacob Kiplimo είναι αποφασισμένος να μπει στη μάχη, έχοντας μόλις καταρρίψει το προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ με 2:00:28.