Βαλένθια, Σεβίλλη, Ρότερνταμ… οι διακριτικοί μαραθώνιοι που καταρρίπτουν ρεκόρ

Οι ιστορικοί μαραθώνιοι διατηρούν την αίγλη τους. Κανείς δεν αμφισβητεί τη μαγεία της Βοστώνης ή την ένταση της Νέας Υόρκης. Όμως το κύρος φέρνει μαζί του και τους δικούς του περιορισμούς: απαιτητικές διαδρομές, απρόβλεπτο καιρό, τουριστική πολυκοσμία, μόνιμη πίεση από τα μέσα. Στον αντίποδα, μια νέα γενιά μαραθωνίων προχωρά με εντελώς διαφορετικές προδιαγραφές. Δεν χρειάζεται να προσφέρει εικόνες καρτ ποστάλ. Όλα υπηρετούν την αποτελεσματικότητα. Καθαρή χάραξη, ανοιχτές στροφές, ομοιόμορφο οδόστρωμα και ημερομηνία επιλεγμένη στην εντέλεια, ώστε να συμπίπτει με τις καλύτερες φυσιολογικές συνθήκες. Το αποτέλεσμα δεν αργεί. Όπως το συνόψισε ο Eliud Kipchoge μετά το παγκόσμιο ρεκόρ του στο Βερολίνο: « Για να τρέξεις γρήγορα, πρέπει πρώτα να έχεις τις σωστές συνθήκες. Όλα ξεκινούν από τη διαδρομή ».

Βαλένθια, Σεβίλλη, Ρότερνταμ: η υψηλή επίδοση ως φιλοσοφία

Είναι αδύνατο να μιλήσει κανείς για το θέμα χωρίς να σταθεί στον Μαραθώνιο της Βαλένθια. Για χρόνια διακριτικός στο ευρωπαϊκό καλεντάρι, έχει πλέον εξελιχθεί σε μηχανή ρεκόρ, εθνικών, ατομικών αλλά και επιπέδου ελίτ. Από την εκκίνηση μέχρι τον τερματισμό στην Πόλη των Τεχνών, τίποτα δεν αφήνεται στην τύχη: σχεδόν επίπεδη διαδρομή και μεσογειακός καιρός τον Δεκέμβριο, σπάνια ακραίος. Η Βαλένθια δεν πουλά όνειρο, πουλά απόδοση. Και οι δρομείς το λατρεύουν. « Δεν έρχομαι εδώ για την ατμόσφαιρα. Έρχομαι για να κυνηγήσω το ρεκόρ μου», επαναλαμβάνουν πολλοί μαραθωνοδρόμοι. Για πολλούς Αφρικανούς και Ευρωπαίους αθλητές της ελίτ, η επιλογή έχει πάψει να αποτελεί δίλημμα: όταν ο στόχος είναι ένας πολύ καλός χρόνος, η Βαλένθια γίνεται προτεραιότητα, συχνά μπροστά από αγώνες με πολύ μεγαλύτερη προβολή.

Η ίδια δυναμική εμφανίζεται και στη Σεβίλλη, στα τέλη του χειμώνα, όταν τα σώματα βγαίνουν φορμαρισμένα από τους προπονητικούς κύκλους. Η διαδρομή κυλά, η θερμοκρασία παραμένει ήπια και η διοργάνωση δίνει προτεραιότητα στη ροή αντί για το θέαμα. Πιο βόρεια, το Άμστερνταμ και το Ρότερνταμ κινούνται στην ίδια λογική: λίγες υψομετρικές παγίδες, ελάχιστες εκπλήξεις, μεγάλη σταθερότητα. Οι αγώνες αυτοί προσελκύουν πλέον πυκνά γκρουπ αθλητών ελίτ, ικανά να διατηρούν υψηλή ένταση μέχρι το τέλος. Σε τέτοιο περιβάλλον, η επίδοση δεν βασίζεται πια σε έναν μοναχικό φαβορί, αλλά σε ένα γκρουπ που αλληλοβοηθάται και κρατά τον ρυθμό. Πολυτέλεια σπάνια στον μαραθώνιο.

Η πυκνότητα, το απόλυτο όπλο

Εδώ βρίσκεται μία από τις μεγάλες αλλαγές. Αυτοί οι μαραθώνιοι δεν έχουν απαραίτητα ένα παγκόσμιο αστέρι στην κορυφή της λίστας, προσφέρουν όμως κάτι καλύτερο: πυκνότητα. Ομοιογενή γκρουπ, λαγούς ρυθμού με ακρίβεια και σταθερό τέμπο σε όλη τη διάρκεια. Έτσι, το γρήγορο τρέξιμο γίνεται ψυχολογικά ευκολότερο. Λιγότερες επιταχύνσεις, λιγότερες στιγμές μόνος απέναντι στον άνεμο, λιγότερες αποφάσεις της στιγμής. Ο αγώνας διαβάζεται σαν συλλογική παρτιτούρα και όχι σαν μοναχική μονομαχία με το χρονόμετρο. « Όταν έχεις γύρω σου είκοσι τύπους στο 30ό χιλιόμετρο και ο ρυθμός δεν πέφτει, αντλείς δύναμη από κάτι διαφορετικό», έλεγαν οι περισσότεροι αθλητές της ελίτ στο Ρότερνταμ.

Για έναν επαγγελματία μαραθωνοδρόμο, η επιλογή αγώνα είναι πλέον καθαρή στρατηγική. Τα χρηματικά έπαθλα μετρούν, φυσικά, αλλά οι χρόνοι έχουν μεγάλο βάρος. Ένα ατομικό ρεκόρ ανοίγει πόρτες: συμβόλαια, προσκλήσεις, αλλά και επιλογές σε εθνικές ομάδες. Σε αυτή την εξίσωση, οι υπερβελτιστοποιημένοι μαραθώνιοι προσφέρουν υψηλότερη απόδοση. Λιγότερο ρίσκο, περισσότερες εγγυήσεις. Με ίδιο επίπεδο προετοιμασίας, η πιθανότητα για μεγάλη επίδοση ανεβαίνει. Η ίδια λογική ισχύει και για τους πολύ καλά προπονημένους ερασιτέχνες. Το όνειρο δεν περνά πια μόνο από ένα εμβληματικό μετάλλιο στον λαιμό, αλλά και από έναν συγκεκριμένο αριθμό στη γραμμή του τερματισμού.

Προς μια νέα ιεραρχία;

Αυτή η εξέλιξη λέει κάτι για τον σύγχρονο μαραθώνιο: γίνεται πιο επιστημονικός, πιο ορθολογικός, πιο προσανατολισμένος στα δεδομένα. Οι δρομείς μελετούν τα υψομετρικά προφίλ, τα ιστορικά δεδομένα του καιρού, τα στατιστικά των τερματισμών κάτω από τις 2 ώρες και 10 λεπτά, τις 2 ώρες και 20 λεπτά ή τις 2 ώρες και 30 λεπτά. Τα κοινωνικά δίκτυα ενισχύουν το φαινόμενο: ένας αγώνας που συσσωρεύει γρήγορους χρόνους αποκτά γρήγορα παγκόσμια φήμη, μερικές φορές ισχυρότερη από οποιαδήποτε επίσημη πιστοποίηση. « Ο κόσμος δεν κοιτά πια την αφίσα, κοιτά τα αποτελέσματα. Αν η λίστα των τερματισάντων είναι γρήγορη, την επόμενη χρονιά το επίπεδο ανεβαίνει ακόμη περισσότερο», παρατηρούσε πρόσφατα ένας διευθυντής αγώνα από τη Βόρεια Ευρώπη, σε ευρωπαϊκό φόρουμ στίβου.

Το ερώτημα αξίζει να τεθεί: είναι οι ταχύτεροι μαραθώνιοι και οι πιο διάσημοι; Όχι απαραίτητα. Διαμορφώνεται μια παράλληλη ιεραρχία. Από τη μία, οι εμβληματικοί αγώνες, φορείς συναισθήματος και ιστορίας. Από την άλλη, οι λειτουργικοί μαραθώνιοι, σχεδιασμένοι ως πραγματικά εργαλεία επίδοσης. Και σε αυτή τη δεύτερη κατηγορία ο ανταγωνισμός γίνεται σκληρός, με κάθε διοργανωτή να αναζητά το παραμικρό πλεονέκτημα: μία στροφή λιγότερη, μια ελαφρώς νωρίτερη εκκίνηση ή μεγαλύτερη πυκνότητα στην ελίτ. Σαν να έχει γίνει ο χρόνος, από μόνος του, το θέαμα.

➜ Ανακαλύψτε το καλεντάρι των μαραθωνίων