Géraud Paillot, μαραθωνοδρόμος με εξωσκελετό: «Δεν μπορεί να αποφασίζει ο χρόνος ποιος είναι καλεσμένος στη γιορτή»

Πριν τον ακούσουμε να μιλά, αξίζει να σταθούμε στη στιγμή: ο Géraud Paillot προχωρά με αποφασιστικότητα. Ανάμεσα στην προσπάθεια και την ποίηση δεν απομένει σχεδόν κανένα σύνορο. Φορώντας έναν εξωσκελετό με το όνομα «Kyogo», ακρωνύμιο του «Keep On Going», δεν «περπατά» απλώς. Επαναπροσδιορίζει το εφικτό, βήμα βήμα. Διαγνωσμένος με σκλήρυνση κατά πλάκας από το 2004, ο 55χρονος σήμερα Βρετόνος πέτυχε πρόσφατα ακόμη ένα κατόρθωμα, ολοκληρώνοντας τον Marathon solidaire du Mont-Saint-Michel με τον εξωσκελετό του. Εννέα ώρες αργότερα, περνούσε τη γραμμή του τερματισμού περήφανος. Η χρόνια αυτή νόσος προσβάλλει το νευρικό σύστημα και μπορεί να δυσκολέψει το βάδισμα, τον συντονισμό και την όραση. Εξελίσσεται διαφορετικά από άνθρωπο σε άνθρωπο και, παρότι δεν θεραπεύεται, οι διαθέσιμες αγωγές βοηθούν τους ασθενείς να ζουν καλύτερα στην καθημερινότητά τους. Ιδρυτής της ένωσης Aventure Hustive, ο Géraud Paillot συνδυάζει τον ακραίο αθλητισμό με την κοινωνική δράση, μετατρέποντας τις προκλήσεις του, όπως το Παρίσι-Μασσαλία με καγιάκ, τις διαδοχικές συμμετοχές σε Ironman και το κολύμπι σε παγωμένα νερά, σε μηνύματα ελπίδας. Μίλησε στο Marathons.com χωρίς περιστροφές και φίλτρα, μοιραζόμενος μαζί μας τη δική του ματιά στον αθλητισμό, τη συμπερίληψη και την υπέρβαση του εαυτού.

Τι σας έκανε να θέλετε να τρέξετε με εξωσκελετό;

Σε κάθε πρόκληση που αναλαμβάνω, μου λένε: «Δεν γίνεται». Αυτό όμως δεν με σταματά. Αντίθετα, με ωθεί να βρίσκω λύσεις, να δοκιμάζω τα όριά μου και να δείχνω ότι η τεχνολογία μπορεί να διευρύνει τα όρια του εφικτού. Για μένα δεν είναι απλώς ένα εργαλείο. Είναι ένας τρόπος να ξεπερνώ τον εαυτό μου και να περνώ ένα μήνυμα για τη συμπερίληψη στον αθλητισμό.

Η νοητική προετοιμασία φαίνεται να έχει κεντρικό ρόλο στους αγώνες σας. Γιατί;

Χωρίς νοητική προετοιμασία δεν θα μπορούσα να ολοκληρώσω έναν μαραθώνιο με εξωσκελετό. Κάθε χιλιόμετρο απαιτεί αντοχή, αλλά πάνω απ’ όλα απίστευτη διαχείριση του μυαλού. Χρειάζεται να εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου, να προβλέπεις τις δυσκολίες και να παραμένεις συγκεντρωμένος στα ερεθίσματα, στο σώμα και στην αναπνοή σου. Είναι μια καθημερινή μαθητεία που ξεπερνά τα όρια του αθλητισμού.

Η τεχνολογία γίνεται μοχλός συμπερίληψης και όχι απλώς ιατρικό εργαλείο.

Πώς άλλαξε ο εξωσκελετός την αντίληψή σας για τον αθλητισμό και την καθημερινότητα;

Επαναφέρει ελευθερίες που θεωρούμε δεδομένες. Να περπατάς, να τρέχεις, να στέκεσαι όρθιος δίπλα στους άλλους, να μοιράζεσαι στιγμές. Όλα αυτά αποκτούν αξία. Στον αθλητισμό σου επιτρέπει να είσαι ενεργός, να συμμετέχεις, να ζεις τη συλλογική εμπειρία. Στη ζωή σου δίνει αυτοπεποίθηση και αυτονομία. Η τεχνολογία γίνεται μοχλός συμπερίληψης και όχι απλώς ιατρικό εργαλείο.

Μιλάτε για «handiwashing» και για τυπικά κουτάκια που απλώς τσεκάρονται. Τι εννοείτε;

Το «handiwashing» είναι όταν προσποιούμαστε ότι συμπεριλαμβάνουμε τους πάντες. Βάζουμε μερικά άτομα με αναπηρία στην άκρη, για την επικοινωνία ή την εικόνα, χωρίς να σκεφτόμαστε την ουσιαστική συμπερίληψη. Η πραγματική συμπερίληψη σημαίνει να τρέχεις στην ίδια διαδρομή, να μοιράζεσαι την προσπάθεια, να αντιμετωπίζεσαι ως ισότιμος συμμετέχων και όχι ως σύμβολο.

Ποια εμπόδια συναντήσατε από τους διοργανωτές αγώνων;

Πολλοί αρνούνται από φόβο ή έλλειψη φαντασίας. Μου πρότειναν ξεχωριστούς αγώνες για «τα άτομα με αναπηρία», ενώ ο στόχος μου ήταν να τρέξω μαζί με όλους. Πολύ συχνά οι διοργανωτές κάνουν ελάχιστες παραχωρήσεις, χωρίς να σκέφτονται το σύνολο. Το πραγματικό ερώτημα θα έπρεπε να είναι: πώς μπορούμε να συμπεριλάβουμε όλους τους συμμετέχοντες στην ίδια διαδρομή;

Κατά τη γνώμη σας, πώς πρέπει να σχεδιάζεται εξαρχής ένας αγώνας μαραθωνίου χωρίς αποκλεισμούς;

Χρειάζεται να σχεδιάζουμε τη διαδρομή και τις υποδομές υποστήριξης με βάση διαφορετικές αναπηρίες, χωρίς να φτάνουμε στην υπερβολή να κάνουμε τα πάντα προσβάσιμα πάση θυσία. Για παράδειγμα, να δίνεται η δυνατότητα συμμετοχής σε χρήστες εξωσκελετών, αμαξιδίων ή σε άτομα με προβλήματα όρασης, με ασφάλεια και με τρόπο που να απολαμβάνουν όλοι τον αγώνα. Η συμπερίληψη δεν περιορίζεται σε μια ξεχωριστή κατηγορία.

Η τεχνολογία θα συνεχίσει να ανοίγει νέους ορίζοντες: να επιτρέπει το τρέξιμο στο βουνό και τη συμμετοχή σε αγώνες trail, με ασφάλεια και όλους μαζί.

Ποιες τεχνολογικές καινοτομίες θα μπορούσαν να μεταμορφώσουν τη συμπερίληψη στον αθλητισμό;

Οι εξωσκελετοί, τα joëlettes, τα συστήματα καθοδήγησης για άτομα με προβλήματα όρασης… Όλα αυτά επιτρέπουν να μοιραζόμαστε διαδρομές που κανονικά θα ήταν απρόσιτες. Η τεχνολογία θα συνεχίσει να ανοίγει νέους ορίζοντες, να επιτρέπει το τρέξιμο στο βουνό και τη συμμετοχή σε αγώνες trail, με ασφάλεια και όλους μαζί. Είναι ένα εργαλείο για να σπάσουν τα σωματικά και νοητικά εμπόδια.

Τι γνώμη έχετε για το χρονικό όριο που επιβάλλουν πολλοί μαραθώνιοι;

Αποκλείει συμμετέχοντες που θα μπορούσαν να τερματίσουν με πιο αργό ρυθμό. Ονειρεύομαι έναν μαραθώνιο όπου ο καθένας θα έχει 8 ή 9 ώρες για να φτάσει στον τερματισμό και όπου ο τερματισμός θα είναι γιορτή για όλους. Η συμπερίληψη περνά και από την ελευθερία του ρυθμού και τον σεβασμό στις δυνατότητες κάθε ανθρώπου. Δεν μπορεί να αποφασίζει ο χρόνος ποιος είναι καλεσμένος στη γιορτή.

Πώς εντάσσετε την πολυαισθητηριακή νοερή απεικόνιση στην προετοιμασία σας;

Χρησιμοποιώ και τις πέντε αισθήσεις, την όραση, την ακοή, την κιναισθησία, την όσφρηση και τη γεύση, για να δουλέψω την αντίληψη του διασκελισμού και την αίσθηση του σώματός μου. Για παράδειγμα, μπορώ να μειώσω τον χρόνο επαφής του πέλματος με το έδαφος για να προστατεύσω τα γόνατά μου, χωρίς να βασίζομαι αποκλειστικά στην όραση. Είναι μια τεχνική που αναπτύσσει απρόσμενες νοητικές και σωματικές δυνατότητες.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη νοητική προετοιμασία ενός αθλητή χωρίς αναπηρία και ενός αθλητή με αναπηρία;

Για όλους είναι απαραίτητη. Όμως τα άτομα με αναπηρία έχουν το πλεονέκτημα ότι αναγκάζονται να αναπτύξουν πόρους και δημιουργικότητα για να ξεπεράσουν τους περιορισμούς. Μαθαίνουν να προκαλούν τον εαυτό τους, να προβλέπουν και να διαχειρίζονται τα απρόοπτα. Έτσι χτίζουν ένα ανθεκτικό και προσαρμοστικό μυαλό, που γίνεται πλεονέκτημα τόσο στον αγώνα όσο και στη ζωή.

Πώς επηρεάζει ο αθλητισμός το περιβάλλον σας και την καθημερινότητά σας;

Το περιβάλλον παίζει καθοριστικό ρόλο. Πρέπει κι αυτό να μπορεί να παίρνει ανάσες, να αθλείται και να καθαρίζει το μυαλό του. Για μένα, το τρέξιμο παραμένει ένα απλό και καθολικό μέσο: αρκεί ένα ζευγάρι αθλητικά παπούτσια. Ακόμη και μισή ώρα κάθε πρωί συμβάλλει στην ψυχική ισορροπία και τη σωματική προετοιμασία. Ο αθλητισμός γίνεται φορέας οικογενειακής και κοινωνικής συνοχής.

Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε πραγματική συμπερίληψη αν κάθε ομοσπονδία παραμένει κλεισμένη στο δικό της σιλό.

Ποια μηνύματα θέλετε να μεταδώσετε στους συλλόγους και τις ομοσπονδίες;

Σταματήστε να λειτουργείτε σε ξεχωριστά κουτιά. Μία ομοσπονδία, καθολικές άδειες συμμετοχής, σαφείς κατηγορίες. Η συμπερίληψη ξεκινά με την απλοποίηση των διοικητικών κανόνων, την παροχή επιλογών στους αθλητές και την αναγνώριση των δυνατοτήτων τους, ανεξάρτητα από την αναπηρία ή τον ρυθμό τους. Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε πραγματική συμπερίληψη αν κάθε ομοσπονδία παραμένει κλεισμένη στο δικό της σιλό.

Ποια θέση έχουν η διαφορετικότητα και οι ταυτότητες φύλου στον συμπεριληπτικό αθλητισμό;

Πρέπει να λαμβάνονται πλήρως υπόψη. Η συμπερίληψη δεν αφορά μόνο την αναπηρία. Τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, τα μη δυαδικά και τα τρανς άτομα, όλοι πρέπει να μπορούν να επιλέγουν την κατηγορία, την κατάταξη ή τον ρυθμό τους. Είναι ζήτημα σεβασμού, κανονικότητας και ισότητας στον αθλητισμό. Κάθε συμμετέχων αξίζει να τον βλέπουν και να τον ακούν.

Αν μπορούσατε να οργανώσετε τον ιδανικό μαραθώνιο, πώς θα ήταν;

Προσβάσιμος σε όσο το δυνατόν περισσότερες μορφές αναπηρίας, ανοιχτός σε όλους τους ρυθμούς και με ευέλικτα χρονικά όρια. Οι συμμετέχοντες θα μπορούσαν να επιλέξουν να τρέξουν «κλασικά» ή με εξωσκελετό, αμαξίδιο ή joëlette. Η κατάταξη θα μπορούσε να προσαρμόζεται, όμως η γιορτή θα παρέμενε κοινή. Η ιδέα είναι να συμπεριληφθούν όλοι στην ίδια διαδρομή, σε ένα πραγματικό πνεύμα μοιράσματος.

Τι κρατάτε από τις εμπειρίες σας και ποιο τελευταίο μήνυμα θέλετε να στείλετε;

Η συμπερίληψη είναι εφικτή. Η τεχνολογία μπορεί να ανοίξει δρόμους που κάποτε ήταν κλειστοί. Πάνω απ’ όλα, όμως, το κλειδί είναι το συλλογικό πνεύμα: άνθρωποι με και χωρίς αναπηρία, ο καθένας με τις δυνάμεις και τους περιορισμούς του, όλοι μαζί στην ίδια διαδρομή. Τότε ο αθλητισμός γίνεται φορέας σεβασμού, υπέρβασης και συνοχής. Αν μπορώ να δείξω ότι μπορούμε να πάμε πιο μακριά, τότε ο καθένας μπορεί να επιτρέψει στον εαυτό του να ονειρευτεί και να συμμετάσχει.