Thomas Cambou (Leclerc Pont-l’Abbé) leeft voor de marathon

Wanneer we Thomas Cambou bellen, ligt hij in Zuid-Afrika op zijn bed met zijn benen omhoog. Twee dagen later zou hij de Marathon du Cap lopen in 3:31:43, zijn 22e wedstrijd. Ook zou hij een achtste ster van de World Marathon Majors om zijn nek krijgen, in afwachting van de officiële goedkeuring van het parcours in november. Geen druk, zei hij. Alleen een beetje warmte om goed te presteren. Deze Breton van adoptie begon op zijn 44e met hardlopen, nadat hij bijna 100 kilo woog en sinds zijn eindexamen geen sport meer had gedaan. Zijn eerste marathon liep hij in 2016 in Parijs, zonder ooit eerder een 10 kilometerwedstrijd te hebben gelopen. Zijn persoonlijk record staat op 3:06, gelopen in Berlijn in 2019, hetzelfde jaar waarin hij in Londen 3:09 liep. Sindsdien rijgt hij de Majors aaneen: Tokio, Boston, Sydney, New York, Chicago en vrijwel onafgebroken wekelijkse kilometers, al tien jaar lang. Strava liegt er niet om: bijna 500 weken onafgebroken activiteit. Tegelijkertijd vervult de Finistère-bewoner zijn rol als socialmedia-manager van Leclerc Pont-l’Abbé met verve. De video’s leverden hem miljoenen views en selfies op in de Parijse metro. Twee levens, één paar loopschoenen.

Je hebt nu 22 marathons gelopen. Wanneer hield hardlopen op een simpele uitdaging te zijn en werd het een noodzaak?

Om mijn verhaal uit te leggen: ik stopte met sporten rond mijn eindexamen, zoals zoveel mensen. Ik kwam 30 kilo aan en begon op mijn 44e met hardlopen. Drie kilometer lopen was toen heel, heel zwaar. Maar ik gaf niet op. Ik bleef één keer per week lopen en bouwde de afstanden geleidelijk op. Mijn beste vriendin Valérie woonde in Parijs, ik in het zuidwesten, en zij liep ook. We spraken een kleine uitdaging af: op zondag liep ik 5 kilometer, de zondag erna liep zij 6 kilometer, dus moest ik er 7 lopen, enzovoort. Al die tijd dacht ik dat een marathon iets compleet krankzinnigs en echt onmogelijk was. Toen schreef Valérie zich in voor de Marathon de Paris van 2015. Ik keek toe hoe zij hem liep. Toen dacht ik: in 2016 ga ik ervoor. Ik schreef me in voor de halve marathon en de marathon van Parijs. Tien jaar geleden liep ik mijn eerste marathon. En zodra je erin duikt, is er geen weg meer terug.

Je had nog nooit 10 kilometer of een halve marathon gelopen voordat je aan de marathon begon. Dat was best een gewaagde aanpak, toch?

Gaandeweg ontdekte ik dat ik deze afstand prettig vind, meer dan de halve marathon. Ik heb in mijn leven trouwens maar één 10 kilometerwedstrijd gelopen. Dat deed ik om iemand te begeleiden die hem binnen een uur wilde uitlopen. Ik heb hem de hele wedstrijd op sleeptouw genomen. Maar ik heb nooit specifiek voor een 10 kilometer getraind of die afstand echt op snelheid gelopen. Op 7 juni doe ik trouwens mee aan de adidas 10K Paris. Dat wordt een verrassing. Ik vroeg ChatGPT om advies en kreeg als antwoord: ‘Het is te laat om nog iets te doen, rust uit en ga ervoor.’ (Hij glimlacht.)

Heeft een van al die marathons je kijk op de discipline echt veranderd?

Mijn eerste Major in Londen in 2019 blijft mijn mooiste ervaring. Die dag liep ik een persoonlijk record van 3:09, dat ik later dat jaar in Berlijn verbeterde naar 3:06. De sfeer tijdens een Major is van een andere planeet. Qua ambiance is de Marathon de Paris van 2016 totaal niet te vergelijken met Londen. Op z’n Angelsaksisch staat het publiek schouder aan schouder van de start tot de finish, met een geweldige aankomst en muziek op de achtergrond. Echt, dat was een emotionele klik, puur genieten. Vanaf dat moment wilde ik de Majors voltooien, omdat ik destijds had gelezen dat minder dan honderd Fransen ze alle zes hadden uitgelopen. Dat leek me uniek. Inmiddels zijn het er veel meer, maar het was de uitdaging die ik mezelf had gesteld.

De amateur heeft in tien jaar ervaring opgedaan. Hij werkt twee keer zo hard als in het begin voor tragere tijden. Maar zo werkt het nu eenmaal, dat moet je accepteren.

Je hebt altijd al een startnummer op zak en een voorbereiding in de benen. Wat motiveert je telkens opnieuw?

Een startnummer op zak betekent dat ik alweer aan een nieuwe voorbereiding begin. En ik hou erg van lange voorbereidingen: rustig starten en eindigen met lange duurlopen van 30 tot 32 kilometer. Dat is al tien jaar mijn leven. Tien jaar, 21 marathons en voortdurend in voorbereiding. Maar je moet het niet zien als iets uitzonderlijks. Het zijn vijf of zes trainingen per week, met intervalwerk en op zondag de lange duurloop. Daar geniet ik echt van. En dan is er de endorfinerush aan de finish, waardoor ik meestal al aan mijn volgende marathon denk. Ik ben niet op zoek naar grenzen die ik moet verleggen. Het maakt deel uit van mijn levensstijl, het is natuurlijk. En als ik twee dagen niet loop, voel ik me niet goed.

Je record dateert uit 2019. Je zegt zelf dat je sindsdien ‘achteruitgaat’. Hoe ervaar je dat?

Omdat ik laat ben begonnen, liep ik mijn record in 2019 in Berlijn in 3:06. Daarna kwam corona, wat me echt afremde. Ik richtte me op triatlon omdat die wedstrijden wel doorgingen. Zo kon ik binnen op de fietstrainer trainen en dergelijke. Anderhalf tot twee jaar lang bereidde ik me voor op triatlons. Toen ik weer marathons ging lopen, merkte ik dat ik had ingeleverd. En dan is er ook nog de leeftijd. De Marathon du Cap is het wereldkampioenschap van de Abbott World Marathon Majors, en er lopen mannen van mijn leeftijd 2:30. Maar dat is topsportniveau. Ik blijf een amateur. Rustig aan. De amateur heeft in tien jaar ervaring opgedaan en werkt twee keer zo hard als in het begin voor tragere tijden. Maar zo werkt het nu eenmaal. Dat moet je accepteren.

Ontstond het idee om je wedstrijden vast te leggen meteen?

In 2014 besloten we een Instagramaccount te openen voor Leclerc Pont-l’Abbé, en ik had toen nog geen persoonlijk account. Ik dacht: dan open ik er ook een. Zo kon ik testen wat wel en niet werkt en dat professioneel toepassen. Ik was kleine loopjes, foto’s en mijn tijden gaan delen met vrienden. Dat sloeg echt goed aan en al snel groeide het account naar 5.000, 10.000 en uiteindelijk 30.000 volgers. In die periode gaf het me een extra reden om naar buiten te gaan. Ik dacht: als ik niet loop, heb ik geen content. Het dwong me dus ook een beetje om gemotiveerd te blijven.

Denk je tijdens het lopen nog aan content, of kun je volledig loskoppelen?

Helemaal niet. Ik loop en op een bepaald moment zegt mijn hoofd dat iets misschien grappig kan zijn, waarna ik de camera pak. Maar meestal film ik voor de start in het startvak, de start en misschien één of twee keer onderweg. In Londen wanneer we over de brug lopen. In New York, in Berlijn bij de Brandenburger Tor. Dat zijn bijzondere momenten die ik probeer vast te leggen. Als het voorbij is, monteer ik de beelden een beetje. Dat houdt me bezig, ik hou van content. Meer moet je er niet achter zoeken.

De enige keer dat ik echt van het parcours in Parijs heb genoten, was toen ik iemand als tempomaker naar 3:45 begeleidde. Tijdens mijn eerste vier marathons had ik volgens mij de Eiffeltoren niet eens gezien.

Legt de camera vast wat je geheugen alleen niet kan bewaren?

Als de wedstrijd voorbij is en ik die video’s en foto’s niet heb, weet ik niet wat er gebeurd is. Het is een beetje alsof ik meer dan drie uur een black-out heb gehad. Sommige mensen hebben een visueel geheugen en zeggen dan: ‘Bij kilometer vijf was er een kleine bocht naar links.’ Ik niet. De enige keer dat ik echt van het parcours in Parijs heb genoten, was tijdens mijn vijfde marathon, toen ik iemand naar 3:45 begeleidde. Ik liep onder mijn eigen tempo en kon toen zeggen: ‘Wat een mooie marathon, kijk, de Eiffeltoren.’ Tijdens de eerste vier had ik die eerlijk gezegd niet gezien. Ik had helemaal niets gezien. De videobeelden achteraf zijn bovendien een analysetool. Je ziet dat je te snel bent gestart of een bevoorradingspost hebt gemist. Dat helpt me om het de volgende keer beter te doen.

Je hebt aan de ene kant een hardloopcommunity en aan de andere kant een Leclerc-community. Herkennen mensen je ook tijdens wedstrijden?

Dat is vrij recent. Tijdens de laatste wedstrijden, bijvoorbeeld bij de Ultramarin waar ik de korte afstand van 34 kilometer liep en niet de 140 kilometer, riepen mensen ‘Allez le Pont-l’Abbé!’ of verwezen ze naar het Leclercaccount. Daar moest ik echt om lachen. Eerst was ik verrast en dacht ik: wat is dit nu weer? Ook tijdens de Marathon de Paris herkenden mensen me, dus ik was makkelijk te identificeren. Het blijft leuk, want een persoonlijke aanmoediging is toch beter dan het herhaalde ‘allez allez allez’ dat je 42 kilometer lang hoort en dat je op den duur behoorlijk de keel uit kan hangen, zeker als je het zwaar hebt.

Vind je het vervelend dat mensen je niet uitsluitend als ‘de marathonloper’ zien?

Idealiter zou ik als hardloper 190.000 volgers hebben. Maar goed, zo werkt het nu eenmaal. Dankzij Leclerc kon ik ook mensen bereiken die me daar ontdekten en hen naar mijn persoonlijke account leiden. Het grappige was dat sommigen me al lange tijd volgden via mijn hardloopaccount en toevallig een video van Leclerc Pont-l’Abbé tegenkwamen, zonder te beseffen dat het om dezelfde persoon ging. Dat was echt komisch.

Irriteert het woord ‘influencer’ je, of spreekt het je juist aan?

Het irriteert me niet, maar het heeft helemaal niets met mij te maken. Ik zie niet in hoe ik iemand of iets zou beïnvloeden. Het enige wat ik interessant vind, is wanneer iemand zegt: ‘Dankzij jou ben ik beginnen te lopen.’ Maar de influencer in de betekenis van ‘koop dit, koop dat’... nee, absoluut niet. Alle producten die ik aanprijs, gebruik ik al tien jaar. Mijn eerste marathons in 2016 liep ik met ‘Overstim.s’, zonder dat er sprake was van een samenwerking. Ik had hun producten zelf gekocht. Later boden ze me producten aan en heb ik dat geaccepteerd, omdat ik hun merk al gebruikte. Ik wil mensen ertoe aanzetten om te bewegen, te sporten en hun levensstijl te verbeteren. Het verschil tussen een influencer en een gewone kerel is gewoon het aantal volgers. Met tien volgers heet iemand een gewone Instagramgebruiker, met 100.000 heet hij een influencer. Ik ben gewoon een kerel met Instagram.

Wat laten 22 marathons na in een lichaam? Is dat van jou sinds 2014 sterk veranderd?

Ik had lange tijd overgewicht en woog bijna 100 kilo. Als je 30 kilo verliest, wil je die nooit meer terug. Wat echt veranderd is, is mijn voeding, en dat gebeurde niet eens bewust. Volgens mij heeft hardlopen alles onbewust veranderd. Mijn brein moet hebben bedacht dat het, om deze inspanning te kunnen blijven leveren, de juiste energie nodig had. Dat ging vanzelf. Fysiek raakte ik in het begin regelmatig geblesseerd omdat ik de warming-up oversloeg. Vandaag, en ik klop het af, heb ik misschien al zes jaar geen blessure meer gehad. En sinds vier of vijf jaar heb ik na een marathon nauwelijks nog spierpijn. Ik doe soms alsof ik wel last heb, om mensen niet te verbazen, want ik zie iedereen zwoegen op de trappen. Zelf kan ik de dag na een marathon nog een sprintje trekken om de trein te halen. Ik voel wel dat het bij mijn pezen wat stroever gaat, maar niets houdt me tegen om normaal te functioneren.

De Majors brachten je naar Tokio, Sydney, Boston, Londen, Berlijn en New York. Welke stad heeft buiten de wedstrijd de meeste indruk op je gemaakt?

Zonder twijfel Tokio in 2023. Mijn kinderen zijn gek op Japan en waren een week voor de start boos op me omdat ze niet meegingen. Uiteindelijk was het geweldig en overtrof de ontdekking van het land al mijn verwachtingen. Daarna Sydney. Toen ik thuiskwam, zei ik tegen mijn vrouw dat we absoluut terug moesten om Australië met een 4x4 te doorkruisen, zo uitzonderlijk zijn de landschappen. En dan is er Boston, een stad met iets unieks, waar je de oorsprong van Amerika echt voelt. Het oudste restaurant van de Verenigde Staten, een heel Engelse sfeer, totaal anders dan New York of Chicago. Precies daarom loop ik marathons: zonder dat doel was ik nooit in Japan, Australië of Zuid-Afrika geweest. We zeggen altijd dat we er ooit naartoe zullen gaan, maar je inschrijven voor een wedstrijd geeft je een reden om jezelf die ‘waanzin’ cadeau te doen.

De mens is gemaakt om te lopen. We zijn er morfologisch voor geprogrammeerd, maar leven precies het tegenovergestelde van hoe we zouden moeten leven.

Zie je jezelf dit tempo nog lang volhouden?

Mijn planning staat al vast tot april 2027. Shanghai zou in 2028 aan de Majors moeten worden toegevoegd, dus ik denk dat ik tot dan goed zit. Omdat Londen en Tokio nog ontbreken voor mijn tweede medaille van de zes, heb ik in december ook Valencia gepland. Als mijn laatste marathon van 2026 in mei plaatsvindt en de volgende pas in maart 2027, is dat wel erg lang. Ik ben niet van plan te stoppen. Na de Majors wil ik een nogal gek project proberen: een jaar lang elke week een marathon lopen. Als ik alle officiële wedstrijden in Frankrijk combineer met weken zonder wedstrijd waarin ik zelf een parcours uitzet, denk ik dat het haalbaar is. Eén marathon per week op rustig tempo is vermoeiend, maar het lijkt me uitvoerbaar.

Als je jouw kijk op hardlopen vandaag in één zin moest samenvatten?

De mens is gemaakt om te lopen. We zijn er morfologisch voor geprogrammeerd, maar leven precies het tegenovergestelde van hoe we zouden moeten leven. De overgrote meerderheid van de mensen zit voortdurend stil, terwijl ons lichaam daar niet voor gemaakt is. Dat is misschien niet bepaald goed voor de toekomst van de mensheid. Dat is in elk geval mijn mening.