Hardlopen: de rituelen en bijgeloven van wedstrijdlopers

Voor Louis Michel (Clermont Auvergne Athlétisme) waren rituelen niet altijd vanzelfsprekend. Na een overstap naar een andere club volgde een verloren jaar, waarin hij besloot “strakker te werken en beter naar de coach te luisteren.” Het kwartje viel in 2023, na enkele moeilijke jaren, toen de Franse juniorenkampioen van 2022 op de 10.000 meter een sterke 5 kilometer liep. “Ik heb alles opgeschreven wat ik in de week en op de dag voor die wedstrijd had gedaan. Daaruit is mijn routine ontstaan, al is die sindsdien nog veranderd”, vertelt de middellangeafstandsloper.

“ Als ik mijn gewoontes heb gevolgd en de wedstrijd toch niet loopt, kan ik mezelf niets verwijten. Als ik mijn wedstrijd mis, komt dat eerder doordat ik in de weken ervoor slecht heb getraind of die dag niet goed heb gelopen. Door me aan een routine vast te houden, voorkom ik dat ik negatief en te angstig word, want bij grote evenementen voel ik veel stress. In mijn hoofd weet ik voor en tijdens de wedstrijd precies wat ik moet doen. Het zit in me en dat stelt gerust.

Zijn vaste patroon begint met een duurloop op de dag voor de wedstrijd, waarvan de lengte varieert, aangevuld met loopscholing en versnellingen, afhankelijk van het belang van het evenement. Een generale repetitie, 24 uur voor het moment suprême.

In de dagen vooraf richt Louis Michel zich volledig op de wedstrijd. Sommige rituelen stammen uit de periode met zijn eerste trainer, Julien Chastang. De Schotse douches zijn daar een goed voorbeeld van, met afwisselend warm en koud water, net als met zijn “voeten tegen de muur” voordat hij gaat slapen.

De gewetensvolle atleet let op elk detail. Op de dag voor de wedstrijd gaat er elke vijftien minuten een alarm af om hem eraan te herinneren te drinken. “Een grote verandering” die hem helpt zich klaar te voelen op de wedstrijddag. De 10 kilometer-specialist vult zijn protocol aan met een arnicamassage en trekt zorgvuldig zijn compressiekousen aan: “vier uur ’s ochtends, één uur uit, vier uur ’s middags.” Video’s van andere lopers geven zijn motivatie een extra impuls. Om 20.30 uur gaat het scherm van zijn telefoon uit. Om 22 uur ligt hij in bed. De stilte daalt neer, zwaar als vlak voor het startschot. Twee uur later geeft Louis Michel zich in het donker over aan de slaap, al volledig gericht op de strijd van de volgende dag. ’s Ochtends volgt een warme douche, met compressiekousen onder zijn trainingspak. “Ik weet niet of dit mijn benen echt lichter maakt, maar ik krijg er in elk geval vertrouwen door.”

De 24-jarige hoopvolle atleet heeft met 29:03 op de weg over 10 kilometer (2025) de zestiende beste Franse U23-prestatie aller tijden achter zijn naam staan. Hij stemt zijn aanpak af op het belang van het evenement. Voor een gewone voorbereidingswedstrijd voegt hij soms iets toe of test hij iets nieuws. “Als het werkt, neem ik het op in mijn echte routine.” Van uitgesproken bijgeloof rond zijn wedstrijdkleding is inmiddels geen sprake meer. “ In het begin moest ik dezelfde short en dezelfde sokken aan. Nu maakt dat niet meer uit, al trek ik op de belangrijkste dag van het jaar, die van de Prom’Classic, graag mijn favoriete outfit aan.”

© Louis Michel (Clermont Auvergne Athlétisme) © Larry shooting 63

Een wedstrijd voorbereiden als een feest

Waar sommigen vaste handelingen eindeloos herhalen, houden anderen liever afstand van een strakke routine. Louis Michel zweert bij discipline, maar Louisa Esmouni (Montpellier Athletic Mediterranée Métropole) kiest voor flexibiliteit. De atlete uit Montpellier werd twee keer geselecteerd voor de Franse ploeg, voor de Europese kampioenschappen U23 op de 1500 meter en de Europese crosskampioenschappen voor beloften, en kent de grote afspraken inmiddels goed. “Ik heb geen vast ritueel voor elke wedstrijd, ook al zijn er dingen die ik vaak doe om me klaar te voelen. Ik wil mezelf niet wijsmaken dat alles elke keer op precies dezelfde manier moet verlopen om goed te presteren.”

De atlete, die in 2025 een persoonlijk record van 4:12,54 op de 1500 meter liep, werkt in aanloop naar haar wedstrijd telkens vergelijkbare trainingsweken af, met steeds dezelfde rustdag en een soortgelijke laatste training voor elke meeting. Op de dag ervoor of op de wedstrijddag schrijft de vaste bezoekster van het nationale podium graag haar gedachten op in een notitieboek. Zo kan ze zich concentreren en de wedstrijd al voor zich zien.

© Louisa Esmouni (Montpellier Athletic Mediterranée Métropole) © STADION-ACTU

Haar kostbaarste ritueel is vooral esthetisch. Op wedstrijddagen, voordat ze de rode atletiekbaan of de genadeloze modder opstapt, besteedt Louisa Esmouni extra aandacht aan haar uiterlijk. “Ik voel me graag mooi voor de wedstrijd”, glimlacht de atlete, die door haar vader Rachid Esmouni wordt getraind. “Het is voor mij belangrijk om tijd te nemen om me klaar te maken.” Haar haar vlechten hoort daar steevast bij. “Het is nooit hetzelfde kapsel. Soms twee vlechten, soms een gevlochten knot. Ik vind het leuk om af te wisselen.” Een verzorgde look als harnas van zelfvertrouwen.

De mindset van een gepassioneerde wedstrijdloper

Methodisch, maar niet helemaal rigide: Samuel Legat (Fac Andrézieux) bereidt zich nauwgezet voor. Zijn laatste training precies 24 uur voor de wedstrijd afwerken hoort daarbij. “Soms lukt dat niet, maar daar maak ik me niet druk om. Bijvoorbeeld wanneer ik met mijn club naar de Franse crosskampioenschappen reis”, relativeert de steepleloper. In zijn laatste voorbereiding houdt hij ook van “trainingen die vertrouwen geven”: intervallen op wedstrijdtempo, maar over kortere afstanden.

© Samuel Legat (Fac Andrézieux) © Larry shooting 63

Bijgeloof is onder lopers wijdverbreid. Ook de belofte van Fac Andrézieux ontkomt er niet aan. In zijn kast hangen twee wedstrijdshirts naast elkaar: een met het oude clublogo en een met het nieuwe. “Het eerste droeg ik toen ik geblesseerd raakte en niet goed presteerde. Sindsdien draag ik het helemaal niet meer, voor het geval het aan het shirt lag”, grapt de pupil van Thibaud Naël. “Er zijn ook shorts die ik voor wedstrijden bewaar. Ik trek de exemplaren weer aan die het eerder goed hebben gedaan. In 2025 draaide ik een sterk seizoen, met 8:43,66 op de 3000 meter steeple, altijd in dezelfde adidas-short.”

Om zijn zenuwen te temperen, vertrouwt de middellangeafstandsloper op organisatie. “Ik voel me beter als ik al mijn spullen van tevoren klaarleg: mijn shirt, startnummer, schoenen…” Ook zijn voeding is klassiek: hij kiest voor een koolhydraatrijk menu en zorgt dat hij voldoende drinkt.

Niet zozeer zijn gewoontes, maar vooral zijn mentale houding is veranderd. Samuel Legat was lang angstig, maar is wedstrijden anders gaan bekijken, zeker wanneer er veel op het spel staat. De grote evenementen leerden hem relativeren. Kalmte is een wapen geworden.

Ik ben gaan beseffen hoeveel geluk ik heb dat ik naast toppers aan de start mag staan. Ik probeer er zo veel mogelijk van te genieten, want je weet niet of je zulke momenten nog eens zult meemaken. Ik denk aan alle keren dat ik geblesseerd was. Alleen al aan een startlijn staan is ongelooflijk, en daar geniet ik elke keer van. Vroeger werd ik erdoor overspoeld, nu helpt deze kijk me om boven mezelf uit te stijgen en kalm te blijven.

Nauwgezette voorbereiding en visualisatie

Orde en discipline zijn volgens drievoudig Frans kampioene Camille Place (EA St Quentin en Yvelines) de sleutel om spanning te voorkomen. De drievoudig geselecteerde Franse international, op de Europese cross- en baankampioenschappen op de 5000 meter, houdt er een ijzeren discipline op na. Specifieke voeding, een nauwgezette voorbereiding: bij de meervoudig Frans kampioene ligt alles vooraf klaar. Haar tas is gepakt, haar warming-upkleding en wedstrijdoutfit zijn zorgvuldig opgevouwen en haar spikes gecontroleerd. “Ik vind het prettig als alles geregeld is. Ik mik op minstens acht uur slaap, al lukt dat door de spanning voor een belangrijke wedstrijd niet altijd”, vertelt de atlete.

© Camille Place (EA St Quentin en Yvelines) © STADION-ACTU

Voor een belangrijke wedstrijd gaat haar wekker minstens vijf uur voor de start, zodat ze alert aan de start verschijnt, ook als dat betekent dat ze bij het krieken van de dag moet opstaan. “Ik doe vijftien minuten rustig aan om mijn spieren wakker te maken, of ik maak een wandeling terwijl ik nadenk over het verloop van de wedstrijd. Ik eet vijf uur voor de start en neem twee of drie uur ervoor nog een klein beetje.”

Daarom komt de crossloopster vroeg aan op de wedstrijdlocatie. De atlete uit Oyonnax kijkt om zich heen en neemt de sfeer in zich op. “Ik wil de plek en de sfeer aanvoelen, een rondje lopen en de omgeving verkennen. Daarna ga ik op de tribune zitten en visualiseer ik de strijd.” De baanatlete, die in 2025 een persoonlijk record van 15:33 op de 5000 meter liep, sluit haar ogen en ziet zichzelf winnen. Een mentale voorbereidingstechniek die voor haar onmisbaar is, midden in de drukte van het stadion.

Haar warming-up begint “ruim een uur” voor het beslissende moment, zodat ze “rustig” blijft. Net als veel anderen heeft de pupil van Cédric Beaurain haar geluksbrengers.

Ook al verandert mijn outfit per periode, sommige dingen heb ik altijd bij me, zoals een haarelastiek en een bepaalde sportbeha. Ik heb twee of drie paar oorbellen die ik op belangrijke dagen draag. Tijdens het crossseizoen geldt: als een bepaald kledingstuk me een keer geluk heeft gebracht, is de kans groot dat ik het de volgende keer opnieuw aantrek.

Precieze rituelen of juist bewust veel vrijheid: elke loper heeft zijn eigen manier om met de druk om te gaan. Maar aan de start, bijgelovig of niet, telt uiteindelijk maar één ding: lopen, jezelf overstijgen en na een verbeten strijd de lange trainingsuren verzilveren.