Nachtlopen: waarom wil iedereen rennen als de rest slaapt?

Van grote evenementen zoals Les Foulées de l’éléphant en Glow Runs die aan een dansvloer doen denken tot kleinschalige wedstrijden en ekidens in de natuur: nachtelijke loopwedstrijden winnen terrein. Minder strak omlijnd, vrijer van opzet en vaak doordrenkt van een feestelijke sfeer spreken ze een steeds breder publiek aan, op zoek naar een andere manier van lopen: iets minder gefocust op de klok, iets dichter bij de sensatie. Een rondgang langs een fenomeen dat nooit snurkt.

Het is laat. Soms 21 uur, middernacht of nog veel later. Terwijl de rolluiken in de steden naar beneden gaan en het platteland in stilte hult, trekken de dappersten eropuit voor hun warming-up. Met hun hoofdlampen stevig op het hoofd en de veters strak aangetrokken vertrekken ze de nacht in. Steeds meer lopers verkiezen de duisternis boven het felle daglicht en wachten niet tot de zon opkomt om aan de start te staan. Fluorescerende stadsruns, halfwilde trails, ekidens met vrienden of 10 kilometer door de nog warme straten van een zomeravond… De formats vermenigvuldigen zich, de startnummers zijn in recordtijd weg en nachtelijke pelotons zijn geen curiositeit meer, laat staan een bevlieging van slapelozen die snakken naar endorfine. Het is een echte trend, en die blijft groeien.

Sterren in de ogen, geen watts in de benen

’s Nachts lopen draait in de eerste plaats om de sfeer. Een gevoel. Een ervaring op zich. Je hoeft niet ver weg te gaan om het gevoel te krijgen dat je een klein avontuur beleeft. Je zet gewoon een hoofdlamp op, laat de straatverlichting achter je en duikt een pad of een verkeersvrije avenue in. De omgeving verandert alles: herkenningspunten vervagen, je blik wordt scherper en je ademhaling wordt je gids. “ ’s Nachts loop ik anders, vertelt Thomas, een recreatieve loper met zes marathons op zijn naam. Ik ben minder met prestaties bezig en meer met wat ik voel. Ik let sterker op mijn voetplaatsing en mijn ademhaling. Het is bijna meditatief.” Geen brandende zon meer, geen verstikkende hitte, alleen je adem, je passen en soms vogelkreten of het geluid van de verre stad.

Je zou denken dat de vermoeidheid de overhand krijgt en de nacht ontmoedigt. Het tegendeel is waar. Nachtelijke lopers praten niet over prestaties, maar over de kick. Over opwinding. Over het gevoel alleen op de wereld te zijn, of juist samen een intens moment te beleven. Een soort stilzwijgend pact: als iedereen op dit uur aanwezig is, moet daar een goede reden voor zijn. Zoals bij Les Foulées de l’éléphant, een nachtelijke 10 km die de avond voor de Marathon de Nantes plaatsvindt, en die werd “opgezet om een nauwelijks bestaand loopaanbod aan te vullen, legt Julien Gaborieau uit, de oprichter van Les Foulées de l’éléphant. De wedstrijd ontstond in 2016, in verbinding met de beroemde olifant van Les Machines de Nantes, als onderdeel van de marathon van Nantes. “Het is een beetje een ufo in de loopwereld!”, kan hij alleen maar bevestigen. Maar niet alleen lopers met een overvloed aan energie zijn van de partij: ook het publiek heeft nog lang niet alles gezegd. Het evenement is populair geworden, de lokale bevolking heeft de wedstrijd omarmd en staat elk jaar klaar om de deelnemers aan te moedigen. Hetzelfde geldt voor de Ronde Nocturne de Ponts Bleus, georganiseerd in Martigues, waar “de wedstrijd een van de grote zomerevenementen van de stad is”, omdat veel toeschouwers het evenement bijwonen. “Tussen de mensen die wandelen en degenen die op de terrassen eten, krijg je een enorme massa en ontstaat er een sfeer die perfect in de festiviteiten past”, benadrukt de huidige voorzitter van Martigues Sport Athlétisme, Thierry Daurelle.

Volgens mij is dit de eerste nachtelijke wegwedstrijd die in Frankrijk is georganiseerd. “
Julien Gaborieau

Van ultra tot urban: formats bij de vleet, voor elke smaak en elk uur

La SaintéLyon, met zijn start om middernacht en bijna 80 kilometer tussen Saint-Étienne en Lyon, geldt als een pionier. Mickaël heeft zich ingeschreven voor de volgende editie van de wedstrijd in de Rhône-Alpes. “Als je om drie uur ’s nachts alleen midden in het bos staat, speel je geen toneel meer, vertelt deze liefhebber van nachtelijke runs. Je loopt met wat je hebt. En daardoor voelt de finish nog intenser.” Het was trouwens dit evenement dat de oprichter van Les Foulées de l’éléphant inspireerde. “Volgens mij is dit de eerste nachtelijke wegwedstrijd die in Frankrijk is georganiseerd”, vertelt de adjunct-algemeen directeur van OC Sport, een bedrijf dat grote evenementen organiseert en in Nantes een gespecialiseerde afdeling heeft.

Deze wedstrijd ontstond na een eerste vaststelling, die de loper en medeorganisator met ons deelt: “In het kader van de Marathon de Nantes waren er aanvankelijk maar twee wedstrijden en geen halve marathon. Ik stelde de organiserende club Courir à Nantes voor om er een te organiseren.” De toevoeging van de halve marathon bracht een grote toestroom van deelnemers op gang, waarop de organisatoren zich moesten aanpassen. Om de nieuwe wedstrijd in het programma van zondag op te nemen en de omwonenden niet te lang te belasten, vonden ze een oplossing die een groot succes bleek. Juliens droom om de SaintéLyon te lopen veranderde en het idee om mensen ’s nachts te laten lopen kreeg vorm. De overgang van deze 10 km op zondagochtend naar zaterdagavond verliep niet zonder moeite, maar dankzij de vastberadenheid van de initiatiefnemer kreeg de wedstrijd haar plek, met een exclusieve start vanaf Les Machines de l’île.

Van nachtelijk aperitief en dj-set tot een snellere tijd: de wedstrijd heeft haar zomer gevonden

Andere wedstrijden, zoals de Ronde Nocturne des Ponts Bleus, vinden midden in juli plaats. Het tijdstip is dan het beste alternatief om de hitte te trotseren. Tussen twee duiken in zee en een diner aan de haven door is deze wedstrijd een vaste afspraak voor lopers die hun ritme willen behouden of een nieuwe ervaring willen opdoen. Maar ook voor wie zich op een zomeravond wil uitdagen. De meeste deelnemers komen uit de regio, al laten elk jaar heel wat vakantiegangers zich verleiden. Dankzij haar reputatie trekt het evenement zelfs lopers aan die speciaal voor de wedstrijd de reis maken. Feestelijk én geschikt om een snelle tijd neer te zetten, ondanks enkele hellingen ter hoogte van de twee bruggen, mocht deze populaire wedstrijd al grote namen uit de discipline verwelkomen, zoals Nicolas Navarro, die in 2021 voor spektakel zorgde. Wat is haar kracht? De levendige sfeer, die perfect aansluit bij de stadsanimatie, het toeristische en ontdekkende karakter, en de kans om midden in de zomer te lopen zonder de zwaarste hitte van de dag te moeten doorstaan.

En dan is er nog de feestelijke kant, waar hardlopen flirt met electro. Glow Run en Color Night Run staan voor fluorescerende avonden waarop lopers op een gigantische dansvloer op reusachtige vuurvliegjes lijken. Lichtshows, dj’s langs het parcours en een startnummer dat evenveel weg heeft van een concertticket als van een bewijs van sportieve prestaties. “Ik loop niet vaak, maar dit was echt een avondje uit. Dj’s, licht, verklede mensen, het was van begin tot eind leuk”, vertelt Julien, 24 jaar, deelnemer aan de Color Run van Bordeaux op 25 mei jongstleden. “Je kijkt niet naar je tijd, je geniet.” We zitten duidelijk halverwege een wedstrijd en een feestje. En dat slaat aan. Toch sluit dit compromis prestaties niet uit. Les Foulées de l’Éléphant bewijzen het: tegelijk een groot feest in Les Nefs, met vuurwerk en een nachtclubsfeer, want de oprichter is “een muziekliefhebber”, én een speelterrein waar sommigen hun persoonlijke records aanscherpen. “De vaste kern van sterke lopers komt nog altijd, want we mogen regionale atleten verwelkomen die een goed niveau hebben”, legt Julien Gaborieau uit. In het jaar waarin de wedstrijd ontstond, droomde hij ervan er een “klein Frans New York” van te maken, naar het voorbeeld van “een geweldig Amerikaans feest waar New Yorkers de lopers als helden toejuichen”. En de uitdaging lijkt geslaagd: “Als ik zie wat voor feest het afgelopen april was, denken we dat we onze missie hebben volbracht”, besluit de trotse oprichter.

Ik had nog nooit ’s nachts gelopen en deed mee vanwege het bijzondere karakter. Uiteindelijk vond ik de sfeer geweldig. Mensen praten meer met elkaar, het is minder individualistisch “
Charlotte, beginnende liefhebber van nachtelijke runs

De wedstrijd, maar niet alleen

De explosie van nachtelijke evenementen weerspiegelt ook een diepere behoefte. Wel zin in sport, maar vooral in een ervaring. Hardlopen wordt een aanleiding om eropuit te trekken, mensen te ontmoeten, adem te halen, te vertragen of te ontsnappen. “Ik had nog nooit ’s nachts gelopen en deed mee vanwege het bijzondere karakter”, vertelt Charlotte, die steeds meer plezier beleeft aan deze late loopuren. “Uiteindelijk vond ik de sfeer geweldig. Mensen praten meer met elkaar, het is minder individualistisch.” Wedstrijden zijn niet langer alleen tests tegen de klok, maar worden momenten buiten de dagelijkse routine. En dat lukt ’s nachts beter dan overdag. Met een glimlach staan de lopers van Les Foulées de l’éléphant klaar voor de start. “Iedereen is blij om hier te zijn, niet per se met het doel een persoonlijk record te lopen, maar om een fijne tijd met naasten te beleven”, beschrijft de man die de wedstrijd al bijna tien jaar op gang schiet.

De voorzitter van MSA maakt zich geen zorgen over de verkoop van de startnummers en vertelt: “Vorig jaar hebben we het aantal deelnemers op 1.000 begrensd en donderdag was de wedstrijd al vol. Dit jaar gaan we naar 1.200 deelnemers. Vorige week zaten we al aan 600.” Ook al heeft de Ronde Nocturne des Ponts Bleus het FFA-label en is ze dus kwalificerend voor de Franse kampioenschappen 10 km, en ook al is het inschrijfgeld bijzonder aantrekkelijk, daarmee verklaar je haar enorme succes nog niet. Thierry vindt het belangrijk dat “het een betaalbare wedstrijd blijft voor iedereen, zowel voor recreatieve lopers die met vrienden of familie willen deelnemen”. Het enthousiasme komt evenzeer voort uit het feestelijke karakter als uit de prachtige plekken die deelnemers onderweg ontdekken.

Een podium voor een nieuwe manier van hardlopen

Het succes van deze nachtelijke formats getuigt ook van een grote verandering in het hardlopen. Het vaste model van de halve marathon op zondag om 9 uur, met om de vijf kilometer een bevoorrading met bananen, is al zo’n tien jaar verleden tijd. Toen Les Foulées de l’éléphant in 2016 in Nantes ontstond, had Julien Gaborieau al “zin om de deelnemers een nieuwe ervaring te bieden en een zijstap te maken in de loopwereld”, die hij wat gezapig vond. “Er is altijd een mooie start- en finishlijn, maar daar houdt het op”, stelde hij vast. Die visie sluit aan bij wat lopers vandaag in hun sport zoeken: betekenis, plezier en emotie. Dat biedt de wedstrijd in Nantes, die vanaf de eerste editie 6.000 lopers samenbracht. En ook de Ronde Nocturne des Ponts Bleus biedt die ervaring. Die “zou al haar charme verliezen als ze ’s ochtends plaatsvond”, geeft de organisator toe. “Het maakt deel uit van de geschiedenis en het specifieke karakter van onze wedstrijd dat we die ’s nachts organiseren, bij zonsondergang, met een start om 21.15 uur en niet precies om 21 uur”, erkent Thierry Daurelle. Deelnemen aan deze wedstrijden is een moment dat bijblijft en niet zomaar uit je week verdwijnt. De nacht, met alles wat ze aan intimiteit en vrijheid meebrengt, vormt het sluitstuk van die zoektocht en biedt lopers precies wat ze nodig hebben.

La Ronde Nocturne des Ponts Bleus Martigues

Ons levensritme dwingt ons steeds vaker om laat te lopen. Na het werk, na de kinderen, na een drukke dag is het tijd om te trainen. Alleen hebben sommigen besloten er een moment van plezier van te maken in plaats van een verplicht nummer. De avondloop wordt dan een hap frisse lucht, een dosis rust of adrenaline, afhankelijk van je stemming. Waarom geen avontuur met vrienden, een traditie of een ritueel? Als je eenmaal gewend bent om in het donker te lopen, kun je die lijn doortrekken en aan de start van Les Foulées de l’éléphant verschijnen. Voor sommigen markeert die nachtelijke wedstrijd een mijlpaal: voor het eerst een 10 km uitlopen of, wie weet, beginnen aan steeds meer wedstrijden. Het is de perfecte gelegenheid: een eerste nachtelijke wedstrijd met vrienden en daarna komt de rest vanzelf. Wat je doel ook is, plezier blijft het sleutelwoord.

De nachtelijke ronde heet zo omdat ze rond Martigues loopt“
Patrick Thibaut, Ronde Nocturne des Ponts Bleus

Je stad opnieuw ontdekken in het ritme van de nacht

Zowel overdag als ’s nachts verandert onze waarneming, net als onze gevoelens. Misschien geeft het doorkruisen van de stad in het licht van de straatlantaarns, maar ook in de flitsen van de schijnwerpers die speciaal voor de gelegenheid zijn opgesteld, een heel nieuwe dimensie aan een metropool die je al talloze keren van alle kanten hebt doorkruist. In Nantes passeren de deelnemers de mooiste plekken van de stad: place Graslin, place Royale, langs de ringen… Het doel is de winkel- en industriegebieden te vermijden, die zich minder lenen voor het bewonderen van het erfgoed. Dankzij de kleine extra’s langs het parcours kan de wedstrijd van Les Foulées de l’éléphant Nantes zelfs enkele uren lang omtoveren tot een “klein Disneyland van het hardlopen”. In Cahors klinkt hetzelfde verhaal. Daar organiseert Benoît Bosc, een voormalige gepassioneerde langeafstandsloper en outdoorliefhebber, met zijn team een nachtelijke ekiden “omdat mensen daardoor overdag vrij waren en de avond voor een andere, opwindendere en magische sfeer zorgde”.

Overdag kunnen bepaalde plekken niet worden vrijgemaakt voor een wedstrijd, terwijl ze ’s nachts vaak wel toegankelijker zijn. La Ronde nocturne des Ponts Bleus ontstond zeven jaar geleden met het doel om “de historische wijken van Martigues te bezoeken, een bijzondere stad die door het water in drie wijken wordt verdeeld”, legt voorzitter Thierry Daurelle uit. Voormalig voorzitter van Martigues Sports Athlétisme Patrick Thibaut gaf de wedstrijd haar naam, als verwijzing naar de twee bruggen die de wijken met het eiland verbinden en tijdens de wedstrijd meerdere keren worden overgestoken. “De nachtelijke ronde heet zo omdat ze rond Martigues loopt”, verduidelijkt Thierry. Doordat de wedstrijd ’s nachts plaatsvindt, kan het stadscentrum beter “volledig autovrij worden gemaakt”.

Bij meer natuurgerichte formats moet je je kunnen oriënteren en de paden een beetje kennen. ’s Nachts veranderen de omstandigheden.“
Benoît Bosc, voorzitter van de organisatie van de Ekiden de Cahors

’s Nachts verandert alles… ook je materiaal

Lopen in het donker zet je oriëntatie op zijn kop en je materiaal ontsnapt daar niet aan. Lopen in het donker vraagt om een aangepaste voorbereiding. Verlichting wordt cruciaal: vertrekken met een noodhoofdlampje is uitgesloten. Je hebt een echte, krachtige lamp nodig, met een brede en stabiele lichtbundel die het hele parcours meegaat. “’s Nachts heb je goede verlichting nodig, dat is onmisbaar. Bij het mountainbiken hebben we een stevige hoofdlamp en voor het lopen geldt hetzelfde”, benadrukt de voorzitter van de Ekiden de Cahors. Hij weet waarover hij praat: al jaren coördineert hij dit stedelijke evenement, dat bijna 1.000 deelnemers in estafettevorm door de nachtelijke straten van de stad lokt.

Maar niet alleen het licht moet op orde zijn. Het terrein kan verrassen, je voetplaatsing wordt onzekerder en je concentratie moet een versnelling hoger. “Ja, je moet toch een beetje voorbereid zijn en enige ervaring hebben”, vertelt hij. “Bij een wedstrijd als de onze is alles goed gemarkeerd, dus het is niet zo ingewikkeld. Maar bij meer natuurgerichte formats moet je je kunnen oriënteren en de paden een beetje kennen. ’s Nachts veranderen de omstandigheden.” Je uitrusting moet dus voorbereid zijn op onverwachte situaties: een windjack in je rugzak, ademende maar warme kleding, reflecterende accessoires en schoenen met voldoende grip… En vooral: improviseer niet. “Zoals bij elke sportwedstrijd moet je jezelf onder de juiste omstandigheden brengen. Ik vind dat je vooraf een paar keer ’s nachts moet trainen, in vergelijkbare omstandigheden. Zo voorkom je onaangename verrassingen.” Het advies geldt voor iedereen, van de gelegenheidsloper tot de ervaren trailrunner. ’s Nachts verloopt niets helemaal hetzelfde: schaduwen misleiden, geluiden verstoren en vermoeidheid voelt anders. Maar precies dat maakt dit format zo aantrekkelijk.

Eén vaststelling staat als een paal boven water: deze nachtelijke wedstrijden zetten iets essentieels opnieuw centraal, namelijk de verbinding. In het donker praten we meer. We moedigen elkaar aan, lachen en stellen elkaar gerust. We vergeten het horloge een beetje en vinden terug wat ons doet lopen: een moment voor jezelf, maar niet noodzakelijk alleen. Een gevoel van vrijheid, zonder ooit geïsoleerd te zijn. Een uitdaging, zeker, maar geen oorlog tegen jezelf.

En dan is er die kleine euforie bij de start, de “veel succes” die in het donker wordt toegefluisterd, de glimlach bij de bevoorrading en de muziek in de verte die de lucht doet trillen. Dat wat vage, bijna tijdloze moment van eenheid, maar tegelijk ontzettend menselijk. ’s Nachts lopen betekent niet alleen vooruitgaan in het donker. Het betekent baden in licht: het licht van de lampen van andere lopers, van meelevende blikken en van die menselijke warmte die sterker schijnt dan welke schijnwerper ook.

➜ Ontdek de kalender met nachtelijke loopwedstrijden.