Marathon in een baan om de aarde: wanneer astronauten in de ruimte lopen

Sunita Williams bijt het spits af in Boston

Editie 2007 van de Marathon van Boston. De spanning van de start is voelbaar bij de duizenden deelnemers. Ook wind en regen zijn van de partij. Op 400 kilometer boven de lopers, in de stilte van de ruimte, staat startnummer 14000 eveneens klaar. De Amerikaanse astronaut Sunita Williams, geboren op 19 september 1965, gaat namelijk tegelijk met alle andere deelnemers van start op de loopband van het Internationaal Ruimtestation, dat met 27.600 kilometer per uur rond de aarde draait. Na ruim 4 uur en 24 minuten loopt ze de marathon virtueel uit en wordt ze de eerste mens die deze prestatie in de ruimte levert. In diezelfde tijd heeft het ISS bijna drie rondjes om de blauwe planeet afgelegd… duizelingwekkend. Terzijde: Sunita had haar deelname zeker niet cadeau gekregen. Ze plaatste zich voor de marathon van Boston met een tijd van 3:29:57 in de Marathon van Houston in Texas, in 2006. Gezien het fysieke niveau dat nodig is om astronaut te worden, is dat misschien geen verrassing, maar om allerlei redenen blijft het een uitzonderlijke prestatie. Tijd in de ruimte is schaars, bewegen is lastig, de leefruimte is piepklein en elke blessure in een omgeving met microzwaartekracht kan desastreuze gevolgen hebben. Spieren en botten hebben het zwaar te verduren in de ruimte, waar zwaartekracht ontbreekt. Daarom is sport zo belangrijk voor astronauten in het ISS: dagelijkse training voorkomt onder meer dat de spiermassa wegsmelt… Om de zwaartekracht van de aarde na te bootsen, liep Sunita Williams haar marathon vastgegespt aan de loopband. Na maanden training zette ze op 16 april 2007 een buitengewone prestatie neer. Een ruimtelijke prestatie, in de letterlijke én figuurlijke zin!

De ruimtelijke triatlon van 2012

Vijf jaar later was het opnieuw raak voor Sunita Williams, nog altijd aan boord van het Internationaal Ruimtestation. De astronaut, die meerdere records op haar naam heeft, werd ook de eerste persoon die een triatlon in de ruimte volbracht… Met alle beschikbare apparatuur legde Sunita het parcours van de triatlon van Malibu in Californië af, samen met de 5.000 andere deelnemers. Ze «zwom» 800 meter, fietste 29 kilometer (foto hierboven) en liep 6,4 kilometer, goed voor een totale tijd van 1:48:33. Ze gebruikte een loopband, een hometrainer en een krachttrainingsapparaat dat de druk van water op de spieren simuleert, om de omstandigheden van de wedstrijd na te bootsen. Inmiddels is ze weer op aarde, maar de geboren Ohioaanse haalde onlangs opnieuw het nieuws: zij en haar teamgenoot Barry Wilmore zitten momenteel tot eind maart 2025 vast in de ruimte. Technische problemen op het ISS maken een veilige terugkeer onmogelijk. Een andere vorm van adrenaline dan een marathon… We hopen dat beide astronauten zo snel mogelijk naar hun naasten kunnen terugkeren.

Tim Peake, uit liefde voor het hardlopen

Sunita Williams beet het spits af voor de ruimtehardlopers, maar in 2016 volgde de Brit Tim Peake. Tim Peake begon op zijn twaalfde met hardlopen en verloor zijn passie nooit. Zijn talent en doorzettingsvermogen brachten hem uiteindelijk naar de ruimte. Daarvoor was hij helikopterpiloot in het Britse leger. Nadat hij in 2009 door de Europese Ruimtevaartorganisatie was geselecteerd voor een missie naar het ISS, begon hij al snel plannen te smeden om in de ruimte te gaan hardlopen: « Zodra ik hoorde dat ik naar het ISS zou gaan, dacht ik dat het geweldig zou zijn om vanaf het ruimtestation de marathon van Londen te lopen. Het is een evenement van wereldformaat, laten we het voorbij de grenzen van deze wereld brengen ». Voordat hij een ruimtemarathonloper werd, was Tim Peake dat al op aarde: hij liep de marathon van Londen in 1999 in 3:18:50. Trouw aan zijn dromen, een liefhebber van het evenement en de feestelijke sfeer eromheen, nam Tim Peake op 24 april 2016 vanuit het ISS deel aan de 36e editie van de marathon van Londen. Op de loopband klokte hij 3:35:21, een record voor een marathon die in een baan om de aarde is gelopen.