Marathon van Amsterdam: Geoffrey Toroitich Kipchumba verrast iedereen en scherpt parcoursrecord aan

Geoffrey Toroitich Kipchumba was niet de favoriet. Dat is nog zacht uitgedrukt als je het persdossier van de organisatie erbij pakte. Daarin werden Tsegaye Getachew, winnaar hier in 2022 (2:04:49) en 2024 (2:05:38), Gabriel Geay (2:03:00 in Valencia in 2022) en Joshua Cheptegei naar voren geschoven. Die laatste had in september in Tokio afgezien van het WK atletiek om «persoonlijke redenen» (2:05:59 in Tokio in 2025). Aan dat rijtje zal voor de komende edities nu ook de naam van deze Keniaan worden toegevoegd.

Terwijl de koplopers halverwege live dicht bij het parcoursrecord komen (1:12:15 tegenover 1:12:11), gooit Gabriel Geay als eerste de knuppel in het hoenderhok. Cheptegei, die voor de derde keer de koningsafstand loopt, begint tekenen van vermoeidheid te vertonen. Het voortdurende op en neer begint hem 5 kilometer voor de finish van de door World Athletics met platina gelabelde marathon parten te spelen. De latere winnaar vliegt intussen weg en laat Getachew, Molla en de tot dan toe solide ogende Geay strijden om de tweede plaats.

De vraag is niet langer wie er zou winnen, maar of het record van de Ethiopiër Tamirat Tola uit 2021 (2:03:39) zou sneuvelen. De entree in het Olympisch Stadion geeft de man die afgelopen maart de marathon van Tokio in 2:05:46 liep nieuwe zuurstof. Al vijftig jaar wordt de geschiedenis hier, in de Nederlandse hoofdstad, geschreven. Door tien seconden van het parcoursrecord af te halen, heeft Geoffrey Toroitich Kipchumba, geklokt in 2:03:29, een nieuwe schittering toegevoegd aan deze Nederlandse diamant.

«In het eerste deel voelde ik me heel goed», vertelde de winnaar van de Marathon van Amsterdam 2025 in de perszaal. «Vanaf kilometer 30 wist ik dat ik zou doortrekken om te zien wie de sterkste was. Op kilometer 35 zei ik tegen mezelf dat ik mijn werk moest doen. Op vier kilometer van de finish zette ik mijn versnelling in. » Daarmee liep hij de vierde tijd van het jaar op deze afstand, na Sabastian Kimaru Sawe in Berlijn (2:02:16), Jacob Kiplimo in Chicago (2:02:23) en Tadese Takele in Tokio (2:03:23). Tsegaye Getachew (2:04:17) en Getaneh Molla (2:04:17) maakten het podium compleet.

Ethiopisch trio bij de vrouwen

Het is eigenlijk heel simpel. Zeven van de eerste tien loopsters komen uit Ethiopië. Ook het podium is volledig Ethiopisch. Het trio Anyalem Desta, Bertukan Welde en Mekides Shimeles lag na 35 kilometer (1:54:27) aan de leiding en maakte er een strijd van die niet zou misstaan in een Hollywoodthriller. Op 2,125 kilometer van de finish zijn er nog twee over. De eerstgenoemde plaatst dan een verwoestende laatste versnelling. De 21-jarige Afrikaanse verbeterde haar eigen recordtijd verpulverend (2:17:34 tegenover 2:22:21) en vouwde na de finish een verfrommeld briefje open: «Jesus is Lord».

«Ik ben heel blij. Ik heb ongelooflijke dingen geleerd. Deze wedstrijd is echt belangrijk voor mijn leven», vertelde ze. «Tot de laatste kilometer liepen we samen. Ik was er tot het einde klaar voor.» Toeval of niet: ook zij kwam niet voor in het persbericht. Welde (2:17:56) en Shimeles (2:19:55) pakten zilver en brons, terwijl de Française Margaux Sieracki knap achtste werd (2:25:47). Wedstrijdleider Rene Wilt en zijn hele team zijn gewaarschuwd: de komende jaren moeten ze meer oog hebben voor outsiders.

Op zijn vijftigste verjaardag was de Marathon van Amsterdam opnieuw het toneel van een zinderende strijd, bij zowel de mannen als de vrouwen. In 1975 stonden 300 lopers aan de start van de eerste editie. Een halve eeuw later liepen meer dan 30.000 deelnemers door de Europese metropool.

✔ Alle uitslagen van de Marathon van Amsterdam 2025