WK Tokio: Peres Jepchirchir klopt Tigist Assefa in de sprint en grijpt de wereldtitel op de marathon

De beslissing viel op de baan. De marathonloopsters vertrokken in hoog tempo uit het National Stadium van Tokio, onder een drukkende hitte en verstikkende luchtvochtigheid. Ze wisten dat ze eerst moesten doseren voordat ze aan het podium konden denken, deze vroege zondagochtend in Frankrijk. Zoals zo vaak werd de overwinning uiteindelijk beslist op de tartan, in de laatste meters. En zoals zo vaak was Peres Jepchirchir de slimste van allemaal. De Keniaanse olympisch kampioene van 2021 klopte topfavoriete Tigist Assefa in de sprint: 2:24:43, met twee luttele seconden voorsprong (2:24:45). Weer een supersnelle finish van de vrouw die als geen ander de laatste kilometer beheerst, terwijl haar rivale opnieuw in een sprint een grote teleurstelling moest slikken. De Ethiopische verloor zo voor de tweede keer een grote titel, nadat ze op de Olympische Spelen van Parijs tweede was geworden achter de Nederlandse Sifan Hassan. Niet haar dag.

« Ik ben zo blij met wat ik in Tokio heb laten zien, zei Jepchirchir direct na afloop. Het was zo warm en zo zwaar. Maar ik heb het gehaald. Het was niet makkelijk. Toen ik het stadion binnenkwam, kreeg ik enorm veel energie van de fans. Ik had echt niet verwacht dat ik zou winnen. Het was niet mijn plan om in de laatste meters te sprinten, maar toen ik zag dat ik nog 100 meter te gaan had, begon ik gewoon mijn benen aan het werk te zetten. Ik vond ergens nog verborgen energie. (…) Hoewel ik in mijn carrière al veel marathons heb gelopen, ben ik zo dankbaar voor deze, omdat ik de overwinning niet zag aankomen. Het is mijn eerste WK-zege en ik ben dankbaar dat die in Tokio kwam, want in Japan won ik op de Olympische Spelen ook mijn eerste olympische marathon-goud. Deze race was zwaarder. De luchtvochtigheid was ontzettend hoog en ik wist niet dat het zo warm zou worden». De 31-jarige tweevoudig wereldkampioene halve marathon schitterde eerder al op de olympische marathon van 2021 in Sapporo. Nu voegt ze een wereldtitel toe aan haar al indrukwekkende palmares, met onder meer de prestigieuze marathons van New York en Londen.

De verrassing Julia Paternain

Daarachter stal een klein Zuid-Amerikaans verhaal de show van de favorieten. De Uruguayaanse Julia Paternain, tot dan toe nauwelijks opgevallen, liep de Oegandese Stella Chesang na kilometer 38 voorbij en pakte verrassend brons in 2:27:23. De emotie was enorm toen ze hoorde dat ze op het podium stond. Ze had er totaal geen rekening mee gehouden dat ze als derde zou finishen. Het is de allereerste medaille voor Uruguay op een WK atletiek. Nog straffer: Julia Paternain, 25 jaar, werd geboren in Mexico uit Uruguayaanse ouders en groeide op in Groot-Brittannië. Zondag liep ze pas haar tweede (!) marathon.

« Ik kan het niet geloven. Ik ben in shock. Ik lette niet op mijn tijd. Ik probeerde gewoon te lopen. Het was een geweldige ervaring. Als het spannend wordt, trek ik me graag terug op mijn eigen kleine planeet en loop ik mijn eigen race. Vandaag heeft dat in mijn voordeel gewerkt. Mijn coach zei dat ik mijn eigen race moest lopen en dat de mensen me onderweg zouden steunen. Precies dat gebeurde ook. Het was de perfecte strategie. Tegen het einde dacht ik veel aan Uruguay. Ik vind het geweldig om Uruguay te vertegenwoordigen. Mijn hele familie komt daar vandaan. Ik ben opgegroeid in Engeland en woon in de Verenigde Staten. Het is een klein land, maar ik ben er erg trots op. Het enige wat ik niet leuk vind aan het land is mate (lacht). Ik hoop snel terug te keren naar Uruguay. (…) Ik zou graag een voorbeeld zijn voor jonge meisjes in Zuid-Amerika, zodat ze kunnen zien dat alles mogelijk is. Het maakt niet uit waar je vandaan komt. Het enige wat je nodig hebt, is een paar schoenen. Ik ben pas op mijn zestiende begonnen met hardlopen en ben nu 25. Iedereen kan het. »

Het mano a mano tussen Assefa en Jepchirchir

De eerste schifting kwam al bij kilometer 25, toen de Ethiopische loopsters de wedstrijd openbraken. Jessica McClain (negende in 2:29:20) en later ook Sullivan moesten lossen. Over bleef het langverwachte duel: voormalig wereldrecordhoudster op de marathon Tigist Assefa tegen Peres Jepchirchir, de huidige wereldrecordhoudster op de halve marathon. Vanaf kilometer 30 gingen de twee op hoge intensiteit de strijd met elkaar aan. Uiteindelijk trok de Keniaanse aan het langste eind na een intense sprint op de baan van het National Stadium. Ze kwam binnen in 2:24:43, slechts twee luttele seconden voor de Ethiopische Tigist Assefa (2:24:45). De Oegandese Stella Chesang (2:31:13) en de Keniaanse Madeleine Massai (uitgestapt) waren nog in de race, maar op bijna 1:40 achterstand: dichtbij, maar tegelijk mijlenver weg. De spanning hield aan tot kilometer 35, toen duidelijk werd dat de overwinning tussen Assefa en Jepchirchir zou worden beslist.

Daarvoor had de Japanse Kana Kobayashi het thuispubliek vanaf de start opgezweept door de leiding te nemen. Daarna ging het tempo omhoog onder impuls van de Afrikaanse favorieten. De Amerikaanse Susanna Sullivan, die ook op het WK van Boedapest indruk maakte, nam tot kilometer 28 het kopwerk over. Ze werd bijgehaald, maar gaf niet op en finishte als vierde in 2:28:17. Een heroïsche prestatie.

Manon Trapp had het zwaar

Voor Frankrijk beleefde Manon Trapp een leerzame marathon in de Japanse hitte. Ze finishte haar 42,195 kilometer als 32e in 2:36:09. Ze kwam door op de 58e plaats na 5 kilometer (18:11) en als 52e na 10 kilometer (36:12). De atlete uit de Savoie hield stand, ondanks de steeds groter wordende kloof met de kopgroep (1:13:08 na 20 kilometer, 36e na 35 kilometer in 2:09:21). Een ongetwijfeld waardevolle ervaring, met zo’n sterk deelnemersveld en zulke zware omstandigheden. « Mijn strategie was om voorzichtig te starten en aan het einde te versnellen, maar ik was een beetje naïef. Net als iedereen kreeg ik vanaf halverwege de wedstrijd last van de omstandigheden, vertelde de 25-jarige marathonloopster achteraf. Ik heb zo lang mogelijk ingehouden, omdat ik niet te vroeg wilde versnellen en oververhit wilde raken. Je moet de balans vinden tussen risico nemen en jezelf opblazen. Daarna wilde ik versnellen, maar ik vertraagde juist. Alles deed pijn, ik heb gedaan wat ik kon. Mijn bevoorradingen heb ik goed aangepakt. Het was een geweldige ervaring, echt iets bijzonders. De Japanners gingen helemaal op in hun steun en dat hielp me enorm om mijn tempo vast te houden, want ik kon me niet aansluiten bij een groepje. Ik had geen idee op welke plaats ik liep. Ik probeerde erdoorheen te komen en heb in de laatste drie kilometer alles gegeven wat ik nog over had om een paar plaatsen te winnen. Ik heb nergens spijt van. »