De mythe van het biertje na de marathon

‘Op de lippen al dat schuimende goud, de frisheid versterkt door het schuim, en dan langzaam op het gehemelte een geluk dat door bitterheid wordt getemperd. (…) Het onmiddellijke welbehagen, gemarkeerd door een zucht, een klakkende tong of een stilte die net zo veel zegt. De bedrieglijke gewaarwording van een plezier dat zich eindeloos ontvouwt.’ Philippe Delerm beschrijft het perfect: dat eerste slokje bier waar je tijdens een wedstrijd soms van droomt en waar je hevig naar verlangt zodra je de finish bent gepasseerd. Bier heeft voor de langeafstandsloper iets magisch: het staat tegelijk voor het einde van de inspanning en de beloning na de wedstrijd, voor troost en totale zorgeloosheid. Wie voelt zich schuldig als hij na ruim 40 kilometer voluit te hebben gelopen een biertje drinkt? Bier is een van de gemene delers van veel sporten, de vaste partner van de derde helft en van het napraten met vrienden na de wedstrijd. Volgens de legende zou de drank op basis van hop zelfs het herstel bevorderen… Maar zijn bier en sport werkelijk verenigbaar?

Een herstelbiertje… echt waar?

Om goed te begrijpen waar we het over hebben, moeten we terug naar het ontstaan van bier, lang voordat het spectaculair in je glas belandt. Om bier te maken heb je verschillende ingrediënten nodig: water, mout (afkomstig van granen, meestal gerst, tarwe of rogge), hop en gist (voor de alcoholische gisting). De eventuele toevoegingen die sommige brouwers gebruiken en die weinig te maken hebben met het ambachtelijke bier waar puristen voor staan, laten we buiten beschouwing. Zodra alle ingrediënten bij elkaar zijn, volgen vijf stappen:

• Het maischen van de granen in heet water, waarbij het zetmeel uit de korrels wordt omgezet in suiker, waarna een wort ontstaat waaraan hop wordt toegevoegd;

• De gisting in een tank, waarbij gist de suiker omzet in alcohol en koolzuurgas;

• Het lageren in een lagertank om het bier verder te verfijnen;

• De filtratie om een ‘zuivere’ vloeistof te verkrijgen;

• Het afvullen in flessen, blikjes of fusten.

© Twee finishers van de editie 2025 van de adidas 10K Paris © ASO

Het is dus duidelijk dat bier vooral koolhydraten bevat, meer bepaald maltose. Na een sportieve inspanning is het aanvullen van de glycogeenvoorraden noodzakelijk, omdat lichaamsbeweging ze heeft uitgeput. Een pluspunt voor bier!

Omdat bier van granen wordt gemaakt, bevat het enkele vitaminen en mineralen: B6, B12, magnesium, kalium en aminozuren. Maar deze stoffen, die belangrijk zijn tijdens het herstel na inspanning, zijn slechts in zeer beperkte hoeveelheden aanwezig en het spreekt voor zich dat je ze moeiteloos uit tal van andere voedingsmiddelen kunt halen. Het is een beetje zoals mensen die hun wijnconsumptie rechtvaardigen met het argument dat wijn polyfenolen bevat en bijdraagt aan een goede cardiovasculaire gezondheid… We geven bier dus een half puntje, zonder woordgrap, om het toch nog enkele verdiensten toe te kennen.

➜ Lees ook ons artikel: ‘De playlist van de marathonloper’

Alcohol, die verraderlijke vriend

Hoe lekker het ook is en hoe goddelijk dat eerste slokje na de wedstrijd ook smaakt, bier blijft in de eerste plaats een alcoholische drank. In onze samenleving wordt alcohol gezien als een onlosmakelijk onderdeel van feest en gezelligheid, terwijl mensen die frisdrank drinken vaak met de nek worden aangekeken. Toch zouden de mentaliteiten er goed aan doen te veranderen, zeker binnen de sportwereld, want alcohol is bepaald geen vriend van de atleet.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, drijft bier vocht af. Het feit dat bier op basis van water wordt gemaakt, betekent niet dat het tegemoetkomt aan de behoeften van een sporter die urenlang heeft gezweet! Meer in het algemeen droogt alcohol het lichaam uit, omdat het invloed heeft op het antidiuretisch hormoon vasopressine, dat de heropname van water in de nieren blokkeert en de urineproductie versnelt. Bovendien stimuleert hop de nierfunctie, waardoor de productie en uitscheiding van urine nog verder toenemen. Wie heeft na een biertje nooit gemerkt dat de urine overvloedig en helder is? Daarnaast wordt alcohol afgebroken door de lever, die al zwaar op de proef is gesteld door de intensieve inspanning. Tijdens het lopen produceren de spieren afvalstoffen die de lever moet verwerken, boven op zijn rol bij het op peil houden van de bloedsuikerspiegel. Kortom, die lever heeft het tijdens een marathon al zwaar genoeg, zeker omdat het bloed in de eerste plaats naar de spieren gaat. Na de inspanning verdient de lever dus alle aandacht, en een dosis alcohol gaat hem daar uiteraard niet bij helpen!

Tot slot kan het koolzuur in bier het spijsverteringsstelsel verstoren, dat tijdens een duurinspanning al zwaar onder druk heeft gestaan door uitdroging, een ongewoon voedingspatroon (met name sterk geconcentreerde sportvoeding) en de trillingen als gevolg van herhaalde landingen. En hoe zit het dan met bruiswater, dat vaak wordt aangeraden tijdens het herstel? Dat water is meestal interessant vanwege het hoge gehalte aan mineralen, wat helpt om de voorraden na een fysieke inspanning weer aan te vullen. Niet zozeer het koolzuur, maar vooral de minerale samenstelling draagt bij aan het herstel na het sporten. Kortom, de bubbels in bier helpen je niet bij het herstel!

Het idee dat bier de vriend van de marathonloper is, blijkt dus een mythe die net zo hardnekkig is als de eeltige voeten van een langeafstandsloper. Los van het onmiddellijke plezier dat het geeft, is bier na een fysieke inspanning duidelijk af te raden. Een alternatief is alcoholvrij bier (minder dan 1,2%), dat net zo veel plezier kan geven als ‘het echte’ bier, maar zonder de nadelen. En als je dat biertje aan de finish kunt laten staan, kies dan liever voor een ouderwetse fles water: er is nog altijd niets beters gevonden om je dorst te lessen en je vochtbalans te herstellen!