Marathon: Kelvin Kiptum, Ruth Chepngetich, Eliud Kipchoge, Paula Radcliffe… een legendarische top 10

Ruth Chepngetich (2u09’56 in 2024)

Een tijd die voor altijd in de recordboeken zal staan. Op 13 oktober 2024 schreef de Keniaanse Ruth Chepngetich in Chicago sportgeschiedenis: ze werd de eerste vrouw die de 42,195 kilometer onder de 2 uur en 10 minuten aflegde. Met 2u09’56 zette ze het meest recente wereldrecord neer. Een ongelooflijke primeur die haar een plaats geeft in het pantheon van de koningsafstand. Met haar aanvallende stijl liet ze die dag al haar concurrentes achter zich. Halverwege kwam ze door in een duizelingwekkende 1u04’16. Met haar 31 jaar, ze werd geboren in 1994, mag Ruth Chepngetich nog meer prestigieuze overwinningen ambiëren, zowel op de halve marathon, waar ze al een indrukwekkende verzameling zeges heeft, als op de marathon.

Tigst Assefa (2u11’53 in 2023)

De Ethiopische Tigist Assefa zette in 2023 in Berlijn een tijd van 2u11’53 neer en is daarmee de op één na snelste vrouw ooit. Op 27 april 2025 liep ze de Marathon van Londen het snelst in 2u15’50. Daarmee verbeterde ze het wereldrecord in een wedstrijd voor alleen vrouwen, dat sinds 2024 op naam stond van de Keniaanse Peres Jepchirchir, die in de Britse hoofdstad 2u16’16 had gelopen. Tigist Assefa werd in 2024 in Parijs olympisch vicekampioene, achter de Nederlandse Sifan Hassan, na een zinderende strijd. Deze voormalige 800-met loopster heeft haar vermogen om een hoog tempo op te leggen uit haar eerste specialiteit meegenomen. Ze heeft bovendien een uniek persoonlijk record: ze is de enige vrouw die zowel de 800 meter onder de 2 minuten als de marathon onder de 2 uur en 20 minuten heeft gelopen. Zeldzaam!

Peres Jepchirchir (2u16’16 in 2024)

Olympisch kampioene in 2021 in Tokio, wereldkampioene op de halve marathon in 2023 in Riga, winnares in New York in 2021 en in Londen in 2024. Tot de opkomst van Tigst Assefa was ze met 2u16’16 in Londen in 2024 wereldrecordhoudster in een wedstrijd voor alleen vrouwen. Peres Jepchirchir verzamelde jarenlang de ene medaille na de andere. Haar laatste resultaat op de Olympische Spelen van Parijs in 2024, een 15e plaats in 2u26’51, viel tegen. Toch heeft de Keniaanse ongetwijfeld nog veel in haar mars.

Paula Radcliffe (2u15’23 in 2003)

De Britse was jarenlang wereldrecordhoudster dankzij haar tijd uit 2003, 2u15’25 in de Marathon van Londen. Ze is een legende van haar sport. Haar naam reikte ver buiten de atletiek en ook jonge generaties kennen haar nog, zeker omdat ze uitblonk in alle disciplines: veldlopen, 3000, 5000 en 10.000 meter, de halve marathon… Van het begin van de jaren 2000 tot 2008 domineerde ze de marathon en won ze vrijwel alles wat er op wereldkampioenschappen te winnen viel. Haar grootste teleurstelling is wellicht dat ze op de Olympische Spelen nooit kon schitteren op de koningsafstand: ze stapte uit in Athene in 2004 en werd 23e in Peking in 2008. Haar favoriete terreinen waren New York, waar ze won in 2004, 2007 en 2008, en Londen, waar ze zegevierde in 2001, 2003 en 2005. Haar passie voor de competitie hield haar tot haar 42e op de been. In 2015 liep Paula Radcliffe in de Marathon van Londen voor eigen publiek haar laatste wedstrijd. Paula staat voor pure passie.

Brigid Kosgei (2u14’04 in 2019)

Ook Brigid Kosgei is nog lang niet uitgeschreven. In april 2025 werd ze tweede in de Marathon van Hamburg in 2u18’26, vlak achter de Ethiopische Workenesh Edesa. Daarmee bewees ze opnieuw dat ze tot de wereldtop behoort. Liefhebbers van de loopsport herinneren zich nog altijd de ongelooflijke finish van Brigid Kosgei in de Marathon van Chicago van 2019. Die dag verbeterde ze het legendarische record van Paula Radcliffe, dat 16 jaar had standgehouden, met een tijd van 2u14’04! Blessures gooiden daarna roet in het eten, maar de 31-jarige langeafstandloopster is nog lang niet afgeschreven. Ook buiten de atletiekbaan maakt Brigid Kosgei indruk met haar maatschappelijke inzet. Ze hoort bij de absolute top.

Kelvin Kiptum (2u00’35 in 2023)

Het blijft moeilijk te bevatten dat Kelvin Kiptum op 11 februari 2024, pas 24 jaar oud, omkwam bij een verkeersongeval. De pupil van Gervais Hakizimana, die eveneens het leven liet, was een uitzonderlijk vroegrijp en razendsnel talent. Op 4 december 2022 won hij bij zijn marathondebuut de Marathon van Valencia in 2u01’53. Daarmee werd hij, naast Eliud Kipchoge en Kenenisa Bekele, de derde atleet onder de 2u02. Zo schrijf je geschiedenis… Een jaar later verpulverde hij in Chicago het wereldrecord van Kipchoge met een tijd van 2u00’35! 34 seconden sneller dan zijn landgenoot, die het record sinds Berlijn in 2022 in handen had. In 2023 had hij ook al gewonnen in de Britse hoofdstad, in 2u01’25, voordat hij het wereldrecord naar zich toetrok. Kelvin Kiptum liet na zijn plotselinge en tragische dood een enorme leegte achter. Als een vallende ster zal hij nog lang in onze herinnering blijven.

Eliud Kipchoge (2u01’09 in 2022)

De GOAT, de Greatest Of All Time, van de atletiek. Op zijn 40e blijft Eliud Kipchoge een referentie en een legende van het wegatletiek. Op 27 april 2025 werd hij zesde in de Marathon van Londen in 2u05’25, na een gedwongen pauze in 2024. Toen was hij in de Olympische Spelen van Parijs uitgestapt met een rugblessure. Die dag maakte hij indruk op zijn tegenstanders en het publiek door zijn onverzettelijkheid. Ondanks zijn leeftijd vocht hij zich terug naar het hoogste niveau. Daarvoor liet de Keniaanse loper tien jaar lang, van 2013 tot 2023, vrijwel niets over voor zijn concurrenten. Hij won de grote klassiekers, met Londen en Berlijn als favoriete bestemmingen, en pakte twee olympische gouden medailles: in Rio in 2016 en in Tokio in 2021. Eliud Kipchoge is bovendien de man die de mythische grens van twee uur op de marathon doorbrak: 1u59’40 in Wenen in 2019, weliswaar onder omstandigheden die niet officieel konden worden erkend. We hopen dat Eliud Kipchoge nog eens een wedstrijd wint, al wordt die opdracht steeds lastiger!

Kenenisa Bekele (2u01’49 in 2019)

Voor Eliud Kipchoge was er Kenenisa Bekele. De Ethiopische loper, specialist op de kortere afstanden zoals de 5000 en 10.000 meter, won meerdere olympische gouden medailles. In 2014 stapte hij over op de marathon, met onmiddellijk succes. Tijdens de Marathon van Parijs van 2014 won hij in 2u05’04, een parcoursrecord. Daarna bleef Kenenisa Bekele zijn tegenstanders terroriseren, met onder meer twee zeges in de Marathon van Berlijn, in 2016 en 2019. Hij is nog altijd de op twee na snelste marathonloper ooit: 2u01’41 in Berlijn in 2019. In 2024 werd een van de grootste langeafstandslopers uit de geschiedenis tweede in Londen, in 2u04’15. Opnieuw toonde hij zijn uitzonderlijke klasse. Die dag vestigde hij bovendien een record voor een loper van boven de 40. Zijn aanwezigheid aan de start van een marathon doet er nog altijd toe. We kijken reikhalzend uit naar de volgende grote wedstrijden waarin Kenenisa Bekele aan de start verschijnt. Zijn tijd in Londen in 2024 doet ons hopen op een rechtstreeks duel met Eliud Kipchoge…

Evans Chebet (2u03’00 in 2020)

Evans Chebet is misschien de minst bekende naam in deze lijst, maar zijn tegenstanders kennen hem maar al te goed en vrezen hem. Hij won de Marathon van Boston twee keer, in 2022 in 2u06’51 en in 2023 in 2u05’54. In 2022 schreef hij bovendien geschiedenis door daarna ook de marathon van New York te winnen. Hij werd de eerste loper die die dubbel voor elkaar kreeg. In 2023 kwam hij dicht bij een herhaling, maar eindigde hij als tweede in de Big Apple. In 2024 zette hij in Londen opnieuw een sterke prestatie neer met een vijfde plaats in 2u05’43. Hij bewees daarmee dat hij nog altijd bij de besten hoort.

Tamirat Tola (2u03’39 in 2021)

Op 10 augustus 2024 herinnerden alle sportliefhebbers zich zijn overwinning in de olympische marathon van Parijs. Tamirat Tola veroverde met overtuiging olympisch goud en zette met 2u06’26 een olympisch record neer. Een uitzonderlijke tijd op een zwaar parcours, met over het hele traject flink wat hoogtemeters, in totaal 436 meter positief. In april 2025 werd hij in Londen vijfde in 2u04’42, waarmee hij zijn nieuwe status op de afstand bevestigde. Tamirat Tola is inmiddels de Ethiopische blikvanger op de marathon. Dat is geen geringe verantwoordelijkheid in dit Oost-Afrikaanse land, dat samen met Kenia sinds het begin van de jaren 90 de hoogste plaatsen in de mondiale marathon bezet. Evenmin gering wanneer je de opvolger bent van lopers als Abebe Bikila en Haile Gebrselassie… Maar Tamirat Tola lijkt die verantwoordelijkheid te kunnen dragen!

Deze vrouwen en mannen hebben met hun prestaties de grenzen van uithoudingsvermogen en snelheid verlegd en een geschiedenis gevormd die voortdurend in beweging blijft. Met elk nieuw record en elke stap over het asfalt van de grootste metropolen inspireren ze hele generaties lopers, van recreanten tot fanatieke wedstrijdatleten. De marathon blijft meer dan ooit een zoektocht naar zelfoverstijging en een gedeelde droom. Records sneuvelen, maar de legende wordt elke dag opnieuw geschreven.