Nocny bieg: dlaczego wszyscy chcą biegać, kiedy wszyscy śpią?

Od dużych imprez, takich jak Les Foulées de l’éléphant, przez Glow Runs w rytmie danceflooru, po kameralne biegi i ekideny na łonie natury, nocne zawody biegowe zyskują na popularności. Mniej sformalizowane, swobodniejsze w formule i często podszyte atmosferą festynu przyciągają coraz szerszą publiczność, która szuka innego sposobu na bieganie: trochę dalej od stopera, trochę bliżej własnych odczuć. Przyglądamy się zjawisku, które nigdy nie zasypia.

Jest późno. Czasem 21:00, czasem północ, a nawet znacznie później. Gdy w miastach zamykają się metalowe żaluzje, a wieś pogrąża się w ciszy, najodważniejsi wychodzą na rozgrzewkę. Czołówki są już na głowach, sznurówki dobrze zawiązane, można ruszać w noc. Coraz więcej biegaczy wybiera ciemność zamiast ostrego światła dnia i nie czeka na wschód słońca, by stanąć na linii startu. Miejskie biegi w neonach, półdzikie traile, ekideny ze znajomymi czy 10 kilometrów wciąż ciepłymi uliczkami letniego wieczoru… Formuł jest coraz więcej, pakiety startowe znikają w rekordowym tempie, a nocne peletony nie są już ciekawostką ani kaprysem bezsennych, spragnionych endorfin. To prawdziwy trend, który nie przestaje rosnąć.

Gwiazdy w oczach, nie waty w nogach

Nocne bieganie to przede wszystkim atmosfera. Doznanie. Zupełnie inne doświadczenie. Nie trzeba wyjeżdżać daleko, by poczuć się jak podczas małej przygody. Wystarczy założyć czołówkę, zostawić za sobą latarnie i wejść na ścieżkę albo pustą ulicę. Sceneria zmienia wszystko: punkty odniesienia znikają, wzrok się wyostrza, a oddech staje się przewodnikiem. „ W nocy biegam inaczej – mówi Thomas, amator biegania, który ma na koncie sześć maratonów. Mniej myślę o wyniku, bardziej skupiam się na odczuciach. Zwracam większą uwagę na każdy krok i oddech. To niemal medytacja”. Nie ma palącego słońca ani dusznego upału. Zostaje oddech, rytm kroków, czasem krzyk ptaków albo odległe odgłosy miasta.

Można by pomyśleć, że zmęczenie bierze górę, a noc odbiera motywację. Jest dokładnie odwrotnie. Nocni biegacze nie mówią o wyniku, tylko o dreszczyku emocji. O ekscytacji. O wrażeniu, że jest się samemu na świecie, albo przeciwnie, że wspólnie przeżywa się coś wyjątkowego. To rodzaj niepisanej umowy: skoro wszyscy są tu o tej porze, musi istnieć dobry powód. Tak jest choćby podczas Les Foulées de l’éléphant, nocnego biegu na 10 km organizowanego w przeddzień Marathon de Nantes. Bieg został „stworzony, by uzupełnić skromną ofertę biegową”, wyjaśnia Julien Gaborieau, twórca Les Foulées de l’éléphant, imprezy zainaugurowanej w 2016 roku w nawiązaniu do słynnego słonia z Machines de Nantes, w ramach maratonu w Nantes. „To trochę UFO w świecie biegania! – dodaje. Potwierdza to także publiczność: nie tylko biegacze mają tu jeszcze sporo energii. Impreza stała się popularna, mieszkańcy utożsamili się z tym biegiem i co roku przychodzą dopingować uczestników. Podobnie jest podczas Ronde Nocturne de Ponts Bleus, organizowanego w Martigues, gdzie „bieg jest jednym z najważniejszych letnich wydarzeń w mieście”, ponieważ przyciąga wielu widzów. „Wśród spacerujących i jedzących na tarasach są tłumy, co tworzy atmosferę idealnie wpisującą się w letnie świętowanie” – podkreśla obecny prezes klubu Martigues Sport Athlétisme, Thierry Daurelle.

Myślę, że to pierwszy nocny bieg uliczny stworzony we Francji. „
Julien Gaborieau

Od ultra po miejski asfalt: formatów nie brakuje, o każdej porze i dla każdego

La SaintéLyon, ze startem o północy i trasą liczącą niemal 80 kilometrów między Saint-Étienne a Lyonem, jest tu prawdziwym klasykiem. Mickaël zapisał się na najbliższą edycję biegu w regionie Rodan-Alpy. „Kiedy o trzeciej nad ranem jesteś sam w środku lasu, nie możesz już niczego udawać – opowiada stały uczestnik nocnych biegów. Biegniesz tym, co masz. Dzięki temu meta smakuje jeszcze lepiej”. To właśnie ta impreza zainspirowała twórcę Les Foulées de l’éléphant. „Myślę, że to pierwszy nocny bieg uliczny stworzony we Francji” – mówi zastępca dyrektora generalnego OC Sport, firmy specjalizującej się w organizacji dużych imprez, która ma w Nantes wyspecjalizowany oddział.

Pomysł na ten bieg narodził się po pierwszej obserwacji, o której opowiada nam biegacz, a zarazem organizator imprezy: „Najpierw w ramach Marathon de Nantes były tylko dwa biegi i nie było półmaratonu. Zaproponowałem klubowi organizującemu zawody, Courir à Nantes, żeby go stworzył”. Dodanie półmaratonu wywołało lawinowy napływ uczestników, do którego organizatorzy musieli się dostosować. Chcąc włączyć nowość do niedzielnego programu i nie utrudniać życia mieszkańcom przez zbyt długi czas, znaleźli rozwiązanie, które okazało się wielkim sukcesem. Marzenie Juliena o starcie w SaintéLyon przerodziło się w pomysł, by ludzie biegali nocą. Przeniesienie biegu na 10 km z niedzielnego poranka na sobotni wieczór wymagało sporo wysiłku, ale dzięki determinacji inicjatora impreza znalazła swoje miejsce, ze startem wyłącznie z Machines de l’île.

Nocny aperitif, set DJ-a i życiówka: lato pokochało bieganie

Inne biegi, takie jak Ronde Nocturne des Ponts Bleus, odbywają się w samym środku lipca, a przesunięta pora startu jest najlepszym sposobem na uniknięcie upału. Między kąpielą w morzu a kolacją w porcie ten bieg jest obowiązkowym punktem dla pasjonatów biegania, którzy chcą podtrzymać rytm albo przeżyć coś nowego. Przyciąga także tych, którzy chcą sprawdzić się w letni wieczór. Większość uczestników to mieszkańcy regionu, ale co roku startują również liczni urlopowicze. Impreza ma już taką renomę, że przyjeżdżają na nią biegacze specjalnie z myślą o starcie. To połączenie zabawy i sportowej rywalizacji, mimo kilku podbiegów przy obu mostach. Popularny bieg gościł już znane nazwiska, między innymi Nicolasa Navarro, który w 2021 roku skradł show. Co jest jego siłą? Żywa atmosfera, która wpisuje się w miejskie atrakcje, turystyczny charakter i odkrywanie miasta, a także możliwość biegania w środku lata bez męczącego upału w ciągu dnia.

Jest też bardziej imprezowa strona nocnego biegania, w której running flirtuje z elektroniką. Glow Run i Color Night Run to neonowe wieczory, podczas których biegacze przypominają gigantyczne świetliki na wielkim parkiecie. Efekty świetlne, DJ-e przy trasie i pakiet startowy, który jest równie bliski biletowi na koncert co sportowej rywalizacji. „Nie biegam często, ale tym razem to był prawdziwy wieczór. DJ, światła, przebrani ludzie – od początku do końca było świetnie” – opowiada Julien, 24-latek, uczestnik Color Run w Bordeaux 25 maja. „Nie patrzysz na czas, tylko dobrze się bawisz”. To coś pomiędzy biegiem a imprezą. I działa. Ten kompromis nie wyklucza jednak ambicji sportowych. Les Foulées de l’Éléphant są tego dowodem: z jednej strony wielka zabawa w Nefs, z pirotechniką i atmosferą klubu nocnego, bo ich twórca jest „fanem muzyki”, z drugiej zaś trasa, na której można poprawiać rekordy życiowe. „Wciąż przyjeżdża do nas ścisła czołówka, bo mamy szczęście gościć dobrze przygotowanych zawodników z regionu” – wyjaśnia Julien Gaborieau. W roku, w którym powstała impreza, marzył o „małym francuskim Nowym Jorku”, nawiązując do „wielkiego amerykańskiego święta, podczas którego nowojorczycy dopingują biegaczy jak bohaterów”. Wygląda na to, że cel został osiągnięty: „Kiedy widzę, jak wyglądała zabawa w kwietniu ubiegłego roku, myślę, że dopięliśmy swego” – podsumowuje dumny twórca.

Nigdy wcześniej nie biegałam nocą, poszłam dla niezwykłej atmosfery. Ostatecznie zachwyciła mnie cała oprawa. Więcej ze sobą rozmawiamy, jest mniej indywidualizmu „
Charlotte, początkująca miłośniczka nocnego biegania

Bieg, ale nie tylko

Boom na nocne imprezy pokazuje również głębszą potrzebę. Chodzi o sport, owszem, ale przede wszystkim o doświadczenie. Bieganie staje się pretekstem, by wyjść z domu, spotkać ludzi, odetchnąć, zwolnić albo uciec od codzienności. „Nigdy wcześniej nie biegałam nocą, poszłam dla niezwykłej atmosfery” – przyznaje Charlotte, która coraz bardziej docenia bieganie o nietypowych porach. „Ostatecznie zachwyciła mnie cała oprawa. Więcej ze sobą rozmawiamy, jest mniej indywidualizmu”. Zawody nie są już wyłącznie próbą z zegarkiem w ręku, lecz stają się chwilą wyrwaną z codzienności. Noc sprzyja temu bardziej niż dzień. Biegacze Les Foulées de l’éléphant ruszają na trasę z uśmiechami na twarzach. „Wszyscy cieszą się, że tu są, niekoniecznie z myślą o życiówce, ale po to, żeby spędzić dobry czas z bliskimi” – opisuje człowiek, który od niemal 10 lat daje sygnał do startu tej imprezy.

Prezes MSA nie martwi się o sprzedaż pakietów i wyjaśnia: „W ubiegłym roku zatrzymaliśmy się na limicie 1000 uczestników, a już w czwartek nie było miejsc. W tym roku zwiększymy limit do 1200. W zeszłym tygodniu mieliśmy już 600 zgłoszeń”. Choć Ronde Nocturne des Ponts Bleus ma homologację FFA, a więc jest biegiem kwalifikacyjnym do mistrzostw Francji na 10 km, i kosztuje bardzo atrakcyjnie, to nie tłumaczy jego ogromnej popularności. Thierry podkreśla, że „ma to pozostać biegiem dostępnym dla każdego, także dla amatorów, którzy chcą wystartować ze znajomymi lub rodziną”. O sukcesie imprezy decydują w równym stopniu jej rozrywkowy charakter i piękne miejsca, które pozwala odkrywać uczestnikom.

Przestrzeń dla biegania, które wymyśla się na nowo

Sukces nocnych formatów świadczy także o głębokiej przemianie biegania. Od dekady odchodzi do lamusa model niedzielnego półmaratonu o 9:00 z bananem na punkcie odżywczym co 5 kilometrów. Już podczas tworzenia Les Foulées de l’éléphant, w 2016 roku w Nantes, Julien Gaborieau miał „ochotę zaproponować uczestnikom nowe doświadczenie i zrobić krok w bok w świecie biegania”, który wydawał mu się nieco monotonny. „Zawsze jest piękny start i meta, ale na tym właściwie wszystko się kończy” – zauważał. Ta wizja spotyka się z oczekiwaniami biegaczy, którzy szukają dziś w swojej aktywności czegoś więcej: sensu, zabawy i emocji. To właśnie oferuje impreza w Nantes, która już podczas pierwszej edycji zgromadziła 6000 biegaczy. Podobne doświadczenie daje La Ronde Nocturne des Ponts Bleus, która „straciłaby cały swój urok, gdyby odbywała się rano”, przyznaje organizator biegu. „Częścią historii i wyjątkowego charakteru naszej imprezy jest to, że odbywa się nocą, o zachodzie słońca, ze startem o 21:15, a nie równo o 21:00” – dodaje Thierry Daurelle. Udział w takich biegach staje się ważnym wydarzeniem, które zostaje w pamięci na długo. Noc, z całą swoją intymnością i poczuciem wolności, jest zwieńczeniem tych poszukiwań, bo podaje biegaczom wszystko, czego potrzebują.

La Ronde Nocturne des Ponts Bleus Martigues

Rytm życia coraz częściej zmusza nas do biegania późno. Po pracy, po zajęciu się dziećmi, po intensywnym dniu przychodzi czas na trening. Niektórzy postanowili jednak zamienić konieczność w przyjemność. Wieczorny bieg staje się wtedy zastrzykiem świeżego powietrza, dawką spokoju albo adrenaliny, zależnie od nastroju. Może być także przygodą ze znajomymi, tradycją, rytuałem. Kiedy już przyzwyczaimy się do biegania po ciemku, naturalnym krokiem jest start w Les Foulées de l’éléphant, nocnym biegu, który dla części uczestników staje się przełomem: pierwszym ukończonym 10 km albo początkiem częstszych startów. To idealna okazja: pierwszy nocny bieg ze znajomymi i codzienność nabiera tempa! Niezależnie od celu, najważniejsza pozostaje przyjemność.

Nocny bieg dlatego, że prowadzi wokół Martigues„
Patrick Thibaut, Ronde Nocturne des Ponts Bleus

Odkryć swoje miasto na nowo w rytmie nocy

W dzień i w nocy zmienia się nasze postrzeganie, a wraz z nim odczuwanie. Przebiegnięcie przez miasto w świetle latarni, ale także w rytmie reflektorów ustawionych specjalnie na tę okazję, może nadać zupełnie nowy wymiar metropolii, którą przecież znamy wzdłuż i wszerz. W Nantes uczestnicy mijają najpiękniejsze miejsca miasta: plac Graslin, plac Royale, aleję wzdłuż pierścieni… Trasa omija strefy handlowe i przemysłowe, które nie sprzyjają podziwianiu zabytków. Dzięki drobnym efektom specjalnym bieg Les Foulées de l’éléphant pozwala nawet nazwać Nantes „małym Disneylandem biegania” przez kilka godzin. Podobnie jest w Cahors, gdzie Benoît Bosc, były biegacz długodystansowy i pasjonat aktywności outdoorowych, wraz z zespołem organizuje nocny ekiden „bo dzięki temu ludzie mieli dzień dla siebie, a wieczorem atmosfera stawała się zupełnie inna, bardziej ekscytująca i magiczna”.

W ciągu dnia niektórych miejsc nie da się zamknąć dla biegu, nocą często stają się jednak dostępniejsze. La Ronde nocturne des Ponts Bleus powstała siedem lat temu z myślą o tym, by „pokazać historyczne dzielnice Martigues, wyjątkowego miasta podzielonego wodą na trzy części” – wyjaśnia obecny prezes Thierry Daurelle. Nazwę nadał jej były prezes klubu Martigues Sports Athlétisme, Patrick Thibaut, nawiązując do dwóch mostów, które łączą dzielnice z wyspą o niebieskich barwach i przez które biegacze przebiegają kilkakrotnie. „Nocny bieg dlatego, że prowadzi wokół Martigues” – wyjaśnia Thierry. Nocna pora pozwala lepiej „uwolnić centrum miasta od ruchu samochodowego”.

Na bardziej naturalnych trasach trzeba umieć się orientować i choć trochę znać ścieżki. Nocą wszystko wygląda inaczej.„
Benoît Bosc, prezes organizacji Ekiden de Cahors

W nocy zmienia się wszystko… także sprzęt

Bieganie w ciemności zmienia punkty odniesienia, a sprzęt nie jest tu wyjątkiem. Wymaga odpowiedniego przygotowania. Oświetlenie staje się kluczowe: nie ma mowy o startowaniu z awaryjną czołówką. Potrzebna jest porządna, mocna lampa z szerokim i stabilnym snopem światła, która wytrzyma przez całą trasę. „Nocą dobre oświetlenie jest absolutnie niezbędne. Na rower górski mamy konkretną czołówkę i podczas biegania jest tak samo” – podkreśla szef Ekiden de Cahors. Wie, o czym mówi: od kilku lat koordynuje miejską imprezę, która przyciąga na ulice miasta niemal 1000 uczestników rywalizujących w nocnej sztafecie.

Ale nie tylko światło ma znaczenie. Cała reszta również musi być dopasowana. Teren może zaskoczyć, kroki stają się mniej pewne, a koncentracja wchodzi na wyższy poziom. „Tak, trzeba być choć trochę przygotowanym i mieć pewne doświadczenie” – przyznaje. „Na takim biegu jak nasz trasa jest dobrze oznakowana, więc nie jest szczególnie trudno. Na bardziej naturalnych trasach trzeba umieć się orientować i choć trochę znać ścieżki. Nocą wszystko wygląda inaczej”. Wyposażenie powinno więc uwzględniać niespodzianki: wiatrówka w plecaku, oddychające, ale ciepłe ubrania, elementy odblaskowe i buty z dobrą przyczepnością… Przede wszystkim nie warto improwizować. „Jak przed każdym wydarzeniem sportowym trzeba wcześniej sprawdzić warunki. Moim zdaniem warto potrenować nocą, w podobnych okolicznościach. Dzięki temu unikniemy niemiłych niespodzianek”. Ta rada dotyczy każdego, od okazjonalnego biegacza po doświadczonego trailowca. Nocą nic nie przebiega dokładnie tak samo: cienie mylą, dźwięki rozpraszają, a zmęczenie smakuje inaczej. Właśnie to stanowi jednak o uroku tej formuły.

Wniosek jest jasny: nocne biegi przywracają centralne miejsce jednej podstawowej wartości, czyli więzi. W ciemności więcej się rozmawia. Dodajemy sobie otuchy, śmiejemy się, uspokajamy nawzajem. Trochę zapominamy o zegarku i wracamy do tego, co naprawdę każe nam biegać: chwili dla siebie, ale niekoniecznie w samotności. Do poczucia wolności, lecz bez izolacji. Do wyzwania, które nie jest wojną z samym sobą.

Jest jeszcze lekka euforia na starcie, ciche „powodzenia” w ciemności, uśmiechy wymieniane przy punkcie odżywczym i muzyka w oddali, która wprawia powietrze w drżenie. Ten nieco nieokreślony, niemal oderwany od czasu moment jedności jest jednak niezwykle ludzki. Nocne bieganie to nie tylko poruszanie się w ciemności. To zanurzenie w świetle: lamp innych biegaczy, pełnych wsparcia spojrzeń i ludzkiego ciepła, które rozjaśnia mocniej niż jakikolwiek reflektor.

➜ Sprawdź kalendarz nocnych biegów.