Walencja, Sewilla, Rotterdam… maratony z drugiego planu, na których padają rekordy

Historyczne maratony wciąż mają swoją aurę. Nikt nie kwestionuje magii Bostonu ani intensywności Nowego Jorku. Prestiż oznacza jednak także własne ograniczenia: pofałdowane trasy, nieprzewidywalną pogodę, tłumy turystów i nieustanną presję mediów. Tymczasem nowe pokolenie maratonów działa według zupełnie innych założeń. Nie trzeba opowiadać pocztówkowej historii. Wszystko podporządkowane jest efektywności. Liczy się czytelna trasa, szerokie zakręty, równy asfalt i termin wybrany z chirurgiczną precyzją, by trafić w najlepsze warunki fizjologiczne. Efekt przychodzi szybko. Jak podsumował Eliud Kipchoge po ustanowieniu rekordu świata w Berlinie : « Żeby biegać szybko, najpierw trzeba mieć odpowiednie warunki. Wszystko zaczyna się od trasy ».

Walencja, Sewilla, Rotterdam: wysoki wynik jako filozofia

Nie da się mówić o tym zjawisku bez zatrzymania się przy Maratonie w Walencji. Przez lata pozostawał na uboczu europejskiego kalendarza, dziś wyrósł na maszynę do bicia rekordów: krajowych, życiowych i frekwencyjnych w elicie. Od startu do mety przy Mieście Sztuki i Nauki nic nie jest przypadkowe. Trasa jest niemal płaska, a śródziemnomorska pogoda w grudniu rzadko bywa ekstremalna. Walencja nie sprzedaje marzeń, tylko możliwość wykręcenia wyniku. Biegacze to uwielbiają. « Nie przyjeżdżam tu dla atmosfery. Przyjeżdżam zaatakować życiówkę » powtarza wielu maratończyków. Dla licznych afrykańskich i europejskich elit wybór jest dziś oczywisty. Jeśli celem jest mocny czas, Walencja staje się priorytetem, czasem wyprzedzając znacznie bardziej medialne imprezy.

Podobnie jest w Sewilli, rozgrywanej pod koniec zimy, gdy organizmy wychodzą z wymagających bloków treningowych w szczytowej formie. Trasa pozwala płynąć, temperatura pozostaje łagodna, a organizatorzy stawiają na płynność zamiast widowiska. Na północy Amsterdam i Rotterdam kierują się tą samą filozofią: mało podbiegów, mało pułapek, dużo regularności. Te biegi przyciągają dziś liczne grupy elity, które potrafią wspólnie utrzymać wysoką intensywność aż do mety. W takich warunkach wynik nie zależy już od samotnego faworyta, lecz od grupy, która niesie się nawzajem. Na maratonie to rzadki luksus.

Gęstość stawki, najpotężniejsza broń

To jedna z największych zmian. Te maratony nie zawsze mają na starcie światową gwiazdę, ale oferują coś lepszego: gęstą stawkę. Wyrównane grupy, pacemakerów dopasowanych do tempa i rytm utrzymywany przez cały dystans. Szybkie bieganie staje się wtedy łatwiejsze mentalnie. Mniej szarpania, mniej samotnej walki z wiatrem, mniej improwizacji. Bieg przypomina wspólnie wykonywaną partyturę, a nie samotny pojedynek z zegarem. « Kiedy na 30. kilometrze masz wokół siebie dwudziestu gości, a tempo nie spada, czerpiesz z czegoś zupełnie innego » mówili zgodnie niemal wszyscy zawodnicy elity w Rotterdamie.

Dla zawodowego maratończyka wybór biegu stał się dziś czystą strategią. Nagrody oczywiście mają znaczenie, ale czasy ważą bardzo dużo. Życiówka otwiera drzwi do kontraktów, zaproszeń, a także reprezentacyjnych nominacji. W tym równaniu ultrazoptymalizowane maratony oferują wyższą stopę zwrotu. Mniej ryzyka, więcej gwarancji. Przy tym samym poziomie przygotowań rośnie prawdopodobieństwo mocnego występu. Ta sama logika działa w przypadku świetnie wytrenowanych amatorów. Marzenie nie musi już oznaczać wyłącznie kultowego medalu na szyi. Coraz częściej ma postać konkretnej liczby na mecie.

W stronę nowej hierarchii?

Ta ewolucja mówi sporo o współczesnym maratonie: staje się on bardziej naukowy, racjonalny i oparty na danych. Biegacze analizują profile wysokościowe, archiwalne dane pogodowe i statystyki finiszujących poniżej 2:10, 2:20 czy 2:30. Media społecznościowe wzmacniają to zjawisko. Bieg, który regularnie przynosi szybkie wyniki, błyskawicznie zyskuje światową reputację, czasem silniejszą niż oficjalna marka. « Ludzie nie patrzą już na nazwiska na plakacie, tylko na wyniki. Jeśli lista finiszujących jest mocna, rok później poziom stawki rośnie jeszcze bardziej » zauważył niedawno skandynawski dyrektor biegu podczas europejskiego forum lekkoatletycznego.

Warto zadać pytanie: czy najszybsze maratony są jeszcze tymi najbardziej znanymi? Niekoniecznie. Rysuje się równoległa hierarchia. Z jednej strony mamy kultowe biegi, nośniki emocji i historii. Z drugiej maratony funkcjonalne, zaprojektowane jako prawdziwe narzędzia do osiągania wyników. W tej drugiej grupie konkurencja robi się bezlitosna, a każdy organizator szuka przewagi: jednego zakrętu mniej, nieco wcześniejszej godziny startu albo jeszcze gęstszej obsady elity. Jakby sam czas stał się widowiskiem.

➜ Sprawdź kalendarz maratonów