Słownik biegowy: poznaj cały żargon biegaczy

AD
Autor: Alanis Duc

Opublikowano śr., 9 września 2026

Zaktualizowano śr., 9 września 2026

Słownik biegowy: poznaj cały żargon biegaczy
© STADION-ACTU

Biegowy żargon potrafi być zawiły, niezależnie od stażu. VO2 max, próg beztlenowy, fartlek czy pronacja? Ten słownik pomoże się w tym wszystkim odnaleźć, a przy okazji zabłysnąć w rozmowach o bieganiu.

VAM

VAM to tempo biegu, przy którym osiągasz maksymalny pobór tlenu (VO2max). Nie należy mylić jej z maksymalną prędkością, którą można rozwinąć podczas trwającego kilka sekund sprintu. Przy tempie VAM intensywność jest bardzo wysoka i zazwyczaj da się je utrzymać tylko przez kilka minut. VAM służy jako wskaźnik formy i jest indywidualna dla każdego biegacza.

Próg

Próg to zakres intensywności w biegu. Wyróżniamy dwa różne progi: tlenowy, nazywany też pierwszym progiem wentylacyjnym, oraz beztlenowy, określany również jako drugi próg wentylacyjny.

Spokojny bieg

Spokojny bieg to strefa intensywności, którą można utożsamić z określonym tempem biegu. W praktyce jest to po prostu tempo rozbiegania, czyli wolne tempo.

Tempo

Tempo to określona prędkość biegu. Tempo umiarkowane nadal pozostaje w zakresie wysiłku tlenowego. Zwykle odpowiada 70–80% maksymalnego tętna, choć wartości te mogą różnić się w zależności od biegacza.

Fartlek

Fartlek to po szwedzku „zabawa prędkością”. Jest to trening, w którym na naturalnym terenie, na przykład w lesie lub na wsi, przeplata się odcinki pracy o różnym czasie trwania i w różnym tempie.

PPG (przygotowanie ogólnorozwojowe)

PPG to zestaw ćwiczeń wzmacniających, które angażują mięśnie całego ciała. Wykorzystuje się w nim głównie ciężar własnego ciała oraz drobny sprzęt, taki jak gumy oporowe czy piłki lekarskie.

Pace

Pace oznacza tempo biegacza. Przykład: pace 5:00/km odpowiada prędkości 12 km/h.

Lap

Lap to okrążenie. Może oznaczać okrążenie na bieżni albo odcinek zapisany na zegarku. Naciśnięcie lap na zegarku zapisuje czas okrążenia, ale stoper nadal działa.

Split

Split oznacza czas pośredni.

Negative split

Biec negative split oznacza pokonać drugą połowę dystansu szybciej niż pierwszą.

HRmax

Maksymalne tętno to najwyższa liczba uderzeń serca na minutę, jaką można osiągnąć. Aby dojść do HRmax, trzeba wykonać bardzo intensywny wysiłek trwający kilka minut. Znajomość HRmax pomaga wyznaczyć strefy intensywności podczas biegu.

Asymilacja

Asymilacja w treningu biegowym to etap przygotowań. Jest to okres regeneracji, podczas którego nieco odpuszczamy, aby organizm mógł się odbudować przed rozpoczęciem kolejnego bloku treningowego. Asymilacja może trwać kilka dni.


Strefa startowa

Strefy startowe to sektory, w których biegacze ustawiają się przed startem. Każdy sektor ma przypisany czas docelowy. Na przykład w sektorze 4:30 powinni ustawić się przed startem zawodnicy, którzy celują w maraton w 4 godziny i 30 minut albo mają życiówkę na tym poziomie. Sektory pozwalają wypuszczać biegaczy zgodnie z poziomem sportowym, a tym samym usprawniają przepływ uczestników na ulicach.

Finisher

Finisher to zawodnik, który ukończył bieg. Jeśli kończysz maraton w Paryżu, jesteś finisherem Paris Marathon.

RP

Rekord osobisty, po angielsku personal record. Najlepszy indywidualny wynik na danym dystansie.

DNF

Did Not Finish oznacza nieukończenie biegu, czyli zejście z trasy przed metą.

DNS

Did Not Start oznacza zgłoszenie do biegu, ale niepojawienie się na starcie, czyli rezygnację z udziału.


Rotacja butów

To naprzemienne korzystanie z różnych par butów biegowych. Dobiera się je do rodzaju treningu i jego specyfiki.

Drop

Drop to różnica wysokości między przodem a tyłem buta. Podaje się ją w milimetrach. Im bardziej minimalistyczny jest but, tym bliższy zeru ma drop. Oznacza to, że wysokość pod piętą i śródstopiem jest niemal taka sama.

Pronacja

W bieganiu pronacja opisuje sposób pracy stopy. Stopa pronująca zapada się do wewnątrz.

Supinacja

W bieganiu supinacja opisuje ustawienie stopy, która podczas lądowania kieruje się na zewnątrz.


| Kalendarz maratonów we Francji, tutaj.