Gravelrunning, de nieuwe ontsnapping van de stadsloper?

Al jaren wordt urban running ons verkocht als een levensfilosofie. Vroeg opstaan, de stad de baas worden, kilometers vreten tussen twee stoplichten en een fietspad dat door elektrische steps is overgenomen. En het werkte: in Frankrijk waren er nooit zoveel hardlopers. Maar er is iets veranderd. Volgens de Baromètre RunMotion 2025 bedraagt het gemiddelde jaarbudget van hardlopers inmiddels 1.120 euro, 12% meer dan in 2024. Een flink deel van dat geld gaat niet langer naar wegloopschoenen, maar naar zolen die zich in de aarde vastbijten. Naar gravelrunning dus.

Het fenomeen is niet nieuw. Maar in 2025 heeft het duidelijk een volgende versnelling gevonden. Inmiddels combineert vijftig procent van de hardlopers weg en trail, waarbij de overgang tussen beide steeds vanzelfsprekender wordt. Daartussen heeft zich een grijze zone gevormd: niet echt trail, niet echt weg. Een vrijplaats die inmiddels GRVL wordt genoemd en verdacht veel weg heeft van een collectief antwoord op de asfaltmoeheid.

Geen trail, geen weg, gewoon iets anders

Om goed te begrijpen waar het over gaat, moeten we eerst een paar misverstanden uit de weg ruimen. Gravelrunning brengt twee werelden samen die lang tegenover elkaar leken te staan: de souplesse van het lopen op de weg en de rijkdom van natuurlijke ondergronden. Het gaat niet om technische trails, eindeloze hoogtemeters of stenige klimmetjes. Gravelrunning volgt relatief stabiele paden en gematigde hellingen, over boswegen, landbouwpaden en groene routes. Je pas blijft efficiënt, zonder dat je knie de rest van de avond protesteert.

David Jou, fysiotherapeut en medeoprichter van Motiv NY, vatte die instelling treffend samen bij Salomon: «Als stadsbewoner die vooral op de weg traint en als ultraloper die de technische ondergrond van upstate New York verkiest, biedt gravelrunning mij de veelzijdigheid waar ik zo naar op zoek ben. Het is een interessante en efficiënte discipline die voor afwisseling zorgt en de natuur in mijn stedelijke sportroutine brengt, om nog maar te zwijgen van de voordelen voor mijn gewrichten.» Dat is precies het profiel van de gravelrunner. Niet per se iemand die de UTMB wil uitlopen. Wel iemand die gewoon van het trottoir af wil.

De natuur binnen handbereik van de RER

Een van de sterkste troeven van gravelrunning is de geografische toegankelijkheid. Waar trailrunning al snel een auto, een vrij weekend en een paar wandelstokken vereist, kun je gravelrunning in de natuur beoefenen, zonder drukte en zonder de stress van het stadsverkeer. Een vorm van herverbinding met je omgeving, op een menselijk tempo. Met tools als Komoot, OpenRunner en AllTrails vind je in een paar minuten de paden die beginnen waar het asfalt ophoudt. En vaak liggen ze dichterbij dan je denkt.
Lopen over onverharde paden, langs een rivier, door een bos… zulke momenten zorgen voor een echte mentale onderbreking, ver weg van stadsstress en verkeerslawaai. Gravelrunning laat je je hoofd opladen terwijl je energie verbruikt. Dat is niet onbelangrijk. Nu het aantal onderzoeken naar het mentale welzijn van hardlopers blijft groeien, valt het effect van de natuur op cortisol niet meer te ontkennen. Lopen zonder naar stoplichten te kijken, zonder op te letten voor een fietser die tegen de richting in komt en zonder uitlaatgassen in te ademen: ook je brein vaart erbij.

De zoektocht naar natuur wordt door de cijfers bevestigd. Volgens de Baromètre national des pratiques sportives 2025 van het CREDOC zijn wandelen en hardlopen de populairste activiteiten: 32% van de ondervraagden zegt minstens één keer per week te lopen. Een flink deel van die trainingen speelt zich inmiddels liever niet meer op asfalt af.

Het mooie is dat je met deze schoenen kunt gaan hardlopen en daarna nog iets kunt gaan drinken zonder eruit te zien als een idioot

Salomon zag de wind draaien, lang voordat de rest dat deed

De merken wachtten niet tot het fenomeen mainstream werd om zich te positioneren. Salomon pakte in het bijzonder stevig uit. Al in het herfst-winterseizoen 2024-2025 presenteerde het merk uit Annecy het GRVL-concept: een schoenencollectie voor gravelrunning die de demping en energieteruggave van wegloopschoenen combineert met extra grip, geïnspireerd op de banden van gravelbikes. Het idee achter de zool? Precies hetzelfde als bij de gravelbike: zich in de stenige ondergrond vastbijten zonder de snelheid op de weg op te offeren.

Begin 2025 presenteerde Salomon de Aero Glide 3 GRVL, die al snel werd uitgeroepen tot dé gravelrunningreferentie van 2025. De schoen biedt een uitgebalanceerde mix van demping, dynamiek en robuustheid. De Aero Glide 3 GRVL weegt slechts 275 gram en heeft een relatief hoge tussenzool: 40 mm onder de hiel en 32 mm onder de voorvoet, opgebouwd uit Energy Foam Evo. Zijn kleinere broer, de Aero Blaze 3 GRVL, legt de nadruk nog iets meer op responsiviteit. En daar blijft het niet bij: de lente-zomercollectie van 2026 trekt het concept nog verder door, met een modieuzere uitstraling en een uitgebreider aanbod van kleding en een hardloopvest.

Zoals een designer van het merk in Field Mag samenvat: «Gravel is een unieke kans om de outdoormentaliteit terug naar de steden te brengen. Hardlopers willen de natuur voor hun deur ontdekken.» En hij voegt er ontwapenend eerlijk aan toe: «Het mooie is dat je met deze schoenen kunt gaan hardlopen en daarna nog iets kunt gaan drinken zonder eruit te zien als een idioot.»

Art Basel, de Champs-Élysées en onverharde paden

Maar Salomon bracht niet alleen schoenen uit. In oktober 2025 zette het merk ook een duidelijke culturele stap. Van 24 tot en met 26 oktober maakte Salomon zijn debuut op Art Basel Paris met «Sensorial Terrains», een nieuwe immersieve installatie die samen met studio PAVILLON NOIR en beeldend kunstenaar Theo Tagholm werd ontworpen en in het hart van het Grand Palais werd gepresenteerd. De flagshipstore aan de Champs-Élysées veranderde in een tijdelijke galerie met twee vrij toegankelijke installaties, terwijl vanaf de winkel community runs werden georganiseerd.

De boodschap was helder: «GRAVEL RUNNING is as much culture as practice: fluid, intentional, curious, and shaped by experience rather than competition.» Oftewel: het merk verkoopt niet langer alleen een schoen. Het verkoopt een manier om in de stad te leven door naar buiten te gaan, maar ook door dat op een andere manier te doen. Zo positioneerde Salomon gravel bewust als onderdeel van de algemene cultuur, en niet alleen van de prestatiegerichte hardloopwereld.

We zagen Salomon ook een Gravel Art Run organiseren in Lyon: een ontspannen run, een tocht door de stad en een artistieke onderdompeling. Gewoon de zin om anders te lopen. Daarnaast werkte het merk samen met MEC Vancouver voor community runs rond de nieuwe schoenen. De strategie is coherent: van gravelrunning eerst een beweging maken en er pas daarna een markt van maken.

© Salomon

En hoe voelt dat aan je voeten?

Op het terrein zijn de ervaringen van wie het geprobeerd heeft vrijwel unaniem positief. Gemengde ondergronden, natuurlijke demping, minder belasting voor de gewrichten, weinig uitrusting, weinig gedoe en een vertrekpunt vlak bij huis: dat is het recept. Het spreekt zowel ervaren lopers aan die variatie zoeken als beginners die nog niet goed weten hoe ze van het asfalt af moeten komen.

Een tester van Believe in the Run noemt de Aero Glide 3 GRVL zonder meer zijn favoriete schoen van 2025, niet alleen binnen de categorie, maar ook als dagelijkse trainingsschoen op de weg. Zo'n oordeel zegt veel. Een goed ontworpen gravelschoen is geen compromis. Op onverharde paden biedt hij meer dan een pure wegschoen, terwijl hij op de weg zijn mannetje staat zonder aan souplesse in te boeten.

Urban running is op zoek naar betekenis

Het zou te makkelijk zijn om gravelrunning af te doen als een bevlieging van goed gemarkete equipmentmerken. Achter de trend gaat iets diepers schuil: een nieuwe invulling van wat het betekent om in de stad te lopen. De community die rond deze praktijk ontstaat, deelt een mentaliteit van nieuwsgierigheid, zin om te ontdekken en plezier in de training zelf, los van de prestatie.

Misschien ligt daar de echte breuk. Niet in het verlaten van het asfalt, zover zijn we nog niet, maar in het afwijzen van de pure prestatielogica die urban running lange tijd domineerde. De tijd, het Strava-segment, de vlakke boulevard waar je zo snel mogelijk wilt lopen. Gravelrunning vertelt een ander verhaal: het pad telt net zo zwaar als het tempo. Even stoppen om naar een veld te kijken is óók hardlopen. Een training hoeft niet «geoptimaliseerd» te zijn om waardevol te zijn. In een tijd waarin we lopen terwijl we op onze horloge kijken, is hardlopen over een onverhard pad bijna een daad van verzet. En blijkbaar willen steeds meer mensen zich verzetten.

➜ Bekijk de marathonkalender