De afgelopen weken zag je ongetwijfeld sporters op sociale media deelnemen aan Team for the Planet. Dit brede burgerinitiatief verbindt atleten met schipper Sam Goodchild tijdens de Vendée Globe, om «het klimaat meer slagkracht te geven». Hoe werkt het precies?
100 topsporters uit de atletiek, ski, zeilsport, alpinisme, voetbal, rugby en andere disciplines wisselen elkaar af op Instagram. Zo vormen ze een lange keten van stories en roepen ze hun achterban, van bedrijven en burgers tot verenigingen, overheden en investeringsfondsen, op om wereldwijd actie te ondernemen tegen de opwarming van de aarde. Elke deelnemende sporter stelt daarbij een voorwerp beschikbaar dat symbool staat voor zijn of haar carrière of een bijzondere ervaring, met als doel de community aan te moedigen te investeren in het klimaat.
Elke investering geeft kans op een loting voor een prijs of een bijzondere ervaring. Met het ingezamelde geld worden baanbrekende innovaties tegen de opwarming van de aarde gefinancierd. Het gaat niet om een donatie: Team for the Planet zorgt ervoor dat deelnemers hun geld kunnen terugkrijgen, één euro voor één euro, als de financiële middelen dat toelaten.
Het project wil geld inzamelen en grote investeerders overtuigen om wereldwijd 100 innovaties tegen de uitstoot van broeikasgassen op te zetten. Een van de 13 innovaties die sinds 2020 zijn gefinancierd en uitgerold, wekt bijvoorbeeld koolstofarme energie op met de kracht van golven (kosten: 800.000 euro). In vijf jaar tijd werd al 34.133.795 euro opgehaald.
Manon Trapp en Hugo Hay, Franse atleten met een missie
Marathons.COM sprak met twee boegbeelden van de Franse midden- en langeafstandsatletiek die zich voor dit milieuproject inzetten: Manon Trapp en Hugo Hay.
Manon Trapp, 24 jaar, komt uit voor Entente Savoie Athlé en werd tien keer Frans kampioen op de cross, 3.000 meter, 5.000 meter, 10 kilometer en 5 kilometer. De Française uit Sèvres verzamelde al vijftien selecties voor de Franse nationale ploeg en heeft indrukwekkende prestaties neergezet op afstanden van 3.000 meter tot de marathon. De gedisciplineerde atlete, die een masterdiploma geografie behaalde, won drie internationale teammedailles op de Europese crosskampioenschappen: twee keer brons en één keer zilver. In december 2023 liep de pupil van Jean-François Pontier tijdens de Marathon van Valencia een persoonlijk record van 2:25:45. Daar kwam in 2024 een tijd van 1:04:04 op de 20 kilometer bij.
Hugo Hay, 27 jaar, presteert al sterk sinds zijn jeugd en werd inmiddels negentien keer geselecteerd voor de Franse nationale ploeg. Tijdens de Olympische Spelen van Parijs 2024 haalde de langeafstandsloper uit Deux-Sèvres de finale van de 5.000 meter, waarin hij zestiende werd. De drievoudig Frans kampioen bij de elite op de 5.000 meter is ook een specialist in het veldlopen. Op de Europese crosskampioenschappen won hij vier gouden teammedailles, naast twee zilveren medailles, waarvan één individueel, en een individueel bronzen exemplaar. De in Bressuire geboren atleet, die in België wordt getraind door Tim Moriau, werd in 2019 Europees vicekampioen bij de beloften op de 5.000 meter in Gävle, Zweden. Zijn persoonlijk record op de 5.000 meter staat op 13:02,62 (2023). Daarnaast liep hij 7:40,95 op de indoorbaan over 3.000 meter (2024) en 1:01:43 op de halve marathon (2024).
Hoe zijn jullie bij Team for the Planet betrokken geraakt?
Manon Trapp: Ik volg de ontwikkelingen van Team for the Planet op sociale media en werd aangesproken door het project, waarin topsporters worden gemobiliseerd. Het principe is eenvoudig: honderd dagen lang stelt elke dag een van honderd sporters een voorwerp of unieke ervaring beschikbaar bij de aankoop van aandelen. Ik heb mezelf aangeboden om het project onder de aandacht te brengen en een shirt van de Franse nationale ploeg beschikbaar te stellen.
Hugo Hay: Team for the Planet nam deze zomer per mail contact met me op. Ik vermoed dat ze op die manier sporters hebben geselecteerd die waarschijnlijk betrokken zijn bij ecologie en sport. Ik kende Team for the Planet aanvankelijk helemaal niet, dus ben ik me na hun uitnodiging gaan verdiepen in wat het project precies inhoudt.
Wat betekent Team for the Planet voor jullie?
Manon Trapp: Team for the Planet is voor mij een organisatie die concreet aan verandering werkt. We moeten natuurlijk onze consumptie verminderen en onze levensstijl aanpassen, maar gezien de behoeften van de mensheid zijn technologische innovaties tegelijk van essentieel belang. Team for the Planet brengt innovaties samen met ondernemers die de wereld kunnen veranderen. Het doel is om strategische, planeetvriendelijke innovaties te koppelen aan ondernemers die projecten tot een goed einde kunnen brengen, zodat ze ons dagelijks leven veranderen en bijdragen aan de ecologische transitie. De fondsen investeren in innovaties die de uitstoot van miljoenen tonnen CO2 moeten voorkomen. Ook de participatieve werking spreekt me aan. 97 procent van de aandeelhouders bestaat uit burgers en particulieren, tegenover slechts 3 procent bedrijven. Dat toont aan dat iedereen een rol kan spelen in verandering. Tegelijk vertegenwoordigen bedrijven 50 procent van de financiering, wat hun grote impact bewijst. Ik vind het een sterk idee om economische spelers en burgers samen vooruit te laten gaan.
Hugo Hay: Ik zag dat ze echt actie ondernemen. Dat is geweldig, want zo moeten we onze stem laten horen: met concrete acties. Daarom heb ik ja gezegd. Het is interessant om dit onderwerp onder de aandacht te brengen via een grote groep sporters uit verschillende disciplines, die elk door een andere community worden gevolgd. Zo bereik je zo veel mogelijk mensen.
Welke link zie je tussen je inzet voor het milieu, je studie geografie en je sport?
Manon Trapp: Ik ben geografie gaan studeren uit nieuwsgierigheid naar de wereld en de uitdagingen van vandaag. Met die studie wilde ik uiteindelijk in de milieusector werken. Hardlopen is ook een manier om je via je zintuigen te verbinden met de omgeving waarvan je deel uitmaakt, en je bewust te worden van onze kwetsbaarheid en die van de plekken waar we lopen. Volgens mij bouw je uiteindelijk altijd een band op met de routes die je dagelijks aflegt, en dat kan de drang om ze te beschermen versterken. Zelf wil ik beschermen waar ik van houd: de omgeving waarin ik train en leef, waarvan ik deel uitmaak. Uiteindelijk gaat het om onze planeet, want alles hangt met elkaar samen.
Welke rol spelen sporters in deze strijd?
Manon Trapp: Dankzij hun bereik en invloed kunnen sporters het publiek sensibiliseren en bijdragen aan andere gewoonten. Ze kunnen in onze samenleving een inspirerend voorbeeld zijn.
Hugo Hay: Naast kleine individuele acties en het aanpassen van bepaalde gewoonten, bestaat de rol van sporters er ook in dat ze door communities worden gevolgd. Daardoor kunnen ze thema’s onder de aandacht brengen die ze belangrijk vinden, of het nu om ecologie of sociale rechtvaardigheid gaat. Atleten kunnen die invloed gebruiken om het gedrag van zo veel mogelijk mensen te veranderen. Je kunt sensibiliseren, maar ook communities aanmoedigen om geld bij te dragen zodat er echt iets gebeurt, want geld is nu eenmaal de motor van verandering. Daarom is het voor ons als sporters belangrijk om die boodschap door te geven.
Is het voor jullie belangrijk om samen te werken met partners die zich hiervoor inzetten? Jullie zijn allebei betrokken bij verschillende milieuprojecten.
Manon Trapp: Ja, want ik ben me bewust van de impact van mijn consumptie. Daarom kies ik voor samenwerkingen die respectvol omgaan met het milieu en met mensen. Ik vind het belangrijk om te werken met personen en bedrijven die dezelfde waarden delen.
Ik ben ambassadrice en vrijwilliger bij Mountain Riders, een organisatie die informatie, bewustwording en educatie rond de ecologische transitie in de bergen biedt. In mijn vrije tijd help ik mee met het maken van actiekaarten. Die moeten goede en vernieuwende praktijken verspreiden in berggebieden, en dan vooral in skigebieden.
Hugo Hay: Ik werk al samen met MAIF, dat zijn volledige sportstrategie heeft gericht op de combinatie van sport en planeet. Zo wil de organisatie sportwedstrijden verduurzamen en nadenken over manieren om de CO2-impact van grote evenementen te beperken. Ik werk graag samen met bedrijven die daar werk van maken. In mijn zoektocht naar sponsors is dat een van de criteria die ik naar voren schuif: ik wil kunnen samenwerken met bedrijven die zich inzetten voor ecologie of andere maatschappelijke thema’s. Dat vind ik belangrijk.
Wat doen jullie zelf op jullie niveau om de opwarming van de aarde tegen te gaan?
Manon Trapp: Ik probeer compromissen te sluiten. Voor de marathon van Sevilla had ik bijvoorbeeld geen andere keuze dan het vliegtuig te nemen, om vermoeidheid te beperken en me optimaal op de wedstrijd voor te bereiden. Voor de terugreis koos ik er wel voor om zeventien uur met de trein te reizen en twee dagen onderweg te zijn. Dat kostte me drie keer zoveel als een vliegticket.
Ik koos ook liever voor een lokale haas dan voor een Keniaanse haas. Ik geef de voorkeur aan wedstrijden in Frankrijk en Europa. In het dagelijks leven doe ik uiteraard ook mijn best om mijn CO2-voetafdruk te verkleinen: lokaal eten, voor korte verplaatsingen de fiets nemen, apparaten langer gebruiken door ze te repareren en tweedehands kopen.
Hugo Hay: Op mijn niveau probeer ik de kleine dingen van elke dag te doen: lokaal en seizoensgebonden eten, afval sorteren, minder vaak de auto nemen, de trein verkiezen en voor mijn dagelijkse kleding ethische merken kiezen. Mijn grootste inspanning is het vliegtuig zo veel mogelijk vermijden. Vorig jaar liep ik de meeste wedstrijden op plaatsen die ik met de trein kon bereiken. Ik ging niet naar Monte Gordo, de Verenigde Staten of Zuid-Afrika, maar koos voor trainingskampen die per spoor bereikbaar waren, om mijn CO2-impact te beperken.
Het tweede punt dat voor mij belangrijk is, is mijn stem laten horen zodat ecologie structureel wordt en actieplannen worden opgezet en door zo veel mogelijk mensen gesteund. Het doel is zo veel mogelijk mensen de kans te geven om zich voor echte ecologie in te zetten en hun mentaliteit te veranderen, ook al kost dat tijd.
Hebben jullie plannen in die richting voor de toekomst? Hoe kan de atletiek volgens jullie groener worden?
Manon Trapp: Na mijn sportcarrière wil ik een beroep uitoefenen waarin ik me inzet voor de bescherming van het milieu en de biodiversiteit.
Sport verduurzamen is behoorlijk complex, omdat we deel uitmaken van een geglobaliseerd sportsysteem dat veel verplaatsingen en dus veel uitstoot van broeikasgassen met zich meebrengt. Ik denk dat we ons bewust moeten worden van onze impact, onze gewoonten moeten herbekijken en op basis daarvan keuzes moeten maken. Dat kan betekenen dat we vaker voor lokale wedstrijden kiezen en internationale wedstrijden beperken tot de belangrijkste afspraken, zodat we onze carrière toch kunnen uitbouwen. Minder doen, maar beter. En zodra het kan, kiezen voor het minst vervuilende alternatief. Iedereen heeft daarin een rol, bijvoorbeeld door aantrekkelijke tarieven aan te bieden voor duurzame vervoersmiddelen en treinreizen.
Steeds meer organisatoren geven geen gadgets meer bij de aankoop van een startnummer en schaffen kleine waterflesjes af. Dat is een teken dat we vooruitgaan. Je zou je kunnen voorstellen dat organisatoren van wedstrijden zich verbinden aan een programma voor voortdurende verbetering: eerst een analyse maken en vervolgens een actieplan opstellen om hun impact te verkleinen, bijvoorbeeld op het gebied van accommodatie, bevoorrading of mobiliteit. Daarnaast moeten we nadenken over de rangorde van onze waarden en over de wereld waarin we morgen willen leven. Welke ecologische prijs vinden we aanvaardbaar voor prestaties en sport in het algemeen?
Hugo Hay: Ik wil vooral verdergaan op de ingeslagen weg en mijn stem nog sterker laten horen om mijn community bewust te maken. Waarom zou ik niet deelnemen aan denktanks over manieren om grote sportevenementen te verduurzamen? Er zijn bijvoorbeeld ideeën om de verplaatsingen van toeschouwers te beperken door tijdens grote kampioenschappen grote fanzones in andere landen op te zetten.
Wat zijn jullie volgende doelen en belangrijke afspraken voor het komende seizoen?
Manon Trapp: De marathon van Sevilla, waar ik zo snel mogelijk wil lopen!
Hugo Hay: Ik ben sinds eind oktober ziek en ben de training heel rustig aan het hervatten. Ik begin van ver, dus ik bouw stap voor stap op om mijn niveau terug te vinden en over anderhalve maand weer een normale trainingsomvang te hebben. Het doel is om deze zomer wedstrijden te lopen, maar op dit moment heb ik nog geen duidelijk beeld van mijn planning.