Rennen om te leven: Franck Derrien, marathonloper met het syndroom van Asperger

Franck ontmoeten is een les in menselijkheid. In zijn vertrouwde felblauwe T-shirt, dat hij als een vaandel draagt om te laten zien dat ondanks autisme alles mogelijk is, draagt Franck Derrien zijn hart op de tong. ‘Ik ben autistisch, ik ben vicekampioen van Frankrijk in het aangepast veldlopen, ik maak deel uit van de Franse selectie aangepast sporten, ik woon met Teddy en ik voel me erg alleen.’ De kennismaking is recht voor zijn raap. En ontzettend aangrijpend.

Franck vertelt graag zijn verhaal, terwijl hij zijn geliefde beer Teddy stevig vasthoudt, ‘een beer uit mijn kindertijd met wie ik geboren ben en met wie ik zal sterven’. Zijn autisme verstoort zijn intellect en taal niet, integendeel. Het syndroom van Asperger, dat een neurobiologische oorsprong heeft, beïnvloedt vooral sociale interacties en bepaalde situaties in het dagelijks leven. De wereld wordt soms verward waargenomen, maar de hersenen, het lichaam en de vijf zintuigen functioneren perfect. ‘Sommige dingen die voor iedereen vanzelfsprekend zijn, worden voor iemand met Asperger heel ingewikkeld’, legt Franck uit. ‘Ik heb bijvoorbeeld moeite met aanrakingen: ik vind het niet prettig als iemand me zonder waarschuwing aanraakt. Ook contact met water kan ik moeilijk verdragen.’

© Teddy, de geliefde beer van Franck. © Marie Paturel

Lopen, mensen ontmoeten en tot rust komen

Pas op zijn zestiende krijgt Franck de diagnose Asperger. Hij heeft dus een moeilijke jeugd achter de rug, waarin zijn anders-zijn een belangrijke oorzaak van uitsluiting en eenzaamheid was. ‘Ik heb zestien jaar geleden’, vertelt hij. Maar de jongeman blijft vechten. Hij verlaat zijn ouderlijk huis in de regio Parijs om in Rennes te gaan studeren aan de École Nationale de la Statistique et de l’Analyse de l’Information. Zijn beperking maakt de studie echter moeilijk en Franck moet zijn ingenieursopleiding opgeven. Hij pakt zijn koffers en verhuist naar Grenoble, waar hij weet dat een sociaal café begeleiding biedt aan mensen met autisme. Daar vindt hij waardevolle hulp, en in de omgeving een speelterrein dat past bij zijn liefde voor het hardlopen, die al sinds zijn kinderjaren bestaat.

‘Als kind had ik een goed duurvermogen. Ik ben niet snel, maar ik kan lang lopen… en ik doe het echt graag!’, vertelt Franck. Hij stort zich op het trailrunnen, ook op de meest extreme evenementen: 8000 meter positieve hoogtemeters tijdens de Montées de Venosc, de Ut4M Challenge, of 802 kilometer in acht dagen en een derde plaats in de No Finish Line. Hij maakt deel uit van het UTMB® Team Adaptive, een groep van twaalf mensen met een beperking. In 2024 liep hij de MCC in de kleuren van het team en deze zomer staat hij aan de start van de OCC. Ook op de weg voelt hij zich thuis: hij loopt de 100 km de Millau in minder dan tien uur en scherpt zijn persoonlijk record op de marathon aan tot 2:52. ‘Lange afstanden helpen me om los te komen van alles. Ze brengen me tot rust. Hardlopen is mijn reden om te bestaan. Ik train voor mijn plezier, zonder coach en zonder schema. Ik houd niet van strakke trainingsplannen en ben niet uitsluitend op prestaties gericht.’

 Hardlopen is mijn reden om te bestaan. Als ik niet meer zou kunnen lopen, zou ik liever sterven. 

Grote dingen bereiken ondanks autisme

Ondanks zijn autisme houdt Franck van contact met anderen en dankzij het hardlopen bouwt hij hechte vriendschappen op binnen de lopersgemeenschap. Zo traint hij één keer per week in Grenoble met een groep enthousiaste lopers en trekt hij regelmatig de bergen in met lokale hardlopers. Hij verbergt zijn autisme niet, integendeel: op zijn T-shirt staat zijn beperking nadrukkelijk vermeld, niet als protest, maar eerder als een bevestiging ‘dat je ook als autist dingen kunt bereiken’. Franck zet zich in voor een inclusievere samenleving voor mensen met een beperking en loopt niet alleen voor zichzelf. Zodra het kan, duwt hij een joëlette. ‘In 2024 maakte ik deel uit van een team van zeven lopers dat de joëlette van Éric duwde, een jongen met het Coffin-Lowrysyndroom, tijdens de Marathon de Paris. Het was zwaar, maar deel uitmaken van een team is een prachtig moment van verbondenheid en echt teamwork. Ik ben zo ontroerd dat ik geluk kan brengen aan mensen die niet uit hun rolstoel kunnen komen! Als ik niet meer zou kunnen lopen, zou ik liever sterven.’ »

© Franck maakt het mogelijk dat ook mensen met een lichamelijke beperking aan wedstrijden deelnemen. © Marie Paturel

Dus Franck loopt. Altijd, overal. In 2024 doet hij mee aan de Marathon Pour Tous van de Olympische Spelen en voegt hij opnieuw ontmoetingen toe aan zijn verzameling, ontmoetingen die hem voeden en zijn pijnlijke gevoel van isolement doorbreken. Hij wordt gevolgd door een hechte community op sociale media (@franckderrien1306 op Instagram en Franck Derrien op Facebook) en is enorm dankbaar voor iedereen die hem begeleidt en aanmoedigt. ‘Ook al is het virtueel, het helpt me. Ik motiveer mezelf met de gedachte dat mijn berichten mensen goed lijken te doen, vooral ouders van autistische kinderen, die me vaak schrijven.’ Ondanks de wanhoop die hij naar eigen zeggen elke dag voelt, blijft Franck positief. ‘De samenleving lijkt vandaag meer open te staan voor verschillen dan dertig jaar geleden. Er is meer aandacht voor mensen met een beperking. Ik denk dat de situatie verder zal verbeteren.’ Een optimisme dat we allemaal verdienen waar te maken.

Met elke stap tekent Franck Derrien veel meer dan een sportief parcours uit: hij baant een weg van hoop, veerkracht en menselijkheid. Met zijn uitdagingen, oprechte woorden en T-shirt dat een symbool is geworden, schudt hij vooroordelen wakker en laat hij zien dat alles mogelijk blijft, ook als je anders bent. Zijn looptocht is die van een man die voluit wil leven, harten wil verbinden en een krachtige boodschap wil uitdragen: autisme staat grootsheid niet in de weg. Bedankt, Franck, voor deze levensles.