Géraud Paillot, marathonloper met exoskelet: ‘Niet de tijd bepaalt wie er op het feest mag komen’

Nog voordat hij begint te vertellen, blijven we even stilstaan bij het beeld: Géraud Paillot gaat vastberaden vooruit. De grens tussen inspanning en poëzie vervaagt. Met zijn exoskelet, toepasselijk ‘Kyogo’ genoemd, een acroniem voor ‘Keep On Going’, doet hij meer dan alleen ‘lopen’: stap voor stap hertekent hij wat mogelijk is. De inmiddels 55-jarige Breton kreeg in 2004 de diagnose multiple sclerose en leverde onlangs opnieuw een bijzondere prestatie door met zijn exoskelet de Marathon solidaire du Mont-Saint-Michel te voltooien. Na negen uur lopen kwam hij trots over de finish. Multiple sclerose tast het zenuwstelsel aan en kan lopen, coördinatie en zicht bemoeilijken. De aandoening verloopt bij iedereen anders. Genezing is niet mogelijk, maar behandelingen kunnen het dagelijks leven draaglijker maken. Als oprichter van de vereniging Aventure Hustive combineert Géraud Paillot extreme sport met engagement. Zijn uitdagingen, van Parijs naar Marseille per kajak tot Ironman-combinaties en zwemmen in ijskoud water, gebruikt hij als boodschappen van hoop. Aan Marathons.com vertelde hij zonder omwegen of filter over zijn visie op sport, inclusie en het verleggen van persoonlijke grenzen.

Waarom wilde je met een exoskelet gaan lopen?

Bij elke uitdaging die ik aanga, krijg ik te horen: ‘Dat kan niet.’ Maar dat houdt me niet tegen. Integendeel, het zet me ertoe aan oplossingen te zoeken, mijn grenzen te testen en te laten zien dat technologie de mogelijkheden kan verruimen. Voor mij is het niet zomaar een hulpmiddel. Het helpt me mezelf te overtreffen en een boodschap over inclusie in de sport uit te dragen.

Mentale voorbereiding lijkt een centrale rol te spelen in je wedstrijden. Waarom?

Zonder mentale voorbereiding zou ik geen marathon met een exoskelet kunnen uitlopen. Elke kilometer vraagt uithoudingsvermogen, maar vooral een uitzonderlijk sterke mentale regie. Je moet op jezelf vertrouwen, moeilijkheden voorzien en geconcentreerd blijven op je gewaarwordingen, je lichaam en je ademhaling. Het is een dagelijks leerproces dat verder reikt dan de sport.

Technologie wordt zo een hefboom voor inclusie, niet alleen een medisch hulpmiddel.

Hoe heeft het exoskelet je kijk op sport en het dagelijks leven veranderd?

Het geeft vrijheden terug die we vanzelfsprekend vinden. Lopen, rennen, naast anderen rechtop staan, momenten delen. Dat krijgt allemaal een bijzondere waarde. In de sport maakt het mogelijk actief te zijn, mee te doen en de gezamenlijke ervaring te beleven. In het dagelijks leven geeft het vertrouwen en zelfstandigheid. Technologie wordt zo een hefboom voor inclusie, niet alleen een medisch hulpmiddel.

Je hebt het over ‘handiwashing’ en vinkjes zetten. Kun je dat toelichten?

‘Handiwashing’ betekent dat je doet alsof je inclusief bent. Een paar mensen met een beperking apart zetten voor de communicatie of het imago, zonder na te denken over echte inclusie. Echte inclusie betekent dat je hetzelfde parcours loopt, de inspanning deelt en als volwaardige deelnemer wordt gezien, niet als een symbool.

Tegen welke obstakels liep je aan bij wedstrijdorganisatoren?

Veel organisatoren weigeren uit angst of gebrek aan verbeeldingskracht. Mij zijn aparte wedstrijden voor ‘mensen met een beperking’ aangeboden, terwijl ik juist met iedereen wilde lopen. Organisatoren doen maar al te vaak minimale concessies, zonder naar het geheel te kijken. De echte vraag zou moeten zijn: hoe kunnen we alle deelnemers op hetzelfde parcours laten meedoen?

Hoe moet een inclusieve marathon volgens jou vanaf het begin worden opgezet?

Je moet het parcours en de ondersteuningsvoorzieningen afstemmen op verschillende beperkingen, zonder door te slaan in de drang om alles koste wat kost toegankelijk te maken. Denk bijvoorbeeld aan deelname met exoskeletten, rolstoelen of voor mensen met een visuele beperking, terwijl de veiligheid en het plezier van iedereen gewaarborgd blijven. Inclusie betekent niet dat je een aparte categorie creëert.

Technologie blijft nieuwe horizonten openen: lopen in de bergen, trails aangaan, en dat alles veilig en samen.

Welke technologische innovaties kunnen inclusie in de sport veranderen?

Exoskeletten, joëlettes, hulpmiddelen om mensen met een visuele beperking te begeleiden… Daarmee kun je parcoursen delen die normaal gesproken ontoegankelijk zijn. Technologie blijft nieuwe horizonten openen: lopen in de bergen, trails aangaan, en dat alles veilig en samen. Het is een middel om fysieke en mentale barrières te doorbreken.

Wat vind je van de tijdslimiet die veel marathons hanteren?

Die sluit deelnemers uit die de finish in een lager tempo zouden kunnen halen. Ik droom van een marathon waarin iedereen acht of negen uur krijgt om de eindstreep te bereiken, en waarin de finish voor iedereen een feest is. Inclusie betekent ook vrijheid in tempo en respect voor ieders mogelijkheden. Niet de tijd bepaalt wie er op het feest mag komen.

Hoe gebruik je multisensorische verbeelding in je voorbereiding?

Ik gebruik mijn vijf zintuigen: zicht, gehoor, tastzin, reuk en smaak. Zo train ik mijn waarneming van mijn pas en mijn lichamelijke gewaarwordingen. Ik kan bijvoorbeeld de contacttijd van mijn voet met de grond verkorten om mijn knieën te beschermen, zonder me uitsluitend op mijn zicht te concentreren. Het is een techniek die onverwachte mentale en fysieke reserves aanspreekt.

Wat is het verschil tussen de mentale voorbereiding van een valide atleet en die van een atleet met een beperking?

Voor iedereen is die voorbereiding onmisbaar. Mensen met een beperking hebben wel het voordeel dat ze noodgedwongen vaardigheden en creativiteit ontwikkelen om beperkingen te overwinnen. Ze raken gewend aan zichzelf uitdagen, anticiperen en omgaan met onverwachte situaties. Dat smeedt een sterke en flexibele mentale weerbaarheid, die zowel in de competitie als in het leven een troef wordt.

Welke invloed heeft sport op je omgeving en je dagelijks leven?

De omgeving speelt een essentiële rol en moet ook de kans krijgen om op te laden, te sporten en het hoofd leeg te maken. Voor mij blijft lopen een eenvoudig en universeel middel: een paar loopschoenen volstaat. Zelfs een halfuur elke ochtend draagt bij aan mentale balans en fysieke voorbereiding. Sport wordt zo een verbindende kracht binnen het gezin en de samenleving.

Je kunt geen echte inclusie creëren als elke federatie in haar eigen silo blijft zitten.

Welke boodschap wil je clubs en federaties meegeven?

Stop met hokjesdenken. Eén federatie, universele licenties, duidelijke classificaties. Inclusie begint met het vereenvoudigen van administratieve regels, atleten keuzevrijheid geven en hun vaardigheden erkennen, ongeacht hun beperking of tempo. Je kunt geen echte inclusie creëren als elke federatie in haar eigen silo blijft zitten.

Welke plaats krijgen diversiteit en genderidentiteiten in inclusieve sport?

Daar moet volwaardig rekening mee worden gehouden. Inclusiviteit gaat niet alleen over beperkingen. LGBT-personen, non-binaire en transgender personen moeten allemaal hun categorie, klassement of tempo kunnen kiezen. Het gaat om respect, normaliteit en gelijkheid in de sport. Elke deelnemer verdient het om gezien en gehoord te worden.

Als je de ideale marathon kon organiseren, hoe zou die eruitzien?

Toegankelijk voor zoveel mogelijk mensen met een beperking, open voor alle tempo’s en met flexibele tijdslimieten. Deelnemers zouden kunnen kiezen tussen de ‘klassieke’ vorm of deelname met een exoskelet, rolstoel of joëlette. Het klassement zou flexibel kunnen worden ingedeeld, maar het feest zou gezamenlijk blijven. Het doel is alle deelnemers op hetzelfde parcours samen te brengen, in een echte sfeer van verbondenheid.

Wat neem je mee uit je ervaringen en welke slotboodschap wil je meegeven?

Inclusie is mogelijk. Technologie maakt wegen vrij die vroeger gesloten waren. Maar de sleutel ligt vooral bij het collectief: mensen met en zonder beperking, ieder met zijn sterke en minder sterke kanten, samen op hetzelfde parcours. Sport wordt dan een kracht voor respect, zelfoverwinning en verbondenheid. Als ik kan laten zien dat we verder kunnen komen, mag iedereen zichzelf toestaan te dromen en mee te doen.