Met Les 42 neemt Malek Boukerchi 26 jongeren mee naar de Marathon van New York

Er zijn nog altijd mensen die samen dromen. Een droom is persoonlijk, maar kan ook gedeeld worden. Malek Boukerchi, van opleiding antropoloog, filosoof, verhalenverteller, schrijver en inspirerend spreker, koos enkele jaren geleden voor die gedeelde droom. Nadat hij in 2023 een twintigtal jongeren meenam naar de Marathon van Athene doet hij het dit jaar opnieuw, met de Marathon van New York. Een gesprek met de voorzitter van Les 42, extreem ultramarathonloper en dromer van een verbonden samenleving.

U bent een echte avonturier. Welke weg heeft de vereniging Les 42 afgelegd?

In het leven draait alles om wegen, en op die wegen draait alles om ontmoetingen, keuzes en omstandigheden. Die omstandigheden hebben we niet in de hand, maar de kracht in ons leven komt voort uit de ontmoetingen die we hebben en de keuzes die we maken. De geschiedenis van de vereniging vormt daarop geen uitzondering. Eerst was er een samenloop van omstandigheden: alles begon tijdens corona, toen alles stilviel voor de ultramarathonloper die ik was. Geen wedstrijden meer. Ik kan me het leven niet voorstellen zonder lichaamsbeweging. We moeten bewegen, ons lichaam vraagt erom. Ik moest iets vinden dat te combineren viel met mijn andere professionele activiteiten. Toen de grenzen weer opengingen, ging ik eind 2021 als antropoloog en spreker aan de slag in Marokko. Een groep jonge kinderen kwam naar me toe tijdens een wedstrijd die ik sponsorde. Zij brachten me op het idee en zeiden: « waarom richt je geen club op? Je weet zoveel, we kunnen met jou komen trainen… » Ik ben geen Marokkaan, maar een Frans-Algerijns-Kabyliër uit de Elzas, trots op mijn meervoudige identiteit. Ik heb geen officieel trainersdiploma, wel een praktische aanpak die op het terrein haar waarde heeft bewezen. Die Marokkaanse jongeren plantten een zaadje… Eind 2021 keerde ik terug naar Frankrijk en begon ik voor mijn plezier opnieuw te trainen voor de marathon. Vandaag interesseert niet de prestatie me, maar het plezier om mensen te zien groeien. Hoe maak je de stap van het individuele naar het solidaire? Van ik naar wij. Dat idee fascineert me en daar geloof ik in. Daaruit is Les 42 ontstaan. De droom is om 42 jongeren in een kwetsbare positie, tussen 18 en 28 jaar oud, een marathon te laten lopen. Zover zijn we nog niet, maar we groeien. De eerste editie vond plaats tijdens de Marathon van Athene.

Een symbolische eerste editie…

Ja, met de Marathon van Athene, en dat maakte het juist zo bijzonder. We vertrokken met dertig mensen: achttien jongeren en twaalf begeleiders. Als antropoloog vond ik het geweldig om tijdens deze editie het ontstaan van de wedstrijd en de Slag bij Marathon te vertellen. Na die alfa ging ik op zoek naar de omega. New York, het mekka van de marathons. Reizen maakt ook deel uit van ons project. Het geeft de jongeren energie om te dromen van Athene of New York, zeker degenen die nog nooit veel van de wereld hebben gezien. Als je jongeren vertelt dat ze een marathon gaan lopen, geloven ze je de eerste keer niet. Maar we trainen met plezier en maken het af. Ik zeg ‘we’, want sinds de eerste editie in Athene in 2023 is de vereniging verder uitgebouwd. Ik begon alleen, maar ben vervolgens andere marathonlopers gaan zoeken. Rond de jongeren staat nu een heel team. Zoals de filosofe en theologe Thérèse d’Avila zei: « Het gaat er niet om veel na te denken, maar om veel lief te hebben . » Alle liefde die ze van het Franse sociale systeem niet hebben gekregen, proberen wij hun te geven. Voor hen is dit een buitengewoon avontuur.

 De marathon is een fantastische leerschool voor het leven. Het is het mooiste diploma dat er bestaat. 

Op basis van welke criteria kiezen jullie de jongeren?

Les 42 richt zich op jongeren die door het onderwijssysteem beschadigd zijn geraakt. Evenveel meisjes als jongens. Ik heb samenwerkingen opgezet met lokale jongerenorganisaties in heel Frankrijk om jongeren te bereiken die dreigen uit te vallen. De vereniging staat open voor jongeren uit de stad én van het platteland: ik breng Frankrijk van allerlei achtergronden samen met het Frankrijk van de streek en de tradities. Tegen deze jongeren zeg ik: « Kom een marathon lopen », terwijl sommigen helemaal niet sportief zijn! Alles wat ik als antropoloog doceer, breng ik met de vereniging in de praktijk. Het doel is deze jongeren ervan te overtuigen dat we samen aan het werk gaan en samen zullen slagen. We gaan ook de strijd aan met de toenemende bewegingsarmoede, een kwalijk gevolg van schermen. Mensen zijn online verbonden, maar niet met elkaar. Met ons initiatief proberen we daar iets anders tegenover te zetten. Ze leren ook hun lichaam te waarderen en ontdekken dat ze er, ongeacht hun lichaamsbouw, geweldige dingen mee kunnen doen. Daarna is het enige doel: de finish halen. De tijd doet er niet toe. Uitlopen is slagen. Het is belangrijk dat ze begrijpen dat ze, als ze zich ervoor inzetten, een hele positieve ontwikkeling in gang zetten. Alles wat voor dit project nodig is, van betrokkenheid en discipline tot volharding, kunnen ze later in hun leven opnieuw gebruiken. Wanneer een ondernemer zo’n profiel ziet, wekt dat vertrouwen. De marathon is een fantastische leerschool voor het leven. Het is het mooiste diploma dat er bestaat. Ze kunnen zeggen dat ze marathonloper zijn: die titel blijft je leven lang.

Wat gebeurt er met hen na de marathon?

Dat is het tweede deel van het project. We engageren ons om hen tot aan de marathon te begeleiden, maar helpen hen ook om werk te vinden. Die sociaal-professionele dimensie van het project is erg belangrijk. Dat gebeurt via mentoren, die als sponsors aan de vereniging verbonden zijn. We krijgen geen overheidssteun. We doen een beroep op bedrijfsleiders die met personeelswerving bezig zijn. Velen steunen ons en financieren de vereniging, de reizen en de trainingskampen. En zelfs meer dan dat: ze zijn ook met de jongeren gaan hardlopen, waardoor er nog sterkere banden ontstaan! Decathlon helpt ons bovendien met de uitrusting, waarvoor ik hen dankbaar ben. De bedrijfsleiders die zich achter het project van Les 42 scharen, hebben de aanpak veranderd. Aanvankelijk wilde ik dit alleen in Parijs doen, waar ik woon. Zij zeiden: « Oké, we doen mee met je project, maar alleen als je ook jongeren in onze regio’s zoekt. Anders houdt het op termijn geen stand. » Dat idee heeft de regionale opzet van Les 42 terecht veranderd. Samen met de jongeren bezoeken we de bedrijven die ons ondersteunen. En het mooiste is dat veel van die bedrijfsleiders nu met de jongeren trainen en ons zullen vergezellen! Tijdens de Marathon van New York hebben we dit jaar ongeveer vijftig startnummers. Een tiental daarvan is gereserveerd voor bedrijfsleiders die samen met de jongeren de marathon lopen, om die intergenerationele verbondenheid te versterken. Net als de jongeren zijn ook onze mentoren vaak debuterende marathonlopers. Allemaal samen!

Blijft u optimistisch over de toekomst?

Van de achttien jongeren die ik naar Athene heb gebracht, lopen er nog altijd negen met ons mee. Zij worden op hun beurt ambassadeurs van het project. Sommigen zijn zelfs marathonlopers gebleven! En vooral: ze zijn allemaal sociaal geïntegreerd. Dat succes geeft ons de kracht om door te gaan en niets los te laten. Het verenigingsleven in Frankrijk is prachtig, maar het blijft een strijd. Voor de komende jaren heb ik een ambitie: werkzoekenden ouder dan 55 in onze groepen opnemen. Voor hen is het vandaag moeilijk. Ook zij hebben vaak een geknakt zelfbeeld, terwijl ze vaardigheden en expertise hebben. Dat is schrijnend. We hebben allemaal behoefte om iets voor anderen te betekenen. Nogmaals, een van de doelen achter de vereniging is sociale verbinding: samen groeien, samen dingen doen… Ik wil de jongeren bedanken. Wij geven hun iets, maar zij geven ons zoveel terug. Uiteindelijk zijn zij het die ons het meest veranderen. Dat zie ik bij de begeleiders en de mentoren. Met Les 42 doorbreken we de logica van de besloten kring! In onze hedendaagse samenleving leeft elke groep in zijn eigen bubbel, en dat maakt ons sociaal kapot. De marathon breekt dat allemaal open en brengt ons bij het universele. Op de startlijn zijn we allemaal gelijk.

Dank aan Malek Boukerchi dat hij ons enkele weken voor het vertrek naar New York wat van zijn kostbare tijd gunde. Als je dichter bij de vereniging Les 42 wilt komen om de handen uit de mouwen te steken, kun je hier terecht. Op deze pagina vind je de mentorbedrijven van de editie van 2025.