Hoe ver kan Sabastian Sawe nog komen op de marathon? Waarom 1:59:30 misschien pas het begin is

Sabastian Sawe staat nog maar aan het begin van zijn marathonverhaal

Dat is waarschijnlijk het fascinerendste element in dit verhaal: Sabastian Sawe heeft in zijn carrière pas vier marathons gelopen. Ja, vier. In een sport waarin ervaring vaak bepalend is voor prestaties, valt dat aantal op. De marathon stelt bijzondere eisen. Talent en een enorm fysiologisch potentieel volstaan niet. Je moet leren omgaan met inspanning, voeding, wisselend terrein, je gevoel, de spiervermoeidheid, mentale uitputting… Lange tijd volgden de grote kampioenen een vrijwel klassiek traject. Eerst de baan. Daarna de weg. Het patroon is bekend in de atletiek: snelheid ontwikkelen op de 1.500, 5.000 of 10.000 meter en vervolgens geleidelijk opschuiven naar de lange afstanden en de marathon. Het doel? Een compleet profiel opbouwen: baansnelheid combineren met het uithoudingsvermogen en de spierweerstand die nodig zijn om de zwaarte van de afstand te doorstaan.

Eliud Kipchoge werd olympisch kampioen op de 5.000 meter voordat hij de marathon ging domineren. Kenenisa Bekele heerste eerst op de baan en groeide daarna uit tot een referentie op de weg. Sawe bewandelde een iets ander pad. Zijn entourage begreep al snel dat zijn grootste potentieel op de lange afstanden lag. Daarom maakte hij eerder de overstap naar de marathon. Alles wees er toen op dat hij nog volop aan het leren was…

Vier marathons en nu al een uitzonderlijk traject

Dit is de balans na zijn vier marathons:

Marathon van Valencia 2024: 2:02:05

Zijn eerste marathon. En meteen bij de besten. De op een na snelste marathon ooit bij een debuut, na Kiptum. De tijd is duizelingwekkend, de hype enorm.

Marathon van Londen 2025: 2:02:27

Zes maanden na zijn debuut domineert hij de Marathon van Londen met ruime voorsprong, in een van de sterkst bezette velden uit de geschiedenis, met Kiplimo, Mutiso, Tolat en Kipchoge.

Marathon van Berlijn 2025: 2:02:16

Voor zijn derde marathon kiest hij een van de snelste parcoursen ter wereld. De ambities zijn torenhoog en de wedstrijd lijkt hem op het lijf geschreven. Hij passeert halverwege in 1:00:16, maar door de hitte van die dag zakt zijn tempo uiteindelijk weg. Toch wint hij de wedstrijd in 2:02:16. Veel waarnemers vonden die prestatie ondergewaardeerd, omdat de hitte het wedstrijdverloop zo sterk had beïnvloed. Sommigen spraken die dag al over een uitzonderlijk potentieel dat in de Duitse hoofdstad niet volledig tot uiting was gekomen.

Marathon van Londen 2026: 1:59:30

Deze keer valt alles op zijn plaats. Een gecontroleerde start en een fenomenale slotfase, met een tweede halve marathon in 59:01. Kejelcha is heroïsch en duikt zelf ook onder de twee uur. In Londen is een nieuwe bladzijde in de marathon geschreven.

Vier marathons, vier overwinningen. En een sensationele progressie. In amper twee jaar tijd is Sawe de nieuwe koning van de marathon geworden.

Grote fysiologische kwaliteiten en vroege maturiteit

Nog voor hij uitgroeide tot een uitzonderlijke marathonloper, had Sawe al laten zien dat hij over uitstekende snelheid beschikte.

➜ 10 km: 26:49 in 2023
➜ Halve marathon: 58:02 in 2022

Deze tijden vertellen iets essentieels: Sawe beschikt niet alleen over een enorm uithoudingsvermogen. Hij heeft ook snelheid. Zijn carrière draait momenteel vooral om de marathon, maar met zijn huidige vorm zou hij waarschijnlijk ook zijn persoonlijke records op de kortere afstanden kunnen aanscherpen. Toch wijst alles erop dat hij zijn specialiteit heeft gevonden. Op de marathon komt zijn profiel volledig tot zijn recht.

Londen is niet per se de ideale marathon voor een record

1:59:30. De wereld is nog altijd in shock. Vooral de eindtijd van deze wedstrijd blijft hangen. Maar het parcours wordt soms vergeten. Londen is een gigantische marathon. Een van de meest prestigieuze Majors. Een historische wedstrijd. Een geweldige sfeer. Maar het is niet per se het parcours waarop je het snelst kunt lopen. De eerste helft gaat inderdaad duidelijk bergaf, wat helpt om energie te sparen, maar het kan ook zwaar op de benen werken. Bovendien telt het parcours bijna 120 hoogtemeters.

Op de marathon zoeken atleten doorgaans iets anders: een extreem recht en vlak parcours. Elke versnelling, elke tempowissel en elke helling verhoogt het energieverbruik een beetje. Vanuit dat oogpunt zijn parcoursen als Berlijn, Valencia en Chicago vaak gunstiger. Maar in Londen hing die dag iets magisch in de lucht. De weersomstandigheden waren uitstekend: ongeveer 12 graden, een lichte rugwind in de slotfase en die lange rechte lijn naar de finish, dwars door het hart van de Britse hoofdstad.

Maar naast de omstandigheden is er nog een detail dat misschien wel meer vragen oproept. Zijn tweede halve marathon: 59:01. Zo sterk finishen na een al extreem snelle eerste helft kan verwarrend zijn. Wanneer een marathonloper zo hard eindigt, betekent dat soms iets eenvoudigs: misschien heeft hij onderweg te veel achter de hand gehouden. En toch lag het tempo met een doorkomst van 1:00:29 halverwege al behoorlijk hoog, al liep hij daarmee iets achter op het wereldrecordschema. Juist daar kwam de kracht van een negative split volledig naar voren. Bij die pacingstrategie loop je de eerste helft iets rustiger, zodat je energie spaart om de wedstrijd hard uit te lopen. Dat is precies wat er in Londen gebeurde. Kiptum koos in Chicago voor zijn vorige record dezelfde aanpak (1:00:48 / 59:45). Nog een bewijs dat de grootste marathons met een negative split worden gelopen.

Berlijn zou de perfecte plek kunnen zijn, maar…

Sawe heeft zijn deelname aan de Marathon van Berlijn in september al aangekondigd. Het is moeilijk om een betere omgeving te bedenken om hem nog sneller te zien lopen. Berlijn is bijna een gigantische atletiekbaan, uitgetekend door een stad. Ultr vlak. Ongeveer 65 hoogtemeters over 42,195 kilometer. Een biljartlaken. Snel. Gelijkmatig. De plek waar Eliud Kipchoge een deel van zijn legende schreef. De plek waar records regelmatig sneuvelen.

Sawe kent de wedstrijd al goed. Vorig jaar durfde hij ondanks de extreme hitte al te vertrekken op schema voor het wereldrecord. Deze keer kunnen de omstandigheden anders zijn en alle hardloopfans hopen op weer dat beter geschikt is voor een topprestatie. De adidas-atleet komt er aan de start als de grote publiekstrekker van deze Major, die eveneens door het Duitse merk wordt gesponsord.

Maar in Berlijn zal een belangrijke X-factor ontbreken. Kejelcha heeft zijn deelname aan de Marathon van Valencia in december al bevestigd. In afwachting van de officiële bekendmaking van het eliteveld in Berlijn is de kans dan ook groot dat Sawe het laatste deel van de wedstrijd alleen zal lopen. We weten dat solo-inspanningen in een marathon bijzonder zwaar kunnen zijn. Bovendien is geen enkele atleet er in de marathonhistorie in geslaagd om twee wereldrecords twee keer na elkaar te lopen. De opdracht wordt bijzonder moeilijk, maar niet onmogelijk voor iemand die Sabastian Sawe heet.

Ook schoenen veranderen het spel

Lange tijd draaide marathonprestaties vooral om het vermogen van lichaam en geest om de afstand te verteren. Vandaag is de vergelijking… veranderd. In Londen droegen Sawe, Yomif Kejelcha en Tigst Assefa alle drie de nieuwe adidas Adizero Adios Pro Evo 3. Minder dan 100 gram op de weegschaal. De lichtste wedstrijdschoen voor de weg op de markt. Een detail dat een groot verschil maakt. Hoe lichter een schoen, hoe meer energie hij bij elke pas kan helpen besparen.

Je kunt er niet omheen: moderne superschoenen hebben de discipline volledig veranderd. Ultrareactief schuim, een agressieve geometrie, een carbonplaat en een verbeterd energierendement: schoenmerken spelen vandaag een grote rol in prestaties. Maar er is ook een psychologische dimensie. Wanneer een atleet ervan overtuigd is dat hij over de beste beschikbare technologie beschikt, verandert dat soms zijn manier om de inspanning te benaderen. Hij kan het gevoel krijgen dat hij vleugels heeft en zichzelf toestaan om te dromen. En dat is ongetwijfeld de eerste stap naar een geslaagde wedstrijd.

© adidas

Een dicht veld: bondgenoot of valkuil?

Er wordt vaak gesproken over de uitzonderlijke dichtheid van het hedendaagse marathonveld. In Londen liepen Kejelcha en Sawe de hele wedstrijd samen en dat pakte goed uit. Twee mannen onder de twee uur. Maar een sterk bezet veld staat niet automatisch garant voor een record. Soms zorgt die dichtheid juist voor chaos. Dat zagen we in Chicago in 2025, toen Kiplimo en Korir al vroeg in de wedstrijd voortdurend aanvielen terwijl ze zij aan zij liepen. Uiteindelijk putten ze elkaar uit.

Om een record te breken vraagt de marathon doorgaans om iets anders: een perfect gelijkmatig tempo. Toegewijde tempomakers. Een tot in detail uitgekiende voedingsstrategie. Volledige concentratie. En als zich een voldoende compacte groep vormt om de inspanning te delen, kan dat de X-factor zijn die het verschil maakt. Op voorwaarde dat de atleten in de kopgroep de afspraken respecteren en collectief samenwerken. In Londen nam Sawe veel kopwerk voor zijn rekening. Kejelcha, een debutant op de afstand, beperkte zich er vooral toe in zijn spoor te blijven. In Berlijn wordt de context waarschijnlijk anders, met mogelijk meer tempomakers rond Sawe. Maar voor hoe lang? De echte vraag komt na kilometer 30. Hoe gaat hij het aanpakken wanneer hij alleen komt te lopen?

De vooruitgang in de moderne marathon zit ook in de voeding

Over schoenen wordt veel gesproken. Maar misschien ligt de grootste recente revolutie wel op het gebied van voeding. In Berlijn nam Sawe ongeveer 105 gram koolhydraten per uur in. In Londen ongeveer 115 gram. Cijfers die een paar jaar geleden nog absurd leken. Maandenlang trainde hij zijn spijsverteringsstelsel met de producten van zijn voedingspartner Maurten om zulke innames mogelijk te maken.

Want in een marathon gaat het niet alleen om het vermogen om energie te produceren. Je moet het lichaam ook van voldoende brandstof blijven voorzien om de inspanning vol te houden. Die 59:01 in de tweede halve marathon kwam niet uit de lucht vallen. Het is het resultaat van minutieus teamwork en een strategie die over meerdere jaren is opgebouwd.