Waarom filmen zoveel lopers hun marathon? Op zoek naar sociale erkenning in het Instagramtijdperk

Als je de deur niet meer uitgaat voor een min of meer intensieve training zonder je telefoon om je tempo te filmen, heb je waarschijnlijk last van een heel eigentijdse kwaal: verbonden hardlopen. Een kwaal die overigens prima kan samengaan met de voordelen ervan. « Ik vind het geweldig om die momenten vast te leggen, omdat je een marathon maar één keer op precies die manier beleeft », vertelt Marine Gibard, alias @coursptitetomate, een van de bekendste Franse runningaccounts met 130.000 volgers op Instagram. In de marathonwereld kun je moeilijk om deze trend heen.

Maar waarom wil je werkelijk elke pas vastleggen? Vaak begint het bij influencers. Zij die zich op hardlopen hebben toegelegd, hebben het idee gevestigd dat je een prestatie zowel op straat als op sociale media beleeft. Je nieuwste schoenen, je lange duurloop op zondag of je vertrokken gezicht op kilometer 35 tonen, is bijna net zo belangrijk geworden als de training zelf. Op Insta is hardlopen niet langer alleen hardlopen: het is content maken. Inspanning is een verhaal geworden dat je deelt.

Lopen, maar vooral delen

Selfies, stories, Reels... de nieuwe hardloopgeneratie documenteert alles. Van de koffie voor de training tot de grimassen op kilometer 35: elk moment wordt een beeld om te posten. Op een marathon is die drang vanzelfsprekend nog sterker. Smartphone in de hand, een GoPro magnetisch op de borst, een selfiestick bij de start: de loper is tegenwoordig ook videomaker. « Wat me ertoe aanzet mijn telefoon erbij te pakken, is dat ik mijn ervaring wil delen, legt Marine Gibard uit. Ik ben blij dat ik dat bij sommige marathons heb gedaan, want zo heb ik zelf ook een herinnering aan mijn race. »

Een marathon moet je verdienen. Vier maanden training, weken vermoeidheid en tientallen kilometers in de benen. Dus waarom zou je er na de finish geen bewijs van bewaren? « Wat ik wil laten zien, is authenticiteit, motivatie en consistentie... geen stappen overslaan », zegt de 31-jarige contentmaker. Haar video's zijn niet alleen een herinnering: ze inspireren ook. Ze vertelt geregeld dat mensen haar aanspraken omdat ze zich dankzij haar content voor hun eerste wedstrijd hadden ingeschreven. Een marathon filmen hoeft dus geen pure ijdelheid te zijn; het kan ook een manier worden om anderen mee te krijgen.

Maar aan die storytelling hangt wel een prijskaartje. Je arm optillen, de juiste hoek zoeken, tegen de camera praten: het zijn allemaal seconden die van je eindtijd afgaan. « Ja, misschien verlies ik een paar seconden door te filmen, maar ik ben geen prof, erkent ze. Het maakt me niet zoveel uit als ik een minuut sneller of langzamer ben ». Niet iedereen bekijkt het zo nuchter. Sommigen vertragen bewust om de Arc de Triomphe op de achtergrond mee te pakken, anderen stoppen zelfs om live te gaan. Het resultaat: een tijd die wordt opgeofferd aan de enscenering.

De economie van verbonden hardlopen

Dat de trend zo snel groeit, komt ook doordat hij wordt aangemoedigd. GoPro ontwikkelt minicamera's voor hardlopers, Apple verkoopt iPhone-armbanden en Garmin stimuleert het automatisch delen van trainingen. « Merken hebben duidelijk begrepen dat runningcontent goud waard is, vertelt Julien, amateurfotograaf en -videomaker. Elke video die wordt gepubliceerd, is gratis reclame. Marathons zijn wandelende etalages geworden. » 

Ook organisatoren varen er wel bij: hoe meer er wordt gefilmd, hoe meer buzz, hoe zichtbaarder het evenement wordt. Sommige wedstrijden, zoals de Marathon de Paris en die van Valencia sturen invloedrijke lopers inmiddels ‘content creator kits’.

Als ik zou stoppen met posten, zou ik precies hetzelfde blijven doen. Ik loop al meer dan vijftien jaar, voor mezelf en niet voor de camera's.

Te veel content schaadt het lopen

Maar filmen is ook vermoeiend. « Na een 55 kilometerwedstrijd had ik ervoor, tijdens en erna content gemaakt en een week later werd ik ziek», vertelde Marine Guibard. Achter de leuke story schuilt een flinke mentale belasting. Je moet aan de camera denken, video's monteren en berichten beantwoorden. Soms gaat dat zelfs ten koste van het plezier in het lopen. Toch benadrukt ze: « Als ik zou stoppen met posten, zou ik precies hetzelfde blijven doen. Ik loop al meer dan vijftien jaar, voor mezelf en niet voor de camera's. »

Dat geluid hoor je ook bij andere lopers, die ervoor kiezen alles los te laten. « Voor mijn laatste marathon liet ik mijn telefoon bij de bagageafgifte, vertelt de 39-jarige Élodie, die zes marathons op haar naam heeft staan. Ik beleefde elke kilometer zonder na te denken over de foto die ik zou posten. Dat werkte bevrijdend ». In een wereld die overspoeld wordt door beelden, krijgt die ‘bewuste disconnectie’ bijna iets activistische. Niets delen betekent een vorm van puurheid terugvinden, een intensiteit die de camera afzwakt.

Mensen beseffen niet hoeveel emotie er verloren gaat als je alles door een scherm bekijkt.

De echte luxe is niets te hoeven bewijzen

Een marathon lopen is op zichzelf al een prestatie. Hem filmen is soms net een afleiding te veel. Als je elk moment probeert vast te leggen, vergeet je uiteindelijk het moment zelf volledig te beleven. « Mensen beseffen niet hoeveel emotie er verloren gaat als je alles door een scherm bekijkt, zegt Nicolas, die vroeger nooit zonder smartphone binnen handbereik aan een wedstrijd begon, maar die gaandeweg heeft achtergelaten. De tranen bij de finish, de muziek, het publiek... Dat is een moment om te beleven, niet om in beeld te brengen. »

De finish heeft geen filter nodig om magisch te zijn, en ook geen Reel om te bewijzen dat je er was. Misschien is de meest subversieve trend op een dag wel... je smartphone bij de bagageafgifte laten en je 42 kilometer in vliegtuigmodus beleven.

We hebben alles al gezien: Reels aan 5:00 min/km, stories ‘voor de start’ bij het licht van een hoofdlamp, camera's op petten. Misschien gaan we op een dag weer gewoon voor ons plezier lopen, zonder de perfecte hoek of de juiste hashtag te zoeken. De dag waarop de enige ‘like’ die telt, de like is die je jezelf geeft wanneer je de finish passeert.

➜ Ontdek de marathonskalender