Lopers versus robots: een ongekende race tijdens de halve marathon van Beijing

‘Run Robot Run’. We dachten dat we alles al hadden gezien in de hardloopwereld: deelnemers op slippers, marathonlopers verkleed als reusachtige bananen, Axel Ramponi in een driedelig pak onder de 2 uur 50… maar nee. China besloot nog een stap verder te gaan: humanoïde robots van 1,80 meter en 52 kilo een halve marathon laten lopen. Ja, robots. Geen begeleiders op elektrische steps en ook geen cameradrones. Gelede tweevoeters die probeerden de 21 kilometer en 97,5 meter van de halve marathon van Yizhuang af te leggen, in de buitenwijken van Beijing, op 19 april jongstleden. Het evenement vond plaats in ‘E-Town’, een technologische ontwikkelingszone van de hoofdstad. Het was de allereerste keer dat zo’n technologisch experiment zich aan een wedstrijd van deze afstand waagde.

Maar waarom lopen ze eigenlijk?

Los van het uithangbordeffect was deze robotische halve marathon een enorme test. Voor AI-onderzoek, voortbewegingstechnologie, energiebeheer en dynamisch evenwicht. Simpel gezegd: 21 kilometer rechtdoor lopen is voor een machine een flinke hersenkraker. Maar als dat lukt, zijn de mogelijke toepassingen indrukwekkend: assistentierobots in rampgebieden, intelligente exoskeletten, geavanceerde stedelijke mobiliteit… De wedstrijd is slechts een middel. Wel een goed middel, want bijna iedereen begrijpt wat het betekent om 21 kilometer zonder stoppen te lopen.

Aan de ene kant robots, aan de andere afgetrainde mensen

De symboliek is duidelijk: 21 robots aan de start, 6 aan de finish. Dat zijn er niet veel. Maar het is al indrukwekkend als je bedenkt dat de meesten daarvoor nooit meer dan een paar honderd meter hadden gelopen. Op de startlijst stond een merkwaardig deelnemersveld: robots van uiteenlopend gewicht, tot 88 kilo voor de zwaarste exemplaren, afkomstig uit alle Chinese provincies. Een wedstrijd met twee snelheden: die van de autonomie… en die van de joystick. Ze liepen op een speciaal voor hen bestemd parcours, niet geheel onlogisch, begeleid door menselijke operators die konden ingrijpen bij een val, bug, panne of noodzakelijke laadbeurt.

Op het asfalt kregen we een heuse parade aan loopstijlen te zien: sommige robots bewogen alsof ‘Marathon Man’ in hun geheugenkaart stond, andere leken hun benen net te ontdekken. De meeste namen zelfstandig beslissingen, berekening na berekening, terwijl andere geduldig wachtten op instructies vanop afstand. Eén robot ging onderuit, stond vervolgens op eigen kracht weer recht en bleef stoïcijns verdergaan, alsof hij wilde zeggen: ‘Niets aan de hand.’ Een andere, gespierder dan de rest, maakte een onverwachte omweg om een hek gedag te zeggen. Ondertussen filmden de menselijke deelnemers alles vanuit hun eigen baan, half geamuseerd en half verbijsterd. Eerlijk: wie had gedacht dat de halve marathon zou uitgroeien tot een podium voor robotkomedie?

1:01 tegenover 2:40: voordeel voor de mens van vlees en bloed

Aan de menselijke kant ging het ondertussen een stuk sneller. De Keniaan Mutiso Kibet legde de wedstrijd af in 1:01:10, terwijl de eerste vrouw, de Ethiopische Gelana Dida, finishte in 1:08:29. Lichtjaren verwijderd van de beste robot van de dag. Die tweevoeter was Tiangong Ultra, een soort Chinese versie van Boston Dynamics. Hij legde de 21,1 kilometer af in 2:40, met drie accuwissels, één val en enkele handmatige bijstellingen. Om die tijd in perspectief te plaatsen: het is het resultaat van een goed getrainde recreatieve loper, maar nog altijd ver verwijderd van eliteniveau.

Voor een mens lijkt lopen op een parcours misschien een kleine stap. Maar voor een humanoïde robot is het werkelijk een enorme sprong

Tang Jian, technologiedirecteur bij het Beijing Humanoid Robot Innovation Centre, de instelling die de beste deelnemende robot volledig zelf ontwikkelde, verklaarde tegenover de pers dat hij ‘zeer tevreden’ was. Daarna vervolgde hij: ‘We hadden drie doelstellingen: de wedstrijd winnen, de volledige halve marathon met één robot afleggen […] en finishen in minder dan drie uur’, gaf hij toe. ‘We hadden gegevens van professionele lopers verzameld en de robot getraind om zijn pas, cadans, paslengte en houding aan te passen en zo die van een sporter zo dicht mogelijk te benaderen.’ Toen Liang Liang afgelopen donderdag tegen AFP zei: ‘Voor een mens lijkt lopen op een parcours misschien een kleine stap. Maar voor een humanoïde robot is het werkelijk een enorme sprong’, beperkte de adjunct-directeur van het E-Town-managementcomité zich niet tot een aardige oneliner. Hij koos voor een bijna plechtige formulering die het evenement in een veel breder perspectief plaatst dan dat van een eenvoudige sportdemonstratie. Voor beter, en voor de sport.

Een kleine vergelijking om te lachen, of om je zorgen over te maken

Een echte technologietest… maar nog geen sportieve topprestatie

Wat het evenement ook laat zien, is dat humanoïde robots langzaam echt beginnen te lopen. Ze lopen niet langer stuntelig rond terwijl ze voorgeprogrammeerde zinnen stamelen: ze dribbelen, vallen, staan weer op en gaan verder. Maar voorlopig zijn ze nog niet autonoom. Er zijn operators nodig, handmatige accuwissels en interventies bij mechanische problemen. Kortom, ze hebben nog geen ‘finishersmentaliteit’. Waar we er vandaag om lachen, kan dat over tien jaar heel anders zijn. De technologische vooruitgang is krankzinnig. Vandaag doen deze machines 2:40 over een halve marathon en raken ze oververhit. Morgen lopen ze misschien een marathon onder de twee uur, de utopie van marathonlopers.

Goed, laten we meteen weer rustig worden. Voorlopig zweten robots vooral via hun printplaten en hebben ze een complete staf nodig om de finish te halen. Maar deze halve marathon van Yizhuang is misschien het begin van een grote omslag: een tijd waarin uithoudingsvermogen niet langer alleen draait om hart, benen en mentale weerbaarheid, maar ook om regels code en lithium-ion.

Dus nee, deze mechanische humanoïden hebben ons nog niet ingehaald. Maar ze staan wel aan dezelfde start en gaan steeds sneller vooruit. En als je op een dag tijdens de Marathon van Parijs bij kilometer 19 wordt ingehaald door een robot… bedenk dan dat hij je Finisher-medaille bij de verzorgingspost in elk geval niet zal afpakken. Voorlopig toch niet.